I SA/Ke 85/17
WyrokWSA w Kielcach2017-07-06
Skład orzekający: Mirosław Surma, Artur Adamiec, Maria Grabowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie wierzyciela dotyczące stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, które jest wiążące dla organu egzekucyjnego, może zostać poddane kontroli sądu administracyjnego w ramach skargi na postanowienie organu egzekucyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny rozpoznający skargę na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne może i powinien odnieść się do treści rozstrzygnięcia wierzyciela dotyczącego stanowiska w sprawie zgłoszonego zarzutu, nawet jeśli samo postanowienie wierzyciela nie jest bezpośrednio zaskarżalne. Jest to niezbędne dla zapewnienia pełnej ochrony praw jednostki i kontroli zgodności z prawem całego postępowania.Stan faktyczny
A.K. złożył zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zaległości w opłacie abonamentowej TV. Organ egzekucyjny odmówił uznania zarzutów, utrzymując w mocy postanowienie wierzyciela. Skarżący zarzucił m.in. brak wymagalności, przedawnienie, brak doręczenia upomnienia oraz brak udokumentowania przez wierzyciela kluczowych czynności. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienia, stwierdzając naruszenie prawa procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. oraz postanowienie wierzyciela z dnia [...]. Zasądzono od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz A.K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Maria Grabowska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2017 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.) z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie, poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji oraz postanowienie wierzyciela z dnia [...]. nr [...] 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. na rzecz A.K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
1. Postanowienie organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania
1.1. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika
Urzędu Skarbowego w S. z [...]nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów A.K. w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z 22 lutego 2016 r. nr 5561E1-55/LU/2016 wystawionego przez wierzyciela – A. S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej (wierzyciel) z tytułu zaległości w opłacie abonamentowej TV.
1.2. W uzasadnieniu wskazano, że w związku z nieopłaceniem przez A.K. należności z tytułu opłaty abonamentowej rtv wierzyciel wystawił 22 lutego 2016 r. tytuł wykonawczy nr 5561E1-55/LU/2016, który został skierowany do organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego A.K. ZUS. Zawiadomienie zostało doręczone do dłużnika zajętej wierzytelności 14 marca 2016 r. A.K. zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego otrzymał 15 marca 2016 r. W dniu 17 marca 2016 r. wpłynęło do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. pismo A.K. stanowiące zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne oraz wniosek
o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia wniosków złożonych w KRRiT i Poczcie Polskiej S.A. Zobowiązany zarzucił m.in. brak wymagalności, przedawnienie zaległości za okres 2011 i 2012, brak doręczenia upomnienia. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w zakresie złożonych przez A.K. zarzutów. Postanowieniem z 29 lipca 2016 r. wierzyciel, po rozpoznaniu zarzutów, uznał je za nieuzasadnione.
1.3. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał na przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U.2016. 599) dalej u.p.e.a., stosowane w zw. z art. 123 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych, w tym art. 33 § 1 wskazujący na podstawy zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie zostały złożone zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 7 u.p.e.a.
Z art. 24 § 1 tej ustawy z kolei wynika, że dla organu egzekucyjnego w zakresie zarzutów z art. 33 § 1 pkt 1, 2 i 7 wypowiedź wierzyciela jest wiążąca.
1.4. Zdaniem wierzyciela w rozpoznawanej sprawie przedstawione uzasadnienie zarzutu braku wymagalności spełnia przesłanki określone w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. dotyczące nieistnienia obowiązku wskazanego w przedmiotowym tytule wykonawczym. Organ wyjaśnił co należy rozumieć przez wymagalność oraz wymienił kategorie zdarzeń wskazujące na brak wymagalności zobowiązania. Wierzyciel wskazał, że zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Transportu z 25 września 2007 r.
