II FZ 712/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. sp. z o.o. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 534/17 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 16 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r. postanawia oddalić zażalenie. K. Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 16 stycznia 2017 r. uchylającą w całości decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia 17 sierpnia 2016 r. oraz określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. w kwocie 95.771 zł. We wniesionej skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości z uwagi na realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Skarżącej, konieczność zapłaty określonego w zaskarżonej decyzji zobowiązania podatkowego w kwocie 95.771 zł wywoła znaczne, niemożliwe do odwrócenia, straty u Skarżącej, jak również może spowodować daleko idące trudności w dalszym prowadzeniu działalności gospodarczej przez Skarżącą. Zdaniem Skarżącej przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) nie nakłada obowiązku wykazania precyzyjnej wysokości grożącej jej szkody, takie wymaganie byłoby niemożliwe do spełnienia, bowiem szkoda ta nie ogranicza się do kwoty zobowiązania, lecz obejmuje dalsze skutki, a jej wysokość jest trudna do przewidzenia. Skarżąca wskazała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji groziłoby jej istotną stratą, której rozmiary mogą doprowadzić do kłopotów finansowych Skarżącej, co może spowodować uniemożliwienie prowadzenia dalszej działalności gospodarczej. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że strona skarżąca nie wykazała, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione i konieczne. Skarżąca ograniczyła się bowiem wyłącznie do wskazania wysokości określonego zaskarżoną decyzją zobowiązania i przytoczenia treści wskazanych w przepisach przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Skarżąca nie przytoczyła jednak jakichkolwiek okoliczności uzasadniających celowość wydania takiego rozstrzygnięcia przez WSA objęcia jej tymczasową ochroną. Na powyższe postanowienie strona Skarżąca wniosła zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy. Samo powołanie się przez stronę Skarżącą na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej. W sytuacji, gdy chodzi o akt administracyjny rodzący obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem wnioskodawcy, konieczne jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na jego trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Obowiązkiem sądu jest natomiast wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. W tej sytuacji należy podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie wniosek strony Skarżącej nie został należycie uzasadniony. Słusznie zatem wskazał sąd pierwszej instancji, że skarżąca ograniczyła się wyłącznie do wskazani wysokości określonego zaskarżoną decyzją zobowiązania i przytoczenia treści wskazanych w przepisach przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Skarżąca nie przytoczyła jakichkolwiek okoliczności uzasadniających celowość wydania żądanego rozstrzygnięcia. Zasadnie również uznał WSA, że przekonanie strony o zasadności podniesionych w skardze zarzutów nie jest wystarczającym argumentem, aby uznać, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W związku z tym, że strona Skarżąca nie przedstawiła okoliczności, które uzasadniałyby wniosek, rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji należy uznać za prawidłowe. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji