II SA/Kr 439/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędzia WSA Joanna Tuszyńska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 lipca 2017 r. sprawy ze skargi L.J. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 31 stycznia 2017r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala. Decyzją z dnia 5 maja 2016 r. (znak [...]) Starosta [...] orzekł o ustaleniu i wypłacie odszkodowania na rzecz L. J. s. T. i B. w wysokości [...] zł za nieruchomość położoną w N. T., oznaczoną jako działki ewid. nr [...] o pow. 0,1182 ha, nr [...] o pow. 0,0075 ha, nr [...] o pow. 0,0135 ha, nr [...] o pow. 0,0139 ha oraz nr [...] o pow. 0,0075 ha, objętą księgą wieczystą nr NS l [...], jak również o podmiocie zobowiązanym do zapłaty odszkodowania oraz o sposobie i terminie dokonania tej zapłaty. Przesyłka zawierająca ww. decyzję została doręczona L. J. (w dniu 19 maja 2016r.), pełnomocnikowi L. J. – adw. [...] (w dniu 16 maja 2016r.) oraz Burmistrzowi. L. J. złożył odwołanie od rozstrzygnięcia z dnia 5 maja 2016 r. (znak [...]) w dniu 1 czerwca 2016 r. Wojewoda postanowieniem dnia 31 stycznia 2017r., (nr WS [...]), na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.) oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), stwierdził, że odwołanie L. J. od ww. decyzji Starosty [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu organ odwoławczy zaznaczył, że L. J. udzielił w pełnomocnictwa do prowadzenia sprawy o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przedmiotowe nieruchomości adwokatowi [...] (pełnomocnictwo z 18 lipca 2013r.). Wskazał, że konsekwencją ustanowienia w sprawie pełnomocnika, jest m.in. to, że staje się on podmiotem wszystkich praw i obowiązków procesowych strony pozostających w zakresie pełnomocnictwa. W przypadku ustanowienia pełnomocnika doręczenie pisma stronie nie rodzi żadnych skutków prawnych. Według poglądów wyrażonych w orzecznictwie NSA jednoczesne doręczenie pisma stronie i pełnomocnikowi wywołuje jedynie ten skutek strona jest poinformowana o treści pisma, natomiast bieg terminu do wniesienia śród odwoławczego rozpoczyna się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie przesyłka zawierająca odwołanie została doręczona pełnomocnikowi L. J. - adw. A. Z. w dniu 16 maja 2016r., to stosownie do art. 129 § 2 k.p.a., to termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 30 maja 2016 r. Odwołanie złożone przez stronę w dniu 1 czerwca 2016r. organ odwoławczy uznał na podstawie art. 134 k.p.a. za wniesione z uchybieniem terminu. Wyżej wskazane postanowienie zostało zaskarżone osobiście przez L. J. w piśmie z dnia 7 marca 2017r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący zarzucił organowi II instancji naruszenie: art.112 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, art. 7 i 77 k.p.a. poprzez zaniechanie ustalenia kiedy doręczono skarżącemu decyzję Starosty [...] z dnia 5 maja 2016 r., art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do władzy publicznej polegający na uchyleniu się od merytorycznego zbadania odwołania i jego odrzuceniu przy pomocy kruczka prawnego. Pełnomocnik skarżącego w uzupełnieniu powyżej skargi w piśmie z dnia 8 marca 2017r. przedmiotowemu rozstrzygnięciu zarzucił: naruszenie prawa materialnego, tj.: a) art. 98 ust. 3 w zw. z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej również u.g.n.) poprzez ich niewłaściwą wykładnię polegającą: - na bezzasadnym przyjęciu, że odszkodowanie przysługuje za powstałe w wyniku podziału nieruchomości działki gruntu wydzielone wyłącznie pod drogi, które wcześniej zostały zaliczone w poczet dróg gminnych uchwałą rady gminy, podczas gdy decydujące znaczenie dla oceny czy dana droga jest publiczna powinien mieć faktyczny charakter drogi, - na bezzasadnym przyjęciu, że zawarcie umowy, której przedmiotem są działki przeznaczone pod drogi, po dniu, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, wyłącza możliwość zastosowania tych przepisów; naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności zaniechanie ustalenia czy działki gruntu wydzielone pod drogi mają charakter dróg publicznych, w szczególności czy są ogólnodostępne i połączone z siecią dróg publicznych, art. 8 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez odmowę ustalenia i wypłacenia odszkodowania, podczas gdy w analogicznej sprawie przy analogicznym stanie faktycznym i prawnym Miasto N. T. przejęło działki gruntu przeznaczone pod drogę wewnętrzną oraz niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy poprzez zaniechanie ustalenia czy działki gruntu wydzielone pod drogi mają charakter dróg publicznych, w szczególności czy są ogólnodostępne i połączone z siecią dróg publicznych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa skutkujących koniecznością uchylenia bądź stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia. Na wstępie wskazać trzeba, że po wpłynięciu odwołania organ odwoławczy jest obowiązany w pierwszej kolejności zbadać czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W przypadku wniesienia odwołania po terminie organ obowiązany jest stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.). Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z mocy art. 110 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego. Z kolei zgodnie z art. 40 § 2 zd. 1 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W świetle powyższej regulacji, organ I instancji był w tym przypadku zobowiązany doręczyć wydaną przez siebie decyzję pełnomocnikowi skarżącego. Tylko z tą czynnością wiązały się bowiem wskazane w Kodeksie postępowania administracyjnego określone skutki prawne, do których zalicza się rozpoczęcie, określonego w art. 129 § 2 k.p.a., biegu terminu do wniesienia odwołania. W orzecznictwie sądowadministracyjnym podkreśla się, że organ administracji publicznej jest obowiązany doręczać pisma pełnomocnikowi strony, o którego ustanowieniu został powiadomiony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akr II GSK [...], wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa [...]). Z