IV SA/Wa 1534/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska,, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant spec. Karolina Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2016 r. sprawy ze skarg C. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz W. S. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej oddala skargi I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa (dalej również: "organ II instancji" lub "Minister") z [...] kwietnia 2016 r., numer [...] (dalej również "zaskarżona decyzja"). Na mocy tej decyzji Minister, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 9q ust. 5 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1297, ze zm.; dalej również: "ustawa" lub "utk" lub "specustawa kolejowa"), w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 200), zwanej dalej "ustawą zmieniającą", rozpatrzył odwołanie Burmistrza Gminy K., oraz odwołania W. S. i [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. od decyzji Wojewody [...] (dalej również: "Wojewoda") nr [...] z 20 sierpnia 2015 r., znak: [...], o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej polegającej na modernizacji linii kolejowej nr [...] od km [...] do km [...] w ramach projektu: "Modernizacja linii kolejowej [...] odcinek [...] - pozostałe roboty, na odcinku [...] - prace przygotowawcze". W wyniku rozpoznania ww. odwołań Minister uchylił w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 10, zapis stanowiący dotychczasowy pkt I i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w sentencji decyzji, w miejsce dotychczasowego, nowego zapisu dotyczącego określenia terenu planowanej planowanej inwestycji i linii rozgraniczających teren (rzeczona zmiana decyzji Wojewody polega m. in. na jednoznacznym określeniu sentencji decyzji nieruchomości, które zgodnie z art. 9s ust. 3 utk staną się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa). W pozostałej części Minister utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody. II. Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. II.1. Spółka [...] S.A. (dalej również: "inwestor" lub "[...]"), działając na podstawie art. 9o ust. 1 ustawy, wystąpiła do Wojewody [...] pismem z 21 stycznia 2015 r., o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej w celu realizacji inwestycji polegającej na modernizacji linii kolejowej nr [...] od km [...] do km [...] w ramach projektu: "Modernizacja linii kolejowej [...] odcinek [...] - pozostałe roboty, na odcinku [...] - PRACE PRZYGOTOWAWCZE". Jednocześnie inwestor wniósł o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny i gospodarczy. Uzasadniając wniosek w tym zakresie inwestor wskazał, że linia kolejowa [...], której elementem jest odcinek [...], jest częścią [...] stanowiącego część Transeuropejskiej Sieci Transportowej (TEN-T) obejmującego m.in. linię [...]. Wzdłuż całego korytarza prowadzone są zarówno przewozy pasażerskie, jak i towarowe. Inwestycja pn. "Modernizacja linii kolejowej [...]na odcinku [...] - pozostałe roboty, odcinek [...] - prace przygotowawcze" jest kolejnym etapem trwającej od lat 90-tych modernizacji transportowego korytarza kolejowego [...] i [...], którego realizacja usprawni prowadzenie ruchu pociągów w ciągu linii [...] i [...] poprzez osiągnięcie technicznych parametrów umożliwiających przejazd pociągów pasażerskich z prędkością V=160km/h i pociągów towarowych z prędkością V=120km/h. Realizacja przedsięwzięcia przyczyni się do zwiększenia udziału przyjaznych środowisku gałęzi transportu w ogólnym przewozie osób i ładunków. Jest to główny cel osi priorytetowej VII "Transport przyjazny środowisku". Inwestor podkreślił również, że projekt wpisuje się w cele szczegółowe Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007 - 2013. Projekt znajduje się na liście projektów indywidualnych pod nr [...]. Ponadto inwestor wskazał, iż w wyniku modernizacji zastosowane zostaną nowe urządzenia sterowania ruchem. Planowana modernizacja wpisuje się w ramy strategiczne na poziomie krajowym tworzone w szczególności przez następujące dokumenty: Master Plan dla Transportu Kolejowego w Polsce do 2030, Dokument Implementacyjny do Strategii Rozwoju Transportu do 2020 r. (z perspektywą do 2030 r.), Długookresową Strategię Rozwoju Kraju Polska 2030, Koncepcję Przestrzennego Zagospodarowania Kraju, Strategię Rozwoju Kraju 2020, Krajową Strategię Rozwoju Regionalnego oraz Krajowy Program Reform na rzecz realizacji strategii Europa 2020. Planowana modernizacja zmierzająca do osiągnięcia standardów europejskich, zgodnie z międzynarodowymi umowami AGC (o głównych międzynarodowych liniach kolejowych) i AGTC (o głównych międzynarodowych liniach transportu kombinowanego) pozwoli w przyszłości na przejęcie przez kolej części ciężkiego ruchu drogowego pochodzącego z krajów Europy wschodniej i Azji. Inwestor wyjaśnił, że zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 913/2010 z dnia 22 września 2010 r. w sprawie europejskiej sieci kolejowej ukierunkowanej na konkurencyjny transport towarowy, zmienionym rozporządzeniem (UE) Nr 1316/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r., linia kolejowa [...] będzie elementem międzynarodowego korytarza transportowego nr [...], od [...]. Tworzenie międzynarodowych kolejowych korytarzy towarowych stanowiących europejską sieć kolejową ukierunkowaną na konkurencyjny transport towarowy powinno być przeprowadzone w sposób spójny z TEN-T lub ERTMS. II.2. Wojewoda [...] decyzją [...] sierpnia 2015 r., Nr [...], ustalił lokalizację linii kolejowej polegającej na modernizacji linii kolejowej nr [...] od km [...] do km [...] w ramach projektu: "Modernizacja linii kolejowej [...] odcinek [...] - pozostałe roboty, na odcinku [...] - prace przygotowawcze", zwaną dalej "decyzją Wojewody [...]", nadając jej jednocześnie rygor natychmiastowej wykonalności. W swej decyzji organ I instancji wskazał m. in.: linie rozgraniczające teren inwestycji na mapach, warunki techniczne realizacji inwestycji, warunki wynikające z prawnie chronionych potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb obronności państwa, wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich jak również zatwierdził podział nieruchomości, określił terminu wydania nieruchomości oraz nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Decyzją Wojewody [...] zostały między innymi objęte działki nr [...] oraz nr ew. [...] obręb [...] J. należące odpowiednio do W. S. i Centrum [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej również "Spółka" lub "Centrum"). Jeżeli chodzi o działkę nr [...] to miała ona łączną powierzchnię 3,4040 ha. Z działki tej pod inwestycję wydzielono działkę nr [...] o powierzchni 0,0250 ha, natomiast działka [...] o powierzchni 3,3782 ha pozostała własnością W. S. (załącznik nr 2 do decyzji: mapa z projektem podziału nieruchomości arkusz nr 10 dotyczący działki [...] wraz z wykazem zmian gruntowych – w tomie 4/4 akt administracyjnych). Natomiast działka nr [...] miała łączną powierzchnię 9,8090 ha. Z działki tej przeznaczono pod inwestycję działki nr [...] o powierzchni 0,0705 ha oraz nr [...] o powierzchni 0,0544 ha. Natomiast działka [...] o powierzchni 9,6831 pozostała własnością Spółki (załącznik nr 2 do decyzji: mapa z projektem podziału nieruchomości arkusz nr 10 dotyczący działki [...] wraz z wykazem zmian gruntowych – w tomie 4/4 akt administracyjnych). II.3. Odwołania od powyższej decyzji złożyli: Burmistrz Gminy K., a także W. S. i Centrum [...] sp. z o.o. z siedzibą w S. II.4. Wskazaną na wstępie decyzją z [...] kwietnia 2016 r. Minister uchylił w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 10, zapis stanowiący dotychczasowy pkt I i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie, w sentencji decyzji, w miejsce dotychczasowego, nowego zapisu dotyczącego m. in. określenia terenu planowanej inwestycji i linii rozgraniczających teren oraz określenia nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa i przechodzą w użytkowanie wieczyste [...] S.A. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister wskazał, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa przez Skarb Państwa jest jednym z najbardziej doniosłych skutków ostatecznej decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, gdyż stanowi ograniczenie prawa własności, podlegającego konstytucyjnej ochronie. Nie można zatem przedmiotowej kwestii nie rozstrzygać w decyzji w sposób jednoznaczny. W związku z powyższym Minister uchylił dotychczasowy pkt I decyzji Wojewody [...] dotyczący sposobu oznaczenia linii rozgraniczających teren inwestycji, orzekając o ustaleniu nowego zapisu zaskarżonej decyzji wskazującego sposób określenia terenu planowanej inwestycji i linii rozgraniczających teren poprzez jednoznaczne wskazanie nieruchomości, które zgodnie z art. 9s ust. 3 ustawy staną się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja Wojewody [...] stanie się ostateczna (s. 15-16 uzasadnienia). Równocześnie Minister stwierdził, że w pozostałym zakresie decyzja Wojewody czyni zadość innym wymogom ustawy, oraz że brak było podstaw do zakwestionowania decyzji poza częścią uchyloną i ustaloną w punkcie I sentencji niniejszej decyzji. Zdaniem Ministra, organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w ramach prowadzonego postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej oraz uzyskał stanowisko inwestora w przedmiocie wniesionych przez strony zastrzeżeń co do rozwiązań projektowych planowanej inwestycji. Ponadto w ocenie organu odwoławczego, dokumenty znajdujące się w aktach przedmiotowej sprawy umożliwiały rzetelne zbadanie sytuacji faktycznej i podjęcie rozstrzygnięcia. Wskazać bowiem należy, że art. 9o ust. 3 ustawy określa katalog obowiązkowych dokumentów załączanych przez inwestora do wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Organ dokonuje oceny dokumentacji załączonej do wniosku i bada jej zgodność z przepisami prawa określającymi sposób sporządzenia tych dokumentów. Biorąc pod uwagę zakres orzeczenia w decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, wynikający z art. 9q ust. 1 ustawy, Minister stwierdził, że przedkładana do wniosku dokumentacja stanowi podstawę poszczególnych rozstrzygnięć zawartych w decyzji organu I instancji. Postępowanie wyjaśniające w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej sprowadza się do weryfikacji tego, czy