II OSK 1417/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 222/17 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B. R. na postanowienie Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie bezzasadności zarzutów do postępowania egzekucyjnego postanawia oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 13 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 222/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej WSA albo sąd I instancji) odrzucił skargę B. R. (dalej zwanego skarżącym) na postanowienie Podkarpackiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Rzeszowie (dalej PPWIS) z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Krośnie z dnia [...] października 2016 r., nr [...], o uznaniu za bezzasadne wniesionych przez skarżącego zarzutów co to toczącego się postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu sąd I instancji zwrócił uwagę na brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) argumentując, że w aktualnym stanie prawnym nie jest dopuszczalne objęcie kontrolą sądową postanowień wierzyciela, których przedmiotem jest stanowisko co do zgłoszonych zarzutów. Aktualne brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. zostało ustalone na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658). Weszło ono w życie 15 sierpnia 2015 r. Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte skargą wniesioną po tej dacie (dnia 8 lutego 2017 r.), dlatego zgodnie z art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., stosuje się w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. W skardze kasacyjnej z 12 kwietnia 2017 r. B. R., reprezentowany przez adwokata, zaskarżył w całości postanowienie z 13 marca 2017 r. zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że nowelizacja z dnia 15 sierpnia 2015 r. znajduje zastosowanie do sprawy w toku i tym samym bezzasadne przyjęcie braku kognicji sądu administracyjnego. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o zwrócenie się z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności z Konstytucją art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. z art. 2, 30, 31 ust. 1, 2, 3, art. 45 ust. 1 oraz art. 68 ust. 1, 2 i 3, art. 77 ust. 2 Konstytucji RP. W skardze kasacyjnej wniesiono także o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną z 12 maja 2017 r., nr [...], PPWIS wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Orzekając w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 183 § 1 p.p.s.a. ograniczony był zakresem kontroli instancyjnej wyznaczonym treścią zarzutu kasacyjnego oraz przytoczonej na jego poparcie argumentacji. Wobec braku wystąpienia którejkolwiek z podstaw nieważności postępowania sądowego, podlegających uwzględnieniu z urzędu, rozpoznanie sprawy odbyło się w granicach wytyczonych przez ramy wniesionego środka zaskarżenia. Rozpoznając sprawę w granicach wskazanej podstawy kasacyjnej, wniesiony środek odwoławczy należało oddalić, ponieważ sformułowany w nim zarzut nie okazał się zasadny. Ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2015 r., poz. 658), zmianie uległo brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Nowelizacja ta wprowadzona na podstawie art. 1 pkt 1 lit. a przywołanej ustawy polegała na wyłączeniu spod sądowoadministracyjnej kontroli postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Z mocy art. 2 w zw. z art. 3 ustawy nowelizującej, zmiana ta weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r. obejmując swoim zakresem wszczęte od tej daty postępowania sądowe. Jak trafnie ustalił to sąd I instancji, postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało zainicjowane po dniu 15 sierpnia 2015 r. Z akt sprawy wynika, że skarga nadana została w urzędzie pocztowym w dniu 8 lutego 2017 r. Wobec tego, że została ona złożona na postanowienie wierzyciela o uznaniu zgłoszonych zarzutów za bezpodstawne, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skarżący kasacyjnie błędnie przyjmuje, jakoby w analizowanym zakresie ustawa nowelizująca znajdowała zastosowanie do sprawy w toku. Należy w tym zakresie odróżnić tok postępowania egzekucyjnego w administracji oraz zainicjowanie wniesieniem skargi odrębnego postępowania sądowoadministracyjnego, którego celem jest dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonego przejawu działania albo zaniechania administracji publicznej. Innymi słowy, postępowanie prowadzone przed sądem administracyjnym zarówno z punktu widzenia ustrojowego jak i procesowego stanowi zupełnie odrębny rodzaj procedury, który nie jest kontynuacją procesu prowadzonego przed organem administracji publicznej. Trzeba w tym miejscu zauważyć, że przedstawiona powyżej nowelizacja art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. nie doprowadziła do ograniczenia standardów ochrony sądowej w stosunku do orzeczeń administracji publicznej. Jak zostało to bowiem wyjaśnione w uzasadnieniu projektu ustawy nowelizującej, postanowienia wierzyciela zapadające w ramach rozpoznania wniesionego zarzutu mają charakter incydentalny. W tych przypadkach w pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, to znaczy postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów (zob. uzasadnienie projektu ustawy nowelizującej, druk sejmowy nr 1633 dostępny na stronie http://www.sejm.gov.pl/Sejm7.nsf/druk.xsp?nr=1633; dostęp 28.09.2016 r.). Innymi słowy, rezygnacja przez ustawodawcę z możliwości bezpośredniego zaskarżenia postanowienia wierzyciela zapadłego w przedmiocie zgłoszonych zarzutów nie oznacza, że rozstrzygnięcie to zostało wyłączone spod sądowej kontroli. Na zasadzie wyrażonej w art. 135 p.p.s.a. podlega ono weryfikacji z punktu widzenia jego zgodności z prawem w ramach kontroli postanowienia organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Z tego względu za niezasadny w ocenie Sądu należało uznać sformułowany wniosek o zwrócenie się zapytaniem do TK co do zgodności art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. ze wskazanymi w skardze kasacyjnej przepisami Konstytucji RP. Natomiast wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie nie znajduje podstaw prawnych w brzmieniu art. 182 § 1 p.p.s.a., bowiem kwestia rozpoznania "skargi kasacyjnej od postanowienia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie w sprawie należy do dyskrecjonalnych uprawnień sądu" (por. np. w tym zakresie "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", Komentarz, wyd. 5. C.H.Beck, Warszawa 2017, praca zb. pod red R. Hausera i M. Wierzbowskiego, s. 770"). Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.