I OZ 1100/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Po 85/2017 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przejęcia gospodarstwa rolnego postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przejęcia gospodarstwa rolnego jako wniesioną po terminie. W ocenie Sądu termin do wniesienia przedmiotowej skargi upłynął dnia 22 kwietnia 2016 r., zatem skarga złożona 4 stycznia 2017 r. podlegała odrzuceniu. Skarżący początkowo wnosił o przywrócenie terminu do złożenia skargi, jednakże wniosek swój wycofał, wobec czego ten nie podlegał rozpoznaniu. Sąd wskazał, że art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), "p.p.s.a", nie określa od kiedy biegnie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, gdy skarżącemu będącemu stroną postępowania rozstrzygnięcia nie doręczono – zdaniem Sądu taki podmiot może wnieść skutecznie skargę w terminie przewidzianym dla stron będącymi adresatami decyzji, natomiast w przypadku uchybienia tego terminu konieczne jest złożenie wniosku o jego przywrócenie. Sąd nie uwzględnił żądania skarżącego co do umorzenia przedmiotowego postępowania, bowiem przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości umorzenia postępowania, które nie zostało wszczęte, zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie wszczyna postępowania w rozumieniu art. 63 i 64 § 3 p.p.s.a. Zażalenie na to postanowienie wniósł Z. D., zarzucając orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 40 § 2, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz art. 33 § 1 i 1b, art. 46 § 3, art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 86 p.p.s.a., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu oraz nadanie biegu skardze. W uzasadnieniu wskazano, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], nie została doręczona Z. D., nie był też on adresatem decyzji. Pomijanie skarżącego oraz ustanowionemu przez niego pełnomocnikowi przez organy administracji oraz Sąd I instancji stanowi pozbawienie prawa udziału w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym do 1 czerwca 2017 r.) skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W myśl § 2 tego przepisu, w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W sprawie Sąd I instancji słusznie wskazał, że strona postępowania administracyjnego, której nie doręczono rozstrzygnięcia w sprawie może wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie przewidzianym dla stron będących adresatami decyzji, w przypadku zaś jego uchybienia konieczne jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Artykuł 53 § 1 p.p.s.a. nie przewiduje bowiem możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego bez doręczenia przez organ orzeczenia. Jeśli skarżący złoży wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, to powinien się w nim powołać na niezawinione przez niego uchybienie terminowi w postaci niedoręczenia mu decyzji przez organ, podczas gdy jako strona postępowania miał obowiązek ją otrzymać – w przypadku prawdziwości takiego twierdzenia Sąd jest obowiązany przywrócić termin do wniesienia skargi, stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Z. D. wniósł skargę na przedmiotową decyzję Kolegium w dniu 4 stycznia 2017 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Jednak zanim Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał merytorycznie powyższy wniosek, Z. D. pismem z dnia 20 stycznia 2017 r. cofnął wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i zażądał umorzenia postępowania. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], została doręczona pełnomocnikowi J. D. w dniu 22 marca 2016 r., który w ustawowym terminie złożył skargę, która później została odrzucona. Termin zatem do wniesienia skargi dla Z. D. bezskutecznie upłynął z dniem 21 kwietnia 2016 r. Słusznie zatem Sąd I instancji odrzucił skargę Z. D. jako wniesioną po terminie, skoro wycofał on wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, przez co Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł tego wniosku merytorycznie rozpoznać. Zasadnie również Wojewódzki Sąd Administracyjny nie umarzał przedmiotowego postępowania, bowiem w świetle przepisów p.p.s.a., jak prawidłowo wskazał Sąd I instancji, nie przewidują możliwości umorzenia postępowania, które nie zostało wszczęte, a złożenie wniosku o przywrócenie terminu nie wszczyna postępowania w rozumieniu art. 63 p.p.s.a. w zw. z art. 230 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.