do wniosku zostały dołączone wszystkie dokumenty wymienione w art. 9o ust. 3 ustawy, czy są one sporządzone zgodnie z przepisami odrębnymi oraz, czy mogą być podstawą do ustalenia lokalizacji linii kolejowej objętej wnioskiem inwestora oraz do ewentualnego, w przypadku wniesienia przez strony postępowania zastrzeżeń do lokalizacji inwestycji, wystąpienia do inwestora z wezwaniem do wypowiedzenia się, czy istnieje możliwość dokonania zmian w przebiegu planowanej inwestycji z uwzględnieniem zgłoszonych postulatów. W sprawie organ wyprowadził określone ustalenia z posiadanych dokumentów sporządzonych przez inwestora, do których nie było zastrzeżeń, oraz ze stanowiska przedstawionego przez inwestora w odpowiedzi na wezwanie organu odwoławczego do wypowiedzenia się w sprawie zarzutów i wniosków przedstawionych przez odwołujące się strony. Organ orzekający wziął więc pod uwagę nie tylko stanowisko inwestora, w którym ustosunkował się on do zgłaszanych przez strony postępowania zarzutów, ale również wniesione zastrzeżenia i uwagi tychże stron. Analizy materiału dowodowego organ dokonał zgodnie z art. 80 k.p.a. i wynik tej analizy, łącznie z oceną zebranych dowodów, przedstawił w uzasadnieniu decyzji kończącej postępowanie administracyjne w I instancji. Minister w uzasadnieniu odniósł się zarówno do zarzutów odwołań skarżących jak i do zarzutów odwołania Burmistrza Gminy K. W dalszej części uzasadniania wyroku, mając na uwadze wskazany w skargach zakres zaskarżenia (tj. w części dotyczącej działki nr [...] oraz nr [...]) Sąd przytoczy tylko argumentację Ministra dotyczącą sytuacji W. S oraz Centrum (dalej zwanych "skarżącymi"). Odnosząc się do zarzutów skarżących Minister wskazał, że, inwestor zamierzający zrealizować przedmiotową inwestycję kolejową, przy projektowaniu jej przebiegu uwzględnił optymalny przebieg, w tym również w zakresie dotyczącym interesu prawnego Spółki i W. S. Nie wydaje się możliwe zaprojektowanie linii kolejowej o takim przebiegu przez nieruchomości niestanowiące własności publicznej, który nie wzbudzałby sprzeciwu przynajmniej części właścicieli tych nieruchomości. Sprzeciw taki wydaje się być oczywiście naturalnym odruchem ochrony sposobu wykonywania własności nieruchomości przez jej dotychczasowego właściciela, jednakże rozwój urbanizacyjny skutkuje zwiększającym się ograniczaniem indywidualnych praw właścicielskich na rzecz konieczności rozwoju infrastruktury o publicznej lub społecznej użyteczności w ramach społecznej funkcji prawa własności. W takich okolicznościach inwestor zawsze będzie narażony na wywołanie lokalnego konfliktu społecznego, ponieważ to on samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych a następnie techniczno-wykonawczych inwestycji mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości. Organ odwoławczy podzielił argumentację przedstawioną przez inwestora, iż nie ma możliwości ominięcia działek nr [...] i nr [...], z obrębu [...], poprzez przełożenie projektowanego kabla teletechnicznego na północą stronę torów, bądź ustanowienia na częściach ww. działek służebności na rzecz [...] S.A. oraz brak jest możliwości realizacji planowanych elementów inwestycji w oparciu o uzyskane oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor szczegółowo wyjaśnił, iż konieczność objęcia decyzją o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej linii kolejowej działki ewidencyjnej nr [...] oraz działki nr [...] podyktowana była faktem, iż w ich granicach zostały zaprojektowane elementy infrastruktury oraz urządzenia kolejowe służące do prowadzenia ruchu pociągów, tj. kable teletechniczne, niezbędne do prawidłowego funkcjonowania modernizowanej linii kolejowej. Powyższe działki stanowią zatem teren niezbędny dla planowanych obiektów budowlanych. Inwestor wskazał, że na części działki nr [...] w km [...] usytuowany jest już obecnie kontener z urządzeniami sterowania ruchem kolejowym (srk), do którego konieczne jest wykonanie przyłącza telekomunikacyjnego. Projektowany nowoczesny, bezpieczny system srk, wymaga podłączenia wszystkich, istniejących urządzeń samoczynnej blokady liniowej (sbl) do urządzeń znajdujących się w budynku Lokalnego Centrum Sterowania (LCS) w K. Z tego względu niezbędne jest wykonanie przedmiotowego przyłącza. Istniejące w kontenerze urządzenia sterują czterema semaforami odstępowymi sbl i są powiązane z urządzeniami tego samego typu sterującymi sąsiednimi odstępami blokowymi. W piśmie z 28 grudnia 2015 r. inwestor wyjaśnił, iż trasa kabli telekomunikacyjnych prowadzona jest (zgodnie z kilometrażem linii) po stronie południowej linii kolejowej, gdyż pomiędzy km [...] a km [...], do linii kolejowej - po stronie północnej - przylega bezpośrednio pas drogowy. W związku z tym, nie ma możliwości - stosownie do żądania skarżących - zaprojektowania w tym miejscu infrastruktury telekomunikacyjnej. Z tego też powodu, właśnie po południowej stronie linii kolejowej zlokalizowana została infrastruktura kablowa istniejącej samoczynnej blokady liniowej (sbl) wraz z kontenerem srk posadowionym częściowo na działce [...] (w km [...]). Uwzględniając zachowanie wymaganej odległości do torów (skrajnej szyny) wynoszącej 2,8 m oraz