w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. 2007.187.1342), które weszło w życie 13 grudnia 2007 r., wierzyciel został zobowiązany do nadania z urzędu, w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia
w życie rozporządzenia (do 13 grudnia 2008 r.) posiadaczom imiennych książeczek radiofonicznych indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia
o powyższym użytkowników odbiorników. Poczta Polska chcąc wywiązać się
z określonych w rozporządzeniu zobowiązań wysłała do abonentów zawiadomienia, określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia, o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, które stanowią dowód zarejestrowania odbiorników rtv i zastępują dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników rtv w formie imiennych książeczek. Użytkownicy odbiorników rtv, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających z ustawy z 29 grudnia 1992 r.
o radiofonii i telewizji oraz wcześniejszych uregulowań prawnych poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat lub wyrejestrowania). Z postanowienia wierzyciela wynika, że zawiadomienie
o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, nr 11059141, stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników rtv i zastępujące dowód zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki radiofonicznej numer C679015 zostało przesłane do zobowiązanego 31 lipca 2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Wierzyciel podkreślił, że rozporządzenie nie posługuje się pojęciem "doręczenia", lecz "przesłania zawiadomienia". W związku z powyższym wierzyciel wykonał obowiązek zawiadomienia użytkowników (posiadaczy "książeczek opłat rtv") o nadaniu indywidualnych numerów, poprzez przesłanie im zawiadomień, a dowody zarejestrowania odbiorników rtv-nie straciły swojej ważności. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ wskazał na wyrok WSA w Gliwicach z 15 października 2015 r. sygn. akt I SA/GL 518/14. Zatem zarzut strony nieistnienia obowiązku
w tytule wykonawczym uznano za nieuzasadniony.
1.5. W ocenie organu egzekucyjnego nie znajduje również uzasadnienia zarzut przedawnienia należności. Abonament jest opłatą, o której mowa w art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej. Zatem do opłat abonamentowych będzie miał zastosowanie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. W przedmiotowej sprawie doszło do skutecznego przerwania biegu przedawnienia przed jego upływem z uwagi na zastosowanie środka egzekucyjnego na podstawie zawiadomienia z 11 marca 2016 r., tj. zajęcia świadczenia w ZUS (art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej). Podniesiony zatem przez stronę argument, że do roszczeń z tytułu opłat abonamentowych obowiązywać powinny przepisy art. 118 K.c., tj. 3-letni okres przedawnienia jest bezpodstawny.
1.6. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał, że w zgromadzonym materiale nie znajduje także uzasadnienia zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Upomnieniem z 24 sierpnia 2015 r. wierzyciel wezwał zobowiązanego w terminie 7 dni do zapłaty należności z tytułu opłaty abonamentowej. Jak wynika z postanowienia wierzyciela upomnienie zostało doręczone 11 września 2015 r. na podstawie art. 44 K.p.a.
1.7. W świetle art. 10 ust. 1 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U.2005.85.728 ze zm.), jeżeli przemawiają za tym szczególne względy społeczne lub przypadki losowe, KRRiT może umorzyć lub rozłożyć na raty zaległości w płatności opłat abonamentowych, odsetki za zwłokę w ich uiszczaniu, opłatę, o której mowa w art. 5 ust. 3, oraz odsetki za zwłokę w jej uiszczeniu. Nie mniej jednak nierozstrzygnięty stosownym orzeczeniem wniosek o zastosowanie ulgi w zapłacie zobowiązania nie może skutecznie rzutować na dopuszczalność wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz jego kontynuowanie.
1.8. Organ egzekucyjny ponadto wskazał, że w przedmiotowej sprawie wierzyciel wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia wniosku o umorzenie zaległości przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji. Jednakże zawieszenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w związku ze złożeniem stronę zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a., a nie z wniosku wierzyciela. Nie jest możliwe wydanie postanowienia
o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy zostało zawieszone
z innej przyczyny. Po wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne organ egzekucyjny winien zatem wydać postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie
art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a., a zatem na żądanie wierzyciela.
