II OZ 709/17

Dnia 4 lipca 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Po 895/16 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze K. J. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Po 895/16, odrzucił skargę K. J. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania z dnia [...] lipca 2016 r. oddalające zarzuty skarżącej w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że skarga podlega odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.), bowiem skarżąca wniosła ją z uchybieniem ustawowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. W ocenie sądu wojewódzkiego, skarga została wniesiona w dniu 11 listopada 2016 r. (data stempla pocztowego) w sytuacji, gdy termin do jej złożenia upłynął w dniu 3 października 2016 r. z uwagi na fakt doręczenia (w trybie art. 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego – Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. dalej K.p.a.) dorosłemu domownikowi – matce skarżącej, postanowienia organu II instancji w dniu 1 września 2016 r. Sąd wojewódzki zaznaczył, że okoliczność, iż "decyzję" na wniosek skarżącej doręczono jej ponownie, nie ma dla rozstrzygnięcia znaczenia, ponieważ tylko pierwsze doręczenie otworzyło bieg terminu do wniesienia skargi. Skarżąca w zażaleniu na postanowienie sądu o odrzuceniu jej skargi zarzuciła naruszenie art. 43 K.p.a., art. 53 § 1 p.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Uzasadnienie tych zarzutów skarżąca sprowadziła do błędnego – w jej ocenie – ustalenia okoliczności związanych z doręczeniem postanowienia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r., co skutkowało odrzuceniem skargi jako wniesionej po terminie. Skarżąca podniosła, że w dniu 1 września 2016 r. (omyłkowo powołana data 4 listopada 2016 r.) doręczona została jej przesyłka, która zawierała jedynie postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...]. Dalej wyjaśniła, że z treści uzasadniania tego postanowienia dowiedziała się, że Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał również postanowienie z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], którym utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania z dnia [...] lipca 2016 r. oddalające zarzuty skarżącej w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Po telefonicznym ustaleniu tej okoliczności z pracownikiem Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, skarżąca pismem z 10 października 2016 r. (omyłkowo podany 2017 r.) wystąpiła do organu z prośbą o doręczenie jej postanowienia z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], którego do chwili złożenia ww. pisma nie otrzymała. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przy piśmie z 18 października 2016 r. przesłał skarżącej poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopię postanowienia z dnia [...] sierpnia 2016 r. Po otrzymaniu tego aktu w dniu 4 listopada 2016 r., skarżąca w dniu 11 listopada 2016 r. zaskarżyła w/w postanowienie do sądu pierwszej instancji. Zdaniem skarżącej, doręczenie skarżonego postanowienia z dnia [...] 2016 r. nastąpiło w dniu 4 listopada 2016 r., a nie jak przyjął sąd pierwszej instancji – 1 września 2016 r. Okolicznościami, na jakie powołała się skarżąca, a które mają świadczyć o tym, że przesyłka doręczona w dniu 1 września 2016 r. zawierała jedynie postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], mają być budząca wątpliwości interpretacyjne adnotacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru "[...][...].08.2016" oraz wielkość koperty, w której przesłane zostało postanowienie z dnia [...] sierpnia 2016 r. wskazujące na to, że nie zmieściłyby się w niej dwa orzeczenia (kserokopia koperty stanowi załącznik do zażalenia – dowód: k. 45-46 akt sądowych). Skarżąca dodała również, że w ustawowym terminie wniosła środek odwoławczy od postanowienia z dnia [...] sierpnia 2016 r. i nie było przeszkód, gdyby doręczono jej w tym samym czasie także postanowienie z dnia [...] sierpnia 2016 r., do wniesienia skargi również od rozstrzygnięcia z dnia [...] sierpnia 2016 r. W związku z tak przedstawionymi zarzutami, powołując się także na naruszenie zasady zaufania do organów administracji publicznej, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosła o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania skarżącej, jej pełnomocnika, pracownika Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego oraz dowodów z dokumentów dołączonych do zażalenia. Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiot sporu dotyczy w istocie tego samego i jedynego w sprawie zagadnienia, mianowicie błędnego – w ocenie skarżącej – uznania przez sąd pierwszej instancji, że skarżąca postanowienie z dnia [...] sierpnia 2016 r. odebrała w dniu 1 września 2016 r., a nie jak twierdzi skarżąca w dniu 4 listopada 2016 r., a tym samym wnosząc skargę w dniu 11 listopada 2016 r. uczyniła to z uchybieniem ustawowego terminu, czego skutkiem było jej odrzucenie w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, sąd pierwszej instancji naruszył art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., gdyż przedwcześnie przyjął, że zachodzą przesłanki wskazane w tym przepisie w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że jakkolwiek co do zasady dopuszczalna jest praktyka wysyłania kilku pism (rozstrzygnięć administracyjnych) w jednej kopercie, to jednakże w takiej sytuacji obowiązkiem organu jest zamieszczenie informacji o zawartości przesyłki zarówno na kopercie, jak i na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, i to w taki sposób, aby strona miała możliwość weryfikacji zawartości tej przesyłki jeszcze przed pokwitowaniem jej odbioru. Tymczasem w tej sprawie, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru – zdaniem sądu pierwszej instancji zaskarżonego postanowienia z dnia [...] sierpnia 2016 r. – widnieje adnotacja "[...][...].08.2016" (dowód: k. 29 akt administracyjnych). Podobny zapis "[...]" (dowód: k. 45-46 akt sądowych) znajduje się na kopercie, w której miało zostać przesłane zaskarżone postanowienie, a której kserokopię skarżąca załączyła do zażalenia, wnosząc o dopuszczenie jako dowodu w sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, oba te oznaczenia są niezrozumiałe i niejednoznaczne. Nie ma bowiem takiego numeru ani postanowienie z dnia [...] sierpnia 2016 r., ani z dnia [...] sierpnia 2016 r. Ponadto, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, na które powołuje się sąd wojewódzki, widnieje jedynie data postanowienia organu nr [...], tj. "[...].08.2016". W tych okolicznościach nie można wykluczyć sytuacji, że przesyłka odebrana przez matkę skarżącej w dniu 1 września 2016 r. zawierała jedynie postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r., jak twierdzi skarżąca, a tym samym, że w tym dniu skarżąca nie otrzymała postanowienia z dnia [...] sierpnia 2016 r. Potwierdzeniem tej okoliczności jest fakt, iż w dniu 29 września 2016 r. skarżąca złożyła skargę jedynie od postanowienia z dnia [...] sierpnia 2016 r. Wobec tego przyjąć należy, że skarżącej skutecznie doręczono skarżone postanowienie z dnia [...] sierpnia 2016 r. dopiero w dniu 4 listopada 2016 r., a tym samym, że jej skarga od tego rozstrzygnięcia została wniesiona w ustawowym terminie. Inna ocena zaistniałej sytuacji, wobec opisanych wyżej wątpliwości, oznaczałaby ograniczenie stronie konstytucyjnego prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.