wszystkie ułożone obecnie po północnej stronie czynne kable telekomunikacyjne miedziane i światłowodowe, kable energetyczne i sterowania ruchem kolejowym przy jednoczesnym spełnieniu wymogu zachowania w stosunku do kabli elektrycznych odległości min. 0,5 m, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 219, poz. 1864, z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie", i jego Załącznikiem nr 1, odległość od torów projektowanej trasy kabli teletechnicznych musiałaby wynosić ponad 10 m. Po północnej stronie torów pomiędzy linią kolejową a wspomnianą drogą jest usytuowany rów odwadniający drogę o głębokości 1,5 m i szerokości skarp 2,5 - 3,0 m. Odległość 10 m wypada w skarpie rowu. Dalej jest zlokalizowane pobocze i jezdnia asfaltowa przebiegającej drogi. Usytuowanie projektowanej trasy w taki sposób (w rowie odwadniającym drogę lub dalej) jest natomiast niezgodne z wymogami działu IV, rozdziału 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie". Ponadto inwestor wskazał, że na działkach nr [...] i [...], z obrębu [...] J., równolegle do torów ułożone są istniejące kable sterowania ruchem kolejowym i dwa ciągi kabli telekomunikacyjnych. Nowa trasa kabli telekomunikacyjnych została zaprojektowana z zachowaniem odległości 0,3 m od istniejącego kabla telekomunikacyjnego, położonego bliżej układu torowego. Poprowadzenie kabli teletechnicznych po północnej stronie, według sugestii skarżących, wiązałoby się natomiast z poważną ingerencją w istniejące urządzenia samoczynnej blokady liniowej (sbl) niepodlegające przebudowie w ramach realizowanego kontraktu. Dodatkowo, ze względu na bardzo wąski pas terenu kolejowego, nadal konieczne byłoby wywłaszczenie nieruchomości przylegających do przedmiotowego terenu, co również mogłoby się spotkać z protestami, a tym samym opóźnieniem realizacji robót budowlanych w ramach projektu CEF "Prace na linii kolejowej [...] na odcinku [..] - pozostałe roboty, odcinek [...]". Ponadto Minister wskazał, że organ I instancji, wydając zaskarżoną decyzję, nie działał na podstawie art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774; dalej również: "ugn"). Z tego też względu, wbrew stanowisku skarżących, nie mogło dojść do jego naruszenia. Wskazać bowiem należy, iż utk jest ustawą zawierającą szczególne rozwiązania m.in. w zakresie przeniesienia prawa własności nieruchomości niezbędnych pod lokalizację linii kolejowej. Podkreślić przy tym należy, iż zgodnie z art. 9s ust. 3 pkt 2 ustawy, z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna, nieruchomości przeznaczone pod realizację inwestycji stają się własnością odpowiedniego podmiotu publicznoprawnego z mocy prawa. Oznacza to zaś, iż nabycie własności nie jest przedmiotem orzekania, lecz stanowi skutek prawny decyzji. Nabycie tych nieruchomości następuje bowiem z woli samego ustawodawcy, a niewątpliwie uzyskanie przez podmioty publicznoprawne prawa własności do tych nieruchomości stanowi o wywłaszczeniu prawa od dotychczasowego podmiotu. Natomiast art. 112 ugn jest przepisem regulującym tryb wywłaszczania nieruchomości na zasadach ogólnych. W ocenie organu odwoławczego niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 9w ust. 1 ustawy, w wyniku nadania decyzji Wojewody [...] rygoru natychmiastowej wykonalności. Odnosząc się do zarzutu niewyznaczenia rozprawy administracyjnej Minister wskazał, że z dyspozycji art. 89 § 1 i 2 k.p.a. wynika a contrario, iż organ orzekający w sprawie nie jest zobligowany do przeprowadzenia rozprawy, jeśli nie zapewni to przyspieszenia lub uproszczenia postępowania, nie wymaga tego przepis prawa, nie zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to niepotrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Podsumowując, po przeanalizowaniu całokształtu materiału dowodowego organ II instancji stwierdził, że zarówno wniosek inwestora, postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji, jak i zaskarżona decyzja Wojewody [...], nie naruszają prawa, a zarzuty zawarte w odwołaniach oraz w pismach je uzupełniających nie zasługują na uwzględnienie, wobec czego orzekł jak w rozstrzygnięciu. III.1. Z powyższą decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa nie zgodzili się W. S. i Centrum [...] sp. z o.o. z siedzibą w S., którzy w skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej działek o nr ewid. nr [...] i [...], wraz z utrzymaną przez nią częściowo w mocy decyzją Wojewody [...] nr [...] z [...] sierpnia 2015 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji, podobnie jak w odwołaniach, zarzucili: 1. naruszenie art. 21 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 64 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 9s ust. 1 -3 ustawy oraz art. 112 ust. 3 ugn w zw. z art. 9ad ust. 1 ustawy poprzez wywłaszczenie nieruchomości należącej do strony, które stanowi najsurowsze ograniczenie konstytucyjnego prawa własności, w sytuacji, gdy interesy Inwestora inwestycji kolejowej, a tym samym dobro publiczne, oraz interesy strony można pogodzić w sposób satysfakcjonujący dla obu stron przez bezkolizyjne położenie sieci po stronie północnej torów albo inne ograniczenie prawa własności, poprzez ustanowienie odpowiedniej służebności, czy wprowadzenie innego rodzaju ograniczeń; 2. naruszenie art. 9w ust. 1 ustawy poprzez nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, podczas gdy brak ku temu adekwatnych, wiarygodnych, miarodajnych i koniecznych powodów uzasadnionych szczególnym interesem publicznym; 3. naruszenie art. 78 § 1 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 6, 7 i 10 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżących o powołanie biegłego rzeczoznawcy na okoliczność ustalenia, czy planowana inwestycja może zostać zrealizowana po północnej stronie toru na terenie działek usytuowanych równolegle do działki nr [...], co doprowadziło do niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a tym samym wydania decyzji z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa; 4. naruszenie art. 7, 8, 77 k.p.a. poprzez bierność organu w prowadzeniu całego postępowania, nieinformowanie Inwestora o innych możliwych rozwiązaniach przeprowadzenia inwestycji i nierozważenie przez organ II instancji z wystarczającą wnikliwością, a nawet w ogóle, kwestii możliwości lokalizacji inwestycji po północnej stronie toru na terenie działek usytuowanych równolegle do działki nr [...] oraz innych możliwości ograniczenia uciążliwości, gdy chodzi o zakres i sposób ingerencji w prawo własności; a tym samym brak poszanowania interesu wszystkich stron postępowania poprzez przedkładanie interesu publicznego nad interes prywatny bez należytego uzasadnienia i wykazania zasadności takiego działania oraz prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego stron do organów władzy publicznej; 5. naruszenie art. 89 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie w toku postępowania rozprawy w celu doprowadzenia do uzgodnienia wspólnych i jednolitych interesów wszystkich stron postępowania, a tym samym do prawidłowego wyjaśnienia sprawy i wydania decyzji w pełni odpowiadającej przepisom prawa; 6. naruszenie art. 114 k.p.a. poprzez nienakłanianie stron do zawarcia w toku prowadzonego postępowania ugody mającej na celu uprościć i przyspieszyć zakończenie postępowania. III.2. W odpowiedzi na skargi Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o ich oddalenie. Minister zauważył dodatkowo, że decyzja o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej linii kolejowej dotyczy ok. 1,3% powierzchni działek Spółki i W. S. Wywłaszczeniu podlega pas terenu o maksymalnej szerokości ok. 3 m od istniejącej granicy z działką kolejową i obejmuje tylko niezbędną do przebudowy linii kolejowej i prowadzenia ruchu infrastrukturę. Świadczy to o optymalnym poprowadzeniu linii rozgraniczającej inwestycję kolejową, a tym samym ograniczeniu do minimum ingerencji w obcą własność. Minister wskazał, że propozycja ustanowienia służebności byłaby rozwiązaniem niekorzystnym dla Spółki i W. S., bowiem skarżący nie mogliby korzystać z przedmiotowego terenu ze względu na posadowioną tam infrastrukturę, a dla inwestora stanowiłoby to utrudnienie w zakresie dokończenia realizacji przedmiotowego projektu inwestycyjnego, a także wpłynęło na realizację robót budowlanych w ramach projektu "Prace na linii kolejowej [...] na odcinku [...] - pozostałe roboty, odcinek [...]", finansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach instrumentu Connecting Europę Facility (CEF). Rozwiązanie takie mogłoby spowodować trudności związane z dysponowaniem gruntem podczas realizacji inwestycji przez [...] S.A. III.3. W piśmie z 24 października 2016 r. inwestor wniósł o oddalenie skarg. W uzasadnieniu tego pisma wskazał między innymi, że poprowadzenie kabli teletechnicznych po północnej stronie wiązałoby się z poważną ingerencją w istniejące urządzenia samoczynnej blokady liniowej (sbl) nie podlegające przebudowie w ramach realizowanego kontraktu, a dodatkowo ze względu na bardzo wąski pas terenu kolejowego konieczne byłoby wywłaszczenie właścicieli tych nieruchomości, co również mogłoby się spotkać z protestami, a tym samym opóźnieniem realizacji robót budowlanych w ramach projektu CEF "Prace na linii kolejowej [...] na odcinku [...] - pozostałe roboty, odcinek [...] ". Na tle orzecznictwa sądowoadministracyjnego, podkreślenia wymaga, że właściwy organ ustalając lokalizację linii kolejowej zobowiązany jest wyłącznie do badania zgodności z prawem przebiegu linii rozgraniczających teren inwestycji, określonych w stosownych załącznikach do wniosku o wydanie decyzji lokalizacyjnej. Przesłanki oceny organu nie stanowi zatem kryterium celowości przeprowadzenia linii rozgraniczających w określony sposób, bądź też racjonalności lub szersza ochrona uzasadnionego interesu stron danego postępowania lokalizacyjnego. Ponadto inwestor wskazał, że organ orzekający o lokalizacji linii kolejowej w trybie ustawy nie posiada kompetencji do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, czy też do zmiany proponowanych rozwiązań, co do jej przebiegu. Niedopuszczalna jest również ocena racjonalności czy też słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora, bowiem miałaby ona charakter pozaprawny. O przebiegu linii kolejowej i rozwiązaniach technicznych decyduje zarządca (wnioskodawca) i to on wybiera najbardziej