2. Skarga do Sądu
2.1. Na powyższe postanowienie A.K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, ze względu na odmowę przeprowadzenia dowodu. Zarzucił organowi:
- podtrzymanie błędnej decyzji prawnej wydanej przez organ pierwszej instancji poprzez wskazanie na wiążące stanowisko wierzyciela bez jego udokumentowania czym naruszono art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej;
- wydanie decyzji z naruszeniem art. 120 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że materiał dowodowy jest wyczerpujący, gdy tymczasem brak przeprowadzenia dowodów wpływa na treść orzeczenia oraz powoduje błędną ocenę sprawy;
- wydanie decyzji z naruszeniem art. 120, art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej ze względu na niezachowanie zasady obiektywnej prawdy materialnej, bez własnej autonomicznej analizy zebranych dowodów, a szczególnie w zakresie oceny materiału wyłącznie na dowodach zebranych przez organ pierwszej instancji;
- wydanie decyzji bez uwzględnienia stanu faktycznego i prawnego w przedmiocie odwołania;
- uchybienie art. 188 Ordynacji podatkowej, tj. nieuwzględnienie żądania dowodowego strony.
2.2. W uzasadnieniu skarżący podtrzymał zarzuty zawarte w odwołaniu. W kwestii braku wymagalności zobowiązania wskazał, że wierzyciel nie wypełnił obowiązków z Rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. Skoro nie dopełnił obowiązku w tym zakresie (skarżący nic nie wie w tej sprawie - nic nie podpisywał), nie ma zatem podstaw do ściągania "zaległego" abonamentu, a zatem kwota abonamentu jest niewymagalna. Skarżący wskazał ponadto, że nie doręczono mu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.
2.3. Na podstawie art. 73 K.p.a. skarżący wniósł o przedstawienie przez wierzyciela uwierzytelnionego odpisu dokumentu na podstawie, którego wysunięto wobec skarżącego roszczenia zawarte we wniosku egzekucyjnym wierzyciela. Skarżący dochodzenie roszczeń uważa za pozbawione podstaw i neguje podstawę roszczenia. Podniósł, że samo przechowywanie w systemie informatycznym danych pozwalających na wydruk duplikatu zawiadomienia, nie jest równoznaczne z jego przesłaniem tym bardziej powiadomieniem. Wniósł o przesłanie dowodu potwierdzającego doręczenie upomnienia. Zarzucił nieprzeprowadzenie przez organ w sposób należyty postępowania wyjaśniającego, w szczególności nierozważenie braku dowodu potwierdzającego przesłanie zawiadomienia, tak istotnego, co stanowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 73 K.p.a.
2.4. Skarżący zarzucił ponadto nierówne traktowanie podmiotów przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji, co jest wbrew Konstytucji. W ocenie skarżącego osoby fizyczne są zmuszane do płacenia abonamentu, gdy tymczasem osoby prawne jak kablówki nie uiszczają opłaty abonamentowej i emitują programy Telewizji Polskiej, z czego wynika, że osoby fizyczne mające umowy z operatorami kablowymi uiszczają już opłatę abonamentową w rachunku kablówki.
2.5. Wskazując na kolejne błędy organu, skarżący zarzucił, że organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, nie rozważyły ani nie oceniły podanych przesłanek umorzenia. Zdaniem strony organ skarbowy nie może bezwolnie przyjmować argumentacji Poczty Polskiej, ale dokonywać oceny pod kątem zasadności prowadzonej procedury, okoliczności dopuszczalności egzekucji winny podlegać samodzielnej ocenie. Skoro wierzyciel nie przedstawił dokumentów zgodnie
z rozporządzeniem z 25 września 2007 r. co miało wpływ na wynik sprawy, organy skarbowe nie miały podstaw do uznania wniosku egzekucyjnego wierzyciela.
