VI SA/Wa 602/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. (sprostowanym postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r.) Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ") odmówił M. W. (dalej: "skarżący", "strona") przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GITD z [...] września 2016 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 500 zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 59 § 1 i 2 w związku z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: "k.p.a."). Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z [...] września 2016 r. GITD nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 500 zł za naruszenie przez niego obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej podczas przejazdu wykonywanego pojazdem o nr rejestracyjnym [...] w dniu [...] marca 2015 r. Decyzja ta wraz ze stosownym pouczeniem o sposobie i terminie zaskarżenia, wysłana na adres: "[...],[...]", została doręczona skarżącemu w dniu 4 października 2016 r. (odbiór korespondencji pokwitował pełnoletni domownik – matka skarżącego D. W.; zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych sprawy). Nie zgadzając się z powyższą decyzją skarżący w dniu 31 października 2016 r. w Urzędzie Pocztowym w [...] nadał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z [...] listopada 2016 r. organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując w uzasadnieniu, że czternastodniowy termin do złożenia środka zaskarżenia upłynął skarżącemu 18 października 2016 r. Postanowienie to doręczono skarżącemu 7 grudnia 2016 r. (odbiór korespondencji pokwitował pełnoletni domownik – matka skarżącego D. W.; zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych sprawy). Natomiast w dniu 15 grudnia 2016 r. skarżący nadał w Urzędzie Pocztowym w [...] niepodpisany wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego załączył: - wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (również niepodpisany), - kserokopię dowodu nadania przez skarżącego w dniu 19 października 2016 r. przesyłki poleconej do GITD na adres: "ul. Postępu 21, 02-676 Warszawa", - kserokopię "umowy kupna-sprzedaży" zawartej w dniu 28 lutego 2015 r. pomiędzy skarżącym (jako sprzedającym) i L. S. (jako kupującym), której przedmiotem był samochód marki [...] rok produkcji 1994 o nr rejestracyjnym [...]. W uzasadnieniu ww. wniosku o przywrócenie terminu skarżący podniósł, że był właścicielem pojazdu o ustalonym przez organ nr rejestracyjnym, ale tylko do dnia 28 lutego 2015 r. kiedy to sprzedał ten pojazd L. S.. Skarżący nie ma wiedzy dlaczego nadal figuruje w rejestrach jako właściciel pojazdu. Jako przyczynę uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wskazał swoją niezawinioną pomyłkę dotyczącą adresu organu. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przesłany organowi w dniu 19 października 2016 r. (na adres: "ul. Postępu 21, 02-676 Warszawa") wrócił do skarżącego i został ponownie przez niego nadany na aktualny adres organu (tj. Al. Jerozolimskie 94, 00-807 Warszawa). Nieprawidłowy adres organu widniał w "zasobach komputerowych" skarżącego. Jednocześnie skarżący zaznaczył, iż przekroczenie terminu nie było nadmierne. Skarżący uzupełnił w terminie (na wezwanie organu) brak formalny wniosku o przywrócenie terminu poprzez jego podpisanie. Powołanym na wstępie postanowieniem GITD odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, iż argumentacja dotycząca błędnego adresu organu nie uprawdopodabnia braku winy strony w dochowaniu terminu. W tym kontekście organ podkreślił, że w pouczeniu zawartym w decyzji nakładającej karę pieniężną został wskazany dokładny adres organu, nadto jest on zamieszczony w Biuletynie Informacji Publicznej Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego oraz na stronie internetowej urzędu www.gitd.gov.pl w zakładce "Kontakt". W konsekwencji organ uznał, że skarżący dopuścił się niedbalstwa, a zatem z własnej winy uchybił terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W skardze na powyższe postanowienie skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przywrócenie mu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 58 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu powtórzył argumenty podniesione we wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem skarżącego, w sposób dostateczny uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminu. Mimo, iż naprawił swoje błędy, organ odmówił mu przywrócenia terminu. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z przepisem art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie, stosownie do przepisu art. 59 § 2 k.p.a., organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. W tym miejscu należy wskazać, że decyzja z [...] września 2016 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej została wydana m.in. w oparciu o art. 13l ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.). Według tego przepisu do nakładania i pobierania kar za nieuiszczenie opłat elektronicznych uprawniony jest wyłącznie GITD. W konsekwencji od ww. decyzji GITD z [...] września 2016 r. przysługiwało nie odwołanie, lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnoszony do tego organu. Dlatego do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu właściwy był GITD. Następnie podkreślić należy, iż uwzględnienie żądania skarżącego (tj. przywrócenie mu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) wymaga łącznego spełnienia wszystkich przesłanki wymienionych w art. 58 k.p.a. Brak spełnienia którejkolwiek z nich skutkuje – a contrario - odmową przywrócenia terminu. Zauważyć wypada, że przed merytorycznym rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu, GITD nie ustalił czy został on wniesiony w terminie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał jedynie przyczyny skutkujące uznaniem, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, o przywrócenie którego wnosił. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zostać złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny, która legła u podstaw uchybienia terminu. Jako przyczynę uchybienia terminu skarżący podał przesłanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na błędny (nieaktualny) adres organu, który miał zapisany w komputerze. Dopiero gdy korespondencja wysłana na nieprawidłowy adres organu wróciła do nadawcy (tj. skarżącego), wysłał on wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy na aktualny adres organu. Nie podał przy tym kiedy nastąpił zwrot korespondencji. Powyższe uchybienie procesowe organu nie stanowi jednak takiego naruszenia prawa, aby powodowało konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia. Ostatecznie bowiem rozstrzygnięcie GITD – z uwagi na zaprezentowane stanowisko odnośnie uprawdopodobnienia przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu - brzmiałoby identycznie jak obecnie skarżone. Sąd stwierdza, że GITD prawidłowo przyjął, iż skarżący nie uprawdopodobnił po swojej stronie braku winy w uchybieniu terminu, o przywrócenie którego wnosił. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. W klauzuli "należytej staranności", będącej punktem odniesienia dla oceny braku winy, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a., niewątpliwie mieści się zaadresowanie wnoszonego środka zaskarżenia na właściwy adres organu. Prawidłowe złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy gwarantowało bowiem zainicjowanie kontroli niekorzystnej decyzji GITD. Złożenie takiego wniosku było tym samym kluczowe dla sprawy administracyjnej. Z uwagi na wagę tej czynności, wymagana była zatem przy jej wykonywaniu, szczególna staranność skarżącego. Z uzasadnienia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu wynika, że nieaktualny adres organu posiadał w "zasobach komputerowych". Niezweryfikowanie zapisanego w komputerze adresu organu z adresem GITD podanym chociażby w pouczeniu decyzji nakładającej karę czy na stronie internetowej organu obciąża skarżącego. Zaistniałe w tym zakresie zaniechanie wskazuje, iż skarżący nie dochował należytej staranności, jakiej wymaga się od strony należycie dbającej o własne interesy. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje przy tym, że dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, czy niedostateczna staranność przy prowadzeniu własnych spraw, a nawet nieznajomość prawa, nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu. Na marginesie należy zwrócić uwagę, że nawet gdyby w dniu 19 października 2016 r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy na prawidłowy adres organu, to i tak uchybiłby czternastodniowemu terminowi, który bezskutecznie upłynął 18 października 2016 r., bowiem decyzję o nałożeniu kary pieniężnej doręczono stronie 4 października 2016 r. W ocenie Sądu organ nie dopuścił się naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie, a organ zobowiązany jest przedstawione przez nią okoliczności ocenić. Skoro we wniosku o przywrócenie terminu skarżący powołał się na posiadany w zasobach komputerowych adres organu, to trudno odmówić GITD racji, że to skarżący, jako strona tego postepowania, ponosi całą odpowiedzialność za uchybienie terminu. W tych okolicznościach GITD właściwie ocenił, że skarżący ponosi winę w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co uzasadniało odmowę jego przywrócenia. Reasumując, w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) oddalił skargę.