II SA/Bd 68/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 marca 2017r. w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Prezesa Zarządu Portu Lotniczego [...] S.A. w [...] z dnia [...] listopada 2016r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. M. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Prezesa Zarządu Portu Lotniczego [...] S.A. w [...] z dnia [...] listopada 2016r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 28 lutego 2017r. skarżący złożył wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF). Jak wynika z treści wniosku, skarżący wskazał, że jest osobą schorowaną. Wskazał również, że pracuje i osiąga dochód w wysokości [...] zł netto. Jako wydatki stałe skarżący podał alimenty na matkę syna oraz syna w łącznej kwocie [...] zł, które skarżący płaci dobrowolnie, ogrzewanie gazowe – [...]zł, prąd – [...] zł, woda – [...]zł, odzież – [...]zł oraz leki i jedzenie [...] zł. Do formularza wniosku skarżący załączył ponadto wyniki badań z 2014r. Postanowieniem z dnia 17 marca 2017r. referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w żądanym przez skarżącego zakresie. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw, w którym podniósł, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania siebie, dziecka oraz jego matki. W związku z wniesionym sprzeciwem skarżący wezwany został do nadesłania w terminie 10 dniu od dnia doręczenia wezwania stosownych dokumentujących obrazujących jego sytuację finansową. Powyższe wezwanie doręczono dorosłemu domownikowi w dniu 23 maja 2017r. Na podstawie akt sprawy ustalono, że skarżący nie przedłożył w wyznaczony mu terminie żadnego z dokumentów, o które był wzywany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak stanowi art. 246 § 1 i 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sprawie niniejszej, skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, wnosi bowiem o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Obowiązkiem Sądu zatem jest rozważenie, czy skarżący jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na skarżącym, bowiem to on musi przed Sądem uwiarygodnić, że jego sytuacja finansowa uzasadnia zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Zwrócić uwagę należy, ze instytucja prawa pomocy została wprowadzona jako wyjątek od generalnej zasady zobowiązania obywatela do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych określonych w ustawie i jako wyjątek, musi być stosowana rozważnie i wyłącznie w sytuacjach, w których strona wykaże, że jej sytuacja materialna i życiowa nie pozwala na uiszczenie kosztów, poniesienie których warunkuje dostęp do sądu. Osobami, o których mowa są osoby skrajnie ubogie, nieposiadające dochodu lub też mające na tyle niski dochód, że pokrycie zobowiązań sądowych pozbawiłoby je środków do niezbędnej egzystencji. Dla takich właśnie osób w p.p.s.a. przewidziana została instytucja prawa pomocy. Wnosząc o prawo pomocy, skarżący nie może zasłaniać się kosztami remontu czy też kredytu. Należności publicznoprawne są należnościami uiszczanymi priorytetowo i mają pierwszeństwo przed innymi wydatkami uiszczanymi przez stronę. Badając sytuację finansową na podstawie posiadanych dokumentów stwierdzić należy, że nie można uznać skarżącego za osobę ubogą, która wymaga dofinansowania z budżetu państwa. Skarżący jest osobą zatrudnioną, osiągającą dochód w wysokości przekraczającej minimalne miesięczne wynagrodzenie o pracę i posiada przeciętne, typowe dla większości gospodarstw domowych wydatki związane z ponoszeniem standardowych kosztów życia, jak utrzymanie rodziny czy koszty mediów niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa domowego. Skarżący nie wykazał żadnych ponadprzeciętnych wydatków uzasadniających stwierdzenie, że posiadany dochód musi być wydatkowany w sposób inny, niż poniesienie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu przed sądem. Podkreślenia wymaga, że ciężar dowodu w postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy spoczywa na skarżącym, wobec czego to skarżący zobowiązany jest do jak najdokładniejszego przedstawienia swojej sytuacji finansowej. Zwrócić uwagę należy, że skarżący nie zastosował się do wezwania Sądu, w którym wezwany został do doręczenia wskazanych w wezwaniu dokumentów źródłowych, które mogłyby wszakże rzucić zupełnie inne światło na sytuację majątkową i rodzinną skarżącego. Zwrócić uwagę należy na nieścisłość pomiędzy danymi zawartymi w formularzu ppf i z danymi zawartymi w sprzeciwie. Jak wynika z formularza: jako wydatki stałe skarżący podał alimenty na matkę syna oraz syna w łącznej kwocie [...] zł, które skarżący płaci dobrowolnie, ogrzewanie gazowe – [...]zł, prąd – [...] zł, woda – [...]zł, odzież – [...]zł oraz leki i jedzenie [...] zł. W sprzeciwie natomiast, jak wskazał, [...] zł które zostaje po uiszczeniu kwoty alimentów, skarżący przeznacza na: zakup żywności – [...]zł, telefon – [...] zł, środki higieny – [...] zł, prasa – [...] zł, ubrania – [...] zł, lekarstwa – [...] zł, paliwo – [...] zł i Internet – [...] zł. Z powyższego zestawienia wynika, że poza alimentami, w dwóch pismach skarżący podał dwa różne sposoby wydatkowania kwoty pozostałej po opłaceniu alimentów. W danych zawartych w sprzeciwie nie znalazło się miejsce na koszty rachunków za media takie, jak gaz, prąd, czy woda, które – co wynika z formularza – skarżący płaci co miesiąc w kwocie [...] zł. Trudno dać wiarygodność w sytuacji istnienia takich nieścisłości. Za trafne zatem uznać należy rozstrzygnięcie referendarza sądowego w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie, skarżący bowiem nie wykazał, że spełnia kryteria przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.