korzystne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno-wykonawcze. III.4. Na rozprawie 28 października 2016 r. 1. Sąd postanowił połączyć sprawy o sygnaturach akt IV SA/Wa 1534/16 i IV SA/Wa 1535/16 do wspólnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia i prowadzić je dalej pod sygnaturą akt IV SA/Wa 1534/16. Obecni na rozprawie przedstawicie stron podtrzymali dotychczasowe stanowiska. IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: IV.1. Skargi są bezzasadne i podlegają oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.). IV.2. Na wstępie należy przypomnieć, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów zawartych w rozdziale 2b ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym zatytułowanym "Szczególne zasady i warunki przygotowania inwestycji dotyczących linii kolejowych". Przepisy te, obok m. in. regulacji zawartych w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2031; zwanej dalej "specustawą drogową") należą do szczególnych regulacji prawnych o ograniczonym czasowo okresie obowiązywania, których podstawowym celem jest uproszczenie i przyspieszenie inwestycji infrastrukturalnych, z reguły realizowanych z zaangażowaniem funduszy unijnych. Rzeczone uproszczenia z natury rzeczy muszą wiązać się z ograniczeniem praw właścicieli nieruchomości objętych inwestycją w porównaniu z ogólną (zwykłą) procedurą zmierzająca do realizacji inwestycji celu publicznego uregulowaną m. in. w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2016 r., poz. 778) oraz ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Należy równocześnie podkreślić, że zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (zob. np. wyrok Trybunału z dnia 16 października 2012 r., K 4/10, OTK-A 2012/9/106), jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. postanowienie składu 7 sędziów NSA z dnia 17 grudnia 2014 r., II OPS 2/14, CBOSA) wskazuje się, że budowa infrastruktury drogowej czy kolejowej w Polsce stanowi nadal priorytetowy cel publiczny, gdyż jest konieczna zarówno dla ochrony środowiska, jak i zdrowia, wolności i praw konstytucyjnych całych społeczności. Uproszczona procedura wywłaszczenia z mocy prawa podczas realizacji inwestycji liniowych, obejmujących wiele nieruchomości, jest metodą skuteczną dla osiągniecia zamierzonego celu. Można zatem przyjąć, że przy inwestycjach infrastrukturalnych realizowanych na podstawie specustaw interes publiczny przeważa nad interesem indywidualnym, zaś ingerencją w sferę praw i wolności jest rekompensowana stosownym odszkodowaniem (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2016 r., II OSK 3092/15 oraz z 17 czerwca 2016 r., II OSK 931/16 - CBOSA). Z założeniami tymi koresponduje stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym organ orzekający w przedmiocie lokalizacji linii kolejowej nie może modyfikować wniosku inwestora, wyznaczać, ani też korygować przebiegu trasy linii kolejowej. Aby odmówić ustalenia lokalizacji linii kolejowej w sposób wnioskowany przez inwestora, organ musi zatem wykazać jej niezgodność z przepisami prawa. Ocenia więc legalność lokalizacji inwestycji w danym miejscu i nie ma kompetencji do oceny jej celowości, czy też słuszności ewentualnej realizacji inwestycji w inny sposób, nie ma także podstaw do nakładania na wnioskodawcę obowiązku przedstawienia rozwiązań alternatywnych. Jeżeli zatem koncepcja inwestora w zakresie lokalizacji inwestycji nie narusza prawa, to nie może odmówić wydania decyzji uwzględniającej wniosek. Należy zauważyć, że naruszenie interesu indywidualnego strony wywłaszczanej nie uzasadnia wydania decyzji negatywnej dla inwestora, realizującego cel publiczny określony w ustawie o transporcie kolejowym, jeżeli naruszenie to jednocześnie nie stanowi naruszenia wyraźnego przepisu prawa (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2016 r., II OSK 721/16, oraz z dnia 28 października 2010 r., II OSK 1539/10 - CBOSA). Przywołanie tych podstawowych założeń było konieczne, albowiem determinują one w ocenie Sądu wykładnię i zastosowanie odpowiednich przepisów ustawy o transporcie kolejowym, a tym samym rzutują na ocenę zasadności zarzutów skarg. IV.3.1. Przechodząc do oceny zarzutów skarg należy w pierwszej kolejności zauważyć, że skarżący pomijają w ogóle, omówiony wyżej, szczególny charakter regulacji zawartej w specustawie kolejowej. Ponadto, zarzuty te stanowią w znacznej części zasadniczo powielenie treści odwołań od decyzji Wojewody i nie zawierają tym samym w zasadniczej części rzeczowego odniesienia się do szeregu argumentów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przykładowo, skarżący powielili nawet zarzut "nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności" (punkt 2 petitum skarg), chociaż rzeczony rygor dotyczyć może wyłącznie decyzji nieostatecznej (czyli w realiach niniejszej sprawy decyzji Wojewody), a nie decyzji Ministra, która jest wykonalna z mocy samego prawa. IV.3.2. Jeżeli chodzi o zarzut z punktu 1 petitum skarg, to objęcie inwestycją części nieruchomości skarżących poprzez przejęcie na rzecz Skarbu Państwa pasów terenu o maksymalnej szerokości ok. 3 m od istniejącej granicy z działką kolejową nie narusza prawa. W świetle akt sprawy nie budzi wątpliwości, że ta ingerencja w prawo własności skarżących mieści się w celu publicznym, jakim jest modernizacja linii kolejowej nr [...]. W szczególności na przejętym pasie trenów ma być umiejscowiona niezbędna infrastruktura kolejowa szczegółowo opisana m. in. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący zresztą tego ustalenia w istocie nie kwestionują, a wywodzą, że infrastruktura ta mogła być poprowadzono również po północnej stronie torów, czyli terenie należącym do innego podmiotu niż skarżące. Niezależnie od przekonujących argumentów sformułowanych przez Ministra i [...] (w skrócie przytoczonych w części opisowej uzasadnienia), a dowodzących, że poprowadzenie rzeczonej infrastruktury po stronie południowej jest najbardziej racjonalnym wyborem w realiach niniejszej sprawy, to należy przypomnieć ustalenia orzecznictwa, że tylko kryterium zgodności z prawem może decydować o ewentualnej odmowie ustalenia lokalizacji linii kolejowej. To, czy w realiach danej sprawy możliwe było umiejscowienie danej infrastruktury na innych nieruchomościach niż działki skarżących nie podważą zgodności z prawem lokalizacji zaproponowanej we wniosku inwestora. Liczy się to, czy przejęcie działek skarżących służy realizacji celu publicznego. Raz jeszcze wypada, w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym, podkreślić, że specustawa kolejowa nie nakłada na inwestora obowiązku przedłożenia rozwiązań alternatywnych. Bezzasadne jest również odwoływanie się przez skrzących do ewentualnej możliwości ustanowienia służebności lub "wprowadzenia innego rodzaju ograniczeń". Po pierwsze, przepis art. art. 9q ust. 1 pkt 6 utk nie miał w sprawie zastosowania (w związku z treścią art. 7 ustawy z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. z 2015 r., poz. 200 oraz brakiem stosownego wniosku ze strony inwestora). Po drugie, to wnioskodawca w przypadku lokalizacji inwestycji kolejowej decyduje, czy konieczne jest nabycie własności określonej nieruchomości lub jej części pod budowę infrastruktury kolejowej (zob. m. in. art. 9o ust. 1 pkt 1-3 oraz art. 9q ust.1 utk.). Powołane przez skarżących art. 112 ust. 2 i 3 ugn nie znajdują zastosowania w postępowaniu prowadzonym na podstawie utk. Tylko ewentualne objęcie wnioskiem inwestora nieruchomości lub jej części bez jakiegokolwiek związku z planowaną inwestycją kolejową uzasadniałoby uchylenie decyzji w części dotyczącej tej nieruchomości. Wówczas bowiem doszłoby do naruszenia m. in. art. 9n ust. 1 utk, który to przepis dopuszcza nabywanie nieruchomości w trybie ustawy wyłącznie na cel inwestycji dotyczących linii kolejowych. W ocenie Sądu, w ramach przedmiotowego postepowania organ nie ma obowiązku prowadzenia indywidulanych negocjacji z poszczególnymi właścicielami, w tym zwłaszcza nie ma obowiązku prowadzić negocjacji w celu nabycia nieruchomości w drodze umowy. Przypomnieć raz jeszcze wypada, że organ nie ma prawa modyfikować wniosku inwestora, a decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej winna być wydana w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku (art. 9o ust. 7 utk). Po trzecie, w ocenie Sądu interes publiczny najpełniej zaspokaja w odniesieniu do kluczowej infrastruktury kolejowej (w tym w postaci przewodów i urządzeń dotyczących starowania ruchem kolejowym) przejęcie na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości, na których ta infrastruktura ma być zlokalizowana. Przywołać w tym aspekcie należy definicję obszaru kolejowego, którym jest powierzchnia gruntu określona działkami ewidencyjnymi, na której znajduje się droga kolejowa, budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowej oraz przewozu osób i rzeczy (art. 4 pkt 8 utk). Odnosząc się natomiast do powołanych w skargach aspektów konstytucyjnej ochrony prawa własności Sąd stwierdza, że własność jest niewątpliwie istotną wartością konstytucyjną (zob. art. 21 i 64 Konstytucji RP), ale nie jest to ani wartość absolutna ani też najważniejsza spośród tych ujętych w ustawie zasadniczej. W szczególności w aspekcie nabywania nieruchomości pod inwestycje dotyczące linii kolejowych należy wskazać, że realizacja takich inwestycji służy realizacji takich m. in. wartości konstytucyjnych jak zasada dobra wspólnego (art. 1 Konstytucji RP) oraz zasada ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju (art. 5 Konstytucji RP). Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest również podnoszona przez Centrum kwestia budowy na działce [...] terminala kontenerowego. Po pierwsze, skarżąca w żaden sposób nawet nie uprawdopodobniła, aby przejęcie na rzecz Skarbu Państwa pasa gruntu o szerokości ok. 3 m od obecnego terenu kolejowego uniemożliwiało lub utrudniało prowadzenie tej inwestycji na działce mającej ogólna powierzchnię 9,8090 ha (na s. 13 skargi Centrum twierdzi zresztą, że inwestycja ta jest już zrealizowana, zaś na s. 15 skargi Centrum podnosi, że tereny objęte zaskarżoną decyzją są już od lat faktycznie wykorzystywane przez inwestora pod inwestycje kolejowe). Po drugie, nie jest to okoliczność, która mogła mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, a może mieć ewentualnie znaczenie w sprawie o ustalenie odszkodowania. IV.3.3. Wyżej już wskazano (punkt IV.3.1.), że bezprzedmiotowe jest stawianie zaskarżonej decyzji zarzutów związanych z nadaniem rygoru natychmiastowej wykonalności (punkt 2 petitum skarg). Kwestia ta mogła mieć znaczenie li tylko na etapie odwołania. Ubocznie tylko Sąd zauważa, że Wojewoda w sposób wystarczający umotywował swoje rozstrzygniecie w tej kwestii. W sprawie jest zresztą bezsporne, że przedmiotowa modernizacja linii kolejowej ma być współfinansowana ze środków unijnych, co z kolei determinuje konieczność zachowania terminów rozpoczęcia inwestycji określonych w procedurze pozyskiwania tych funduszy (zob. np. pismo inwestora z dnia 13 sierpnia 2015 r.). Już ta okoliczność była w ocenie Sądu wystarczająca do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. IV.3.4. Bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 78 § 1 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 6,7 i 10 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że szczególny charakter postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej polega m. in. na skróceniu i uproszczeniu postępowania wyjaśniającego. W szczególności postępowanie to zostało uregulowane odmiennie w art. 9o i 9q ust. 1 utk (tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 października 2010 r., II OSK 1539/10, CBOSA; warto dodać, że wyrokiem tym NSA uchylił na skutek skargi kasacyjnej Ministra Infrastruktury wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2010 r., IV SA/Wa 87/10, do którego to wyroku WSA skarżące odwoływały się kilkukrotnie w skargach na poparcie swej argumentacji). Raz jeszcze wypada przypomnieć, że to inwestor zasadniczo decyduje o przebiegu projektowanej linii kolejowej, a sama możliwość opracowania innego wariantu tego przebiegu nie jest okolicznością uzasadniającą wydanie decyzji odmownej przez wojewodę lub Ministra. Prowadzenie dowodu z opinii biegłego co do możliwości usytuowania infrastruktury kolejowej po stronie północnej torów nie tylko, że nie dotyczyło okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia (skoro przeprowadzenie inwestycji zgodnie z wnioskiem po stronie południowej nie narusza prawa), ale i byłoby sprzeczne z celem szczególnego postępowania administracyjnego, tj. jego uproszczeniem i przyspieszeniem. IV.3.5. Bezzasadne są również zarzuty powołane w punkcie 4 petitum skargi. Zarzuty te w istocie stanowią powtórzenie argumentacji skarżących mającej dowodzić, że wystarczające było ustanowienie służebności lub uzyskanie przez [...] innego tytułu do dysponowania przedmiotową częścią nieruchomości na cele budowalne. To samo dotyczy możliwości przyjęcia rozwiązania alternatywnego. Jeżeli zaś chodzi o rzekome ograniczenie konkurencji na rynku transportu kolejowego (s. 16 skargi), to nie jest to kwestia, która mogła być badana w postępowaniu o ustalenie lokalizacji linii kolejowej (zob. w tej kwestii postanowienia ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów - Dz. U. z 2015 r. poz. 184 ze zm.). IV.3.6. W ocenie Sądu przeprowadzanie rozprawy (art. 89 k.p.a.) jest co do zasady sprzeczne z celami i specyfiką postępowania dotyczącego ustalenia lokalizacji linii kolejowej. Chodzi to w szczególności o związanie organu wnioskiem inwestora oraz czas przewidziany przez ustawodawcę na wydanie decyzji w tej kwestii (3 miesiące od dnia złożenia wniosku - art. 9o ust. 7 utk). Przypomnieć przy tym należy, że wyznaczenie rozprawy, jeżeli nic innego nie wynika z przepisu szczególnego, pozostawione jest co do zasady ocenie organu. Zasadą jest bowiem, że postępowanie administracyjne ma charakter postępowania gabinetowego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2015 r., I OSK 2638/14, CBOSA). W każdym razie niewyznaczenie rozprawy w takim przypadku może być przyczyną uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy strona wykaże, że doprowadziło to do niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, które nie mogły być ustalone przy pomocy innych środków dowodowych, w tym przede wszystkim dokumentów. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, albowiem ewentualna rozprawa nie mogła podważyć ustaleń organu co do zgodności z prawem poprowadzenia inwestycji po południowej stronie torów (celem rozprawy miało być zaś ustalenie, że dopuszczalne jest przeprowadzenie tej inwestycji również po północnej stronie torów). Bezzasadne jest również zarzucenie zaskarżonej decyzji naruszenia art. 114 k.p.a. Z akt sprawy nie wynika, aby wszystkie strony postępowania deklarowały wolę zawarcia ugody o określonej treści. Zresztą w ocenie Sądu w postępowaniu o ustalenie lokalizacji linii kolejowej przepis art. 114 k.p.a. nie znajduje w ogóle zastosowania. Cele tego postępowania (w tym określenie linii rozgraniczających, warunków technicznych realizacji inwestycji, zatwierdzenie podziału nieruchomości) mogą być zrealizowane tylko przez wydanie decyzji (art. 9q ust. 1 utk). Bezzasadne są tym samym zarzuty zawarte w punkcie 5 i 6 petitum skarg. IV.4. Sąd nie dostrzegł z urzędu innych niż wskazane w skargach uchybień, które mógłby doprowadzić do uchylenie zaskarżonej decyzji. IV.5. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.