II OSK 91/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. O. P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 630/16 w sprawie ze skargi O. T. O. P. z siedzibą w M. o wznowienie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie zakończonego wyrokiem z dnia 30 października 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 800/13 oddalającym skargę O. T. O. P. z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2013 r. Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie II SA/Lu 630/16 odrzucił skargę O. T. O. P. o wznowienie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie zakończonego wyrokiem z dnia 30 października 2014 r. sygn. akt II SA/Lu 800/13 oddalającym skargę O. T. O. P. z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2013 r. Nr [...]. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że strona – O. T. O. P. w Markach powołaną podstawę wznowienia z art. 271 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnosi do innego podmiotu uczestniczącego w kwestionowanym postępowaniu o sygn. akt II SA/Lu 800/13 na prawach strony, tj. do T. O. P. w W., wskazując, jakoby podmiot ten nie był należycie reprezentowany. Podniesiony brak należytej reprezentacji nie odnosi się tym samym do strony skarżącej. Zdaniem Sądu I instancji przepis art. 271 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi służy ochronie praw strony, która nie była należycie reprezentowana, a nie innej strony. Żądać wznowienia postępowania w oparciu o powyższy przepis, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie może zatem tylko ta strona, która nie była należycie reprezentowana, nie można natomiast skutecznie podnieść tego zarzutu w stosunku do innej strony. Zdaniem Sądu i instancji jedynie więc T. O. P. w W. mogłoby domagać się wznowienia postępowania na tej podstawie, gdyby uznało, że było nienależycie reprezentowane, a nie skarżące O. T.O. P. w M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę o wznowienie postępowania na podstawie art. 281 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 275 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. T. O. P. w W. wniosło skargę kasacyjną na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciło, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przez Sąd I instancji w warunkach nieważności postępowania – ponieważ dr W. N. – przedstawiciel regulaminowy T. O. P. nie był należycie umocowany przed WSA w Lublinie– co oznacza zaistnienie przesłanki nieważności postępowania I instancyjnego, wymienionej w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący kasacyjnie podnosi, że WSA w Lublinie niewłaściwie ustalił, iż TOP – jako stowarzyszenie zwykłe – działa już na podstawie przepisów zmienionej w dniu 20 maja 2016 r. ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach w szczególności na podstawie art. 41a ust. 1 i 2 tegoż prawa. Było to ustalenie rażąco błędne, gdyż nie wzięto pod uwagę mającego zastosowanie art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U.2015 r. poz. 1923), w związku z art. 12 tej ustawy – z których wynika, że stowarzyszenia zwykłe mogą w okresie przejściowym (do 20 maja 2018 r.) działać na podstawie pierwotnych uregulowań. Skarżący kasacyjnie z ostrożności procesowej zgłosił zarzut naruszenia przepisów postępowania polegające na błędnym zastosowaniu przed WSA w Lublinie w zaskarżonym postanowieniu art. 281 ppsa i nie zastosowaniu art. 282 § 2 ppsa w związku z art. 25 § 4 ppsa, ponieważ w sprawie odrzuconej skargi, OTOP mógł wnieść zarzut nieważności postępowania, wynikającej z niewłaściwego umocowania pełnomocnika TOP. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Jak stanowi art. 271 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Z ww. przepisu wynika, że strona ma prawo żądać wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądowoadministracyjnego i ponownego rozpoznania sprawy poprzez żądanie wznowienia postępowania w sytuacji, w której w zakończonym postępowaniu konkretnie oznaczona strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Mając na uwadze cel ww. przepisu, a także nadzwyczajny charakter instytucji wznowienia postępowania trafne jest przyjęcie Sądu I instancji, że skarga o wznowienie postępowania na podstawie przesłanki wskazanej w art. 271 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przysługuje stronie, której uprawnienia zostały naruszone poprzez zaistnienie jednej z okoliczności tam wskazanych. To strona, którą pozbawiono możliwości skutecznego dochodzenia swoich praw jest uprawniona do występowania ze skargą o wznowienie postępowania na podstawie powyższego przepisu, a nie inna ze stron prawomocnie zakończonego postępowania. Powyższą interpretację potwierdza również analiza treści art. 277 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji, termin ten liczy się od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Wobec powyższego, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że skarżący nie ma skutecznego prawa do wywiedzenia skargi o wznowienie postępowania przy argumentacji, że inna strona postępowania nie była należycie reprezentowana. Stąd też uznać należy, że Sąd I instancji trafnie zważył, że złożona skarga o wznowienie postępowania nie jest oparta na ustawowej przesłance wznowienia. Wywiedziona skarga kasacyjna podmiotu, który nie złożył skargi o wznowienie jest niezasadna. Chybione są podniesione w jej treści zarzuty, albowiem zmierzają one do wykazania nieprawidłowej reprezentacji strony, która nie złożyła skargi o wznowienie postępowania. Skarga kasacyjna nie zawiera merytorycznych zarzutów w kwestii tego, że skargę o wznowienie złożył podmiot, które jako jej podstawę wywodzi brak reprezentacji innej strony postępowania, co nie spełnia przesłanki z art. 271 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.