2.6. Jednocześnie skarżący wskazał, że do dzisiaj nie otrzymał tak z KRRiT jak i z Poczty Polskiej S.A. odpowiedzi na pisma przesłane do tych instytucji. Wniósł
o podanie podstawy prawnej, na której oparł się organ egzekucyjny przyjmując, że kwestia niewykonania obowiązku, tj. nadania numeru identyfikacyjnego uwiarygodnionego podpisem abonenta, braku potwierdzenia wysłanych upomnień, jest podstawą dla wierzyciela dochodzenia nienależnego abonamentu. Skarżący ponadto zarzucił organowi, że przywołując art. 29 § 1 u.p.e.a. w rzeczywistości nie wie, czy wniosek/tytuł wykonawczy wierzyciela jest poprawny i prawidłowy oraz czy spełnia wszystkie wymogi zawarte w Rozporządzeniu Ministra Transportu
z 25 września 2007 r. Według strony stanowisko wierzyciela co do nadania numeru identyfikacyjnego nie jest zgodne z treścią ww. rozporządzenia, które to wręcz nakazywało operatorom pocztowym nadanie każdemu posiadaczowi odbiornika telewizyjnego lub radiowego nowego numeru identyfikacyjnego. Tłumaczenie, że podobno wysłał nie ma odniesienia prawnego.
2.7. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienie i wniósł
o oddalenie skargi.
2.8. Na rozprawie 6 lipca 2017 r. pełnomocnik organu oświadczył, że nie wie czy na etapie postępowania organ nadzoru dysponował innymi dokumentami wierzyciela niż te, które znajdują się w aktach sprawy.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje:
3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(j.t. Dz. U. z 2016 r., poz.718 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei stosownie do art.135 p.p.s.a. sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zatem zakresem rozpoznania sądu są wszystkie rozstrzygnięcia wydane w ramach danej sprawy administracyjnej. Działania takie służyć mają zapewnieniu ostatecznego i pełnego załatwienia sprawy, czyli stworzenia takiego stanu, w którym w obrocie prawnym nie będzie funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem.
Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem poddane sądowej kontroli postępowanie dotyczące rozpoznania zarzutów egzekucyjnych narusza prawo.
3.2. Zaskarżonym w niniejszej sprawie rozstrzygnięciem organ nadzoru utrzymał w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji przez organ egzekucyjny w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Zakreślając ramy prawne postępowania wywołanego zarzutami egzekucyjnymi należy wskazać, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Według art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, zaś zgodnie z art. 33 § 1 pkt 7 tej ustawy – brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Stosownie z kolei do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa między innymi w art. 33 § 1 pkt 1- 5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
W niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie był jednocześnie wierzycielem, dlatego obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów i był stanowiskiem wierzyciela związany. Ten element procesowy eksponował w postanowieniu zarówno organ egzekucyjny, jak i organ nadzoru. W tej sytuacji, ze względu na związanie tych organów stanowiskiem wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a., nieodzownym było poddanie kontroli Sądu stanowiska wierzyciela.
W tym miejscu należy też wskazać, że zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu nie mogą być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego. W uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, którą m.in. nadano wskazaną treść powołanemu przepisowi p.p.s.a., podkreślono, że postanowienia te mają charakter incydentalny. Wskazano także, że w pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, to jest postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów (zob. druki sejmowe nr 1633 i 2539, VII kadencja). Sąd administracyjny rozpoznający skargę na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne może zatem i powinien odnieść się również do treści rozstrzygnięcia wierzyciela dotyczącego stanowiska w sprawie zgłoszonego zarzutu.
3.3. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że postanowienie wierzyciela z 29 lipca 2016 r., które wywołało wyżej opisany skutek związania organu egzekucyjnego, nie zostało poparte argumentacją znajdującą jakiekolwiek potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy. W reakcji na zgłoszone przez zobowiązanego zarzuty wierzyciel odwołał się m.in. do posiadanej dokumentacji, która nie znalazła się w aktach sprawy, co uniemożliwia skontrolowanie zawartych przez wierzyciela w swym postanowieniu twierdzeń. W kontekście zarzutu nieistnienia obowiązku wierzyciel powołał się na duplikat Zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z 31 lipca 2008 r. W aktach brak tego dokumentu, jak również dowodu jego doręczenia, czy też ekspediowania do adresata. Podobnie odnosząc się do zarzutu braku doręczenia upomnienia wierzyciel powołał się na kserokopię koperty, której w aktach nie ma i wskazał, że upomnienie zostało doręczone w myśl art.44 § 4 k.p.a. O ile, w sytuacji niespornej pomiędzy zobowiązanym i wierzycielem powyższe stwierdzenia zawarte w postanowieniu wierzyciela można by było zaakceptować, to w sytuacji, kiedy w formie zarzutów zobowiązany oprotestowuje konkretne działania wierzyciela bądź ich brak, to obowiązkiem tego ostatniego jest - mając na uwadze treść art.7, 8 § 1, 77 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art.18 u.p.e.a. - rzetelne odniesienie się do twierdzeń zobowiązanego, a stanowisko co do tych faktów powinno odnaleźć pełne odzwierciedlenie w aktach sprawy.
W materiale sprawy brak również potwierdzenia, że postanowienie wierzyciela zostało doręczone zobowiązanemu. Nie jest zaś wystarczające samo odwołanie się przez wierzyciela (k.12 akt administracyjnych) do treści art.44 § 4 k.p.a. Aby bowiem przyjąć opisaną w tym przepisie fikcję doręczenia należy przebieg czynności związanych z tym doręczeniem udokumentować. W innym przypadku, bądź przy niewypełnieniu nałożonych przez przepis obowiązków, takiej fikcji przyjąć nie można, a tym samym nie można przyjąć że doszło do skutecznego doręczenia przesyłki. Zagadnienie to nie wymaga bliższego omówienia z tej prostej przyczyny, że wierzyciel – Poczta Polska, jest operatorem pocztowym, do którego immanentnych obowiązków należy doręczanie przesyłek i prawidłowe udokumentowanie tych doręczeń, w szczególności w kontekście przepisów o doręczeniach właściwych dla stosownych procedur, w tym w postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Rozdział 8 k.p.a. w zw. z art.18 u.p.e.a.). Dodatkowo odnotować należy, że zobowiązany również w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego kwestionował fakt doręczenia mu postanowienia wierzyciela. Organ nadzoru nie wyjaśnił tej kwestii, a co do doręczenia zobowiązanemu upomnienia powielił jedynie twierdzenia wierzyciela i przywołał ogólnie treść art.44 § 4 k.p.a.
Brak potwierdzenia doręczenia zobowiązanemu stanowiska wierzyciela, poddaje w wątpliwość jego walor ostateczności i czyni otwartą kwestię złożenia na nie przez zobowiązanego zażalenia, które mu przysługuje zgodnie z treścią art. 34 § 2 u.p.e.a. W aktach brak jest dowodu, że postanowienie wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów zostało skarżącemu doręczone, czy to w formie zasadniczej, czy zastępczej. W takiej sytuacji podważa to przyjęcie przez organ egzekucyjny, że istnieje w obrocie prawnym ostateczne postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela, co dopiero pozwoliłoby na wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów. W ten sposób też doszło do naruszenia art. 7 oraz 77 k.p.a., nie wyjaśniono bowiem dokładnie stanu faktycznego w stopniu pozwalającym na rozstrzygnięcie sprawy.
3.4. Podsumowując, w opisanej powyżej sytuacji procesowej i przy braku dokumentów, które podlegają również formalnej ocenie w ramach kontroli sądowoadministracyjnej, koniecznym stało się wyeliminowanie zapadłych w sprawie rozstrzygnięć i powtórzenie postępowania dotyczącego zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów. Z racji zaś charakteru stwierdzonych naruszeń procesowych Sąd za przedwczesne uznał odnoszenie się do kwestii merytorycznych sprawy. Ponowne rozpoznając zarzuty wierzyciel i organ egzekucyjny uwzględni wyrażoną powyżej przez Sąd ocenę.
3.5. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c przy zastosowaniu art.135 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 wyroku. Orzeczenie o kosztach w pkt 2 wyroku ma podstawę w przepisach art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się poniesiona przez skarżącego opłata od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło