I SA/Łd 344/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2017 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy C. w sprawie określenia J. P. wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 16,40 zł miesięcznie od 1 marca 2015 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO stwierdziło, że organ pierwszej instancji ustalił, że J. P. jest właścicielem nieruchomości położonej w miejscowości C., zabudowanej budynkiem mieszkalnym nr [...]. Zamieszkuje na tej nieruchomości razem z żoną, która złożyła odrębną deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z uwagi na istniejącą pomiędzy małżonkami rozdzielność majątkową. Zgodnie z art. 6m ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację, w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. W związku ze zmianą metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od dnia 1 marca 2015 r., przyjętą uchwałą Nr [...] Rady Gminy C. z dnia 5 lutego 2015 r. w sprawie metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 2015 r., poz. 401) oraz § 1 ust. 2 pkt 2 uchwały Nr [...] Rady Gminy C. z dnia 25 marca 2015 r. w sprawie wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 2015 r., poz. 1438), J. P. był zobowiązany do dnia 7 maja 2015 r. złożyć deklarację zmieniającą, uwzględniając nową metodę oraz stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ponieważ J. P. nie złożył deklaracji pismem z dnia 23 czerwca 2015 r. został wezwany do dokonania tej czynności w terminie do dnia 6 lipca 2015 r. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu, postanowieniem z dnia 7 lipca 2015 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w przedmiocie wydania decyzji ustalającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W toku postępowania, na podstawie danych z ewidencji meldunkowej Urzędu Gminy w C., a także przeprowadzonych w dniu 21 lipca 2015 r. oględzin, ustalono, że nieruchomość jest zamieszkała przez właściciela i jego małżonkę. Żona skarżącego złożyła odrębną deklarację z powodu rozdzielności majątkowej. Po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze pierwszej decyzji Wójta Gminy C., to jest decyzji Nr [...] (decyzją Nr [...] z dnia [...]), skarżący pismem z dnia 5 listopada 2015 r., a następnie pismem z dnia 23 listopada 2015 r. został poinformowany o terminie oględzin zajmowanej przez niego nieruchomości, które odbyły się w dniu 10 grudnia 2015 r. Po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze drugiej decyzji Wójta Gminy C., to jest decyzji Nr [...], zgodnie ze wskazaniami organu odwoławczego, J. P. pismem został poinformowany o terminie oględzin nieruchomości na okoliczność dotyczącą segregowania odpadów komunalnych. Oględziny nie odbyły się ze względu na brak możliwości wejścia pracowników urzędu gminy na teren nieruchomości skarżącego. Kolejne oględziny, o terminie których J. P. został wcześniej poinformowany, również nie mogły się odbyć, gdyż właściciel nie wyraził zgody na wejście pracowników urzędu gminy na teren jego nieruchomości. Pismem z dnia 9 czerwca 2016 r. skarżący został zobowiązany do udzielenia informacji dotyczącej segregowania odpadów komunalnych. Do dnia 25 lipca 2016 r. żądanej informacji nie udzielił. Po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze kolejnej decyzji Wójta Gminy C., to jest decyzji Nr [...](decyzją Nr [...] z dnia [...]), J. P. został poinformowany o terminie oględzin nieruchomości na okoliczność dotyczącą segregowania odpadów komunalnych. Oględziny nie odbyły się ponieważ pracownicy urzędu gminy nie mogli wejść na teren nieruchomości. Dnia 10 października 2016 r. organ wystąpił do A Oddział w T., która odbiera odpady w Gminie C. z pytaniem, czy z nieruchomości położonej pod adresem: C. [...] odbierane są odpady gromadzone w sposób selektywny, czy nieselektywny. W odpowiedzi ww. Spółka wskazała, iż z nieruchomości skarżącego odpady niesegregowane wystawione były 3 razy w roku, zaś odpady segregowane sporadycznie. Organ ocenił, iż nie można jednoznacznie stwierdzić, że wystawiane segregowane odpady należą do skarżącego, ponieważ na ww. nieruchomości zamieszkuje jeszcze jedna osoba, która złożyła odrębną deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie opadami komunalnymi, oświadczając, że odpady komunalne będą zbierane w sposób selektywny. Pismem z dnia 2 listopada 2016 r. organ wezwał stronę do złożenia na piśmie wyjaśnień dotyczących segregacji odpadów, pod rygorem naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości jak za odpady niesegregowane, tj. 16,40 zł/miesiąc. Do dnia 6 grudnia 2016 r. skarżący nie udzielił żądanej informacji. W czwartej już decyzji wydanej w tej sprawie Wójt Gminy C. stwierdził, że w uchwale Nr [...] określono, że w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty ustalonej w § 2. W związku z powyższym organ ustalił J. P. opłatę w wysokości 16,40 zł miesięcznie na osobę, od dnia 1 marca 2015 r. Opłata została wyliczona według stawki dla odpadów komunalnych niesegregowanych W odwołaniu J. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zobowiązanie Wójta Gminy C. do zawarcia indywidualnej umowy na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych, w której będą zapisy dotyczące wywiązywania się obydwu stron z obowiązku świadczenia usług. Skarżący poinformował, iż "została wypowiedziana" poprzednio złożona deklaracja, a nowej nie składał. Podniósł, iż jest bezprawnie obciążony opłatami za odbiór odpadów, których faktycznie nie oddaje. Wskazał też, iż nie było żadnego grafiku ani powiadomień, przez 4 miesiące, o odbiorze odpadów. Poza tym ma bezprawnie wysyłane kontrole do "przeglądu posesji", co odbiera jako inwigilację ze strony Wójta Gminy C., z którym od lat jest "w wielkim konflikcie". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nie uwzględniło odwołania i wskazaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu gminy. Uzasadniając własne rozstrzygnięcie organ drugiej instancji wskazał, że zadania gminy oraz obowiązki właścicieli nieruchomości, dotyczące utrzymania czystości i porządku, określa ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r., poz. 250 ze zm.), zwana dalej u.c.p.g. Zgodnie z art. 6c ust. 1 u.c.p.g., gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są natomiast obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6h u.c.p.g.). Stosownie do art. 6m ust. 1 u.c.p.g., właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. W przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty zagospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana (art. 6m ust. 2 u.c.p.g.). Deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6m ust. 1a u.c.p.g.). W przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty zagospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana (art. 6m ust. 2 u.c.p.g.). W razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze (art. 60 ust. 1 u.c.p.g.). Organ odwoławczy ocenił, że skarżący nie zbierał odpadów w sposób selektywny. Wskazał, że przedsiębiorstwo odbierające odpady komunalne z miejscowości C., wskazało w piśmie z dnia 24 października 2016 r., iż z nieruchomości będącej adresem zamieszkania skarżącego odpady niesegeregowane wystawione były 3 razy w roku, zaś odpady segregowane sporadycznie. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby świadczyć o selektywnej zbiórce odpadów (np. rachunków sprzedaży, czy potwierdzeń oddania do punktów zbiórki selektywnej określonych rodzajów odpadów takich jak: makulatura, szkło, metale). Nie odpowiedział też na wezwania organu (z dnia 9 czerwca 2016 r. i z dnia 2 listopada 2016 r.) do złożenia wyjaśnień dotyczących segregacji (braku segregacji) odpadów komunalnych. Wyznaczane przez organ kilka razy oględziny nieruchomości należącej do skarżącego, o których był wcześniej informowany, mające na celu ustalenie, czy prowadzona jest segregacja odpadów, nie powiodły się, gdyż pracownicy Urzędu Gminy w C. nie zostali wpuszczeni przez właściciela na teren nieruchomości, co potwierdzają sporządzone protokoły z dnia 10 grudnia 2015 r., z dnia 20 maja 2016 r. i z dnia 6 czerwca 2016 r. W tej sytuacji organ odwoławczy ocenił, że zasadne było przyjęcie, że skarżący nie dokonuje segregacji odpadów, a co się z tym wiąże, zastosowanie przy określaniu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stawki przewidzianej dla odpadów nie zbieranych w sposób selektywny. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że ponoszenie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest obowiązkiem ustawowym, który uzależniony został od zamieszkiwania osoby na danej nieruchomości, a nie od tego, czy odpady faktycznie wytwarzane są na danej nieruchomości i oddawane do odbioru przez uprawniony podmiot, który ma zawartą stosowną umowę z wójtem gminy (art. 6i ust. 1 pkt 1 i art. 6h u.c.p.g.). Z pobranych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina pokrywa koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi (art. 6r ust. 2 u.c.p.g.). W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. skarżący wniósł o jej uchylenie, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji i zobowiązanie Wójta Gminy C. do zawarcia umowy na odbiór odpadów, określającej prawa i obowiązki obu stron tej umowy. W uzasadnieniu skargi strona zażądała również anulowania deklaracji, złożonej w związku z odbiorem i gospodarowaniem odpadami komunalnymi i naliczonymi z tego tytułu należnościami, ponieważ usługa nie została wykonana. Podniósł, że nie był powiadamiany o terminach odbioru odpadów. Wskazał na trwający między nim a Wójtem Gminy C. "wielki konflikt". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona, bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. nie naruszyło ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów proceduralnych. Na wstępie należy zauważyć, że skarga jest lakoniczna. Skarżący nie wskazał przepisów prawa, które jego zdaniem zostały naruszone przez organy wydające decyzje w tej sprawie. W szczególności brak jest konkretnych zarzutów co do wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym co do ustalenia tej opłaty na podstawie stawek przyjętych dla odpadów nie segregowanych oraz zarzutów co do przyjętej w decyzji daty naliczania opłaty. Z treści skargi, jak i z treści odwołań składanych wcześniej w tej sprawie wynika natomiast, że skarżący kwestionuje w ogóle możliwość wydania przez Wójta Gminy C. decyzji określającej skarżącemu wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bo uważa, że kwestie związane z odbiorem odpadów komunalnych powinny być uregulowane w umowie zawartej przez skarżącego z Gminą C. Ponadto uważa, że nie ma podstaw do obciążania go przedmiotową opłatą za okres miniony, bo odpady nie były należycie odbierane, skarżący nie był powiadamiany o terminach odbioru odpadów komunalnych. Stanowisko skarżącego jest błędne i nie znajduje podstawy w przepisach ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r., poz. 250 ze zm.). Kolegium zasadnie stwierdziło, powołując się na m.in. na art. 6c ust. 1, 6h, 6m ust. 1 i 2 i 6o ust. 1 i 2 u.c.p.g., że gmina ma obowiązek zorganizować odbieranie od właścicieli nieruchomości odpadów komunalnych, a właściciele tych nieruchomości mają obowiązek ponosić na rzecz gminy opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, składać deklaracje o wysokości opłaty, oraz składać nowe deklaracje w razie zmiany danych będących podstawą do wyliczenia wielkości opłaty, a ponadto wójt gminy ma podstawę prawną i obowiązek do określenia w decyzji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w razie nie złożenia stosownej deklaracji przez mieszkańca nieruchomości. A zatem kwestia organizacji gospodarowania odpadami komunalnymi jest uregulowana przepisami stosownej, wyżej wskazanej ustawy i z przepisów tych ani nie wynika fakultatywna możliwość zawierania przez mieszkańca umowy z gminą na odbiór odpadów komunalnych zamiast złożenia stosownej deklaracji, ani też nie wynika możliwość unikania przez właściciela nieruchomości obowiązku ponoszenia stosownej opłaty na rzecz gminy z uwagi na pozbywanie się odpadów komunalnych we własnym zakresie. Jednocześnie należy podkreślić, że niezłożenie stosownej deklaracji przez mieszkańca gminy nie tylko upoważnia, ale zobowiązuje wójta (burmistrza, prezydenta) gminy do wydania decyzji określającej wysokość opłaty. Z przepisów powołanej u.c.p.g. wynika, że opłata za wywóz odpadów komunalnych nie ma charakteru opłaty za usługę, ale jest daniną publiczna, co oznacza, że ma ona charakter obowiązkowy i mieszkaniec gminy nie jest zwolniony od jej płacenia nawet wtedy, gdy gmina niewłaściwie organizuje odbiór opadów. W skardze brak jest zarzutów co do wysokości opłaty, jednakże w ocenie Sądu wysokość te została określona prawidłowo. Organy powołały się na stosowną uchwałę rady Gminy C. określającą stawki tej opłaty. Zasadnie przyjęto stawkę dla odpadów nie zbieranych przez skarżącego selektywnie, bowiem organ nie ustalił, mimo podejmowanych prób, aby skarżący selekcjonował odpady. Przede wszystkim skarżący nie zadeklarował zbiórki selektywnej, nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność segregowania odpadów, ale także uniemożliwił oględziny nieruchomości wyznaczone właśnie w celu ustalenia sposobu gromadzenia odpadów przez skarżącego. Także z pisma firmy A odbierającej odpady komunalne z miejscowości C. nie wynikało, że skarżący gromadzi odpady komunalne w sposób selektywny, skoro firma ta odbierała odpady zarówno posegregowane jak i nieposegragowane w sytuacji, gdy na nieruchomości pod numerem [...] w C. zamieszkują dwie osoby, a żona skarżącego złożyła stosowną deklarację i zadeklarowała segregowanie odpadów. Dodatkowo tylko można wskazać z uwagi na treść podnoszonych zarzutów, chociaż jest to poza zasadniczym przedmiotem sporu, że zgodnie z art. 6s u.c.p.g. w przypadku gdy gmina nie realizuje obowiązku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany do przekazania odpadów komunalnych, na koszt gminy, podmiotowi odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wpisanemu do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2. Z uwagi na powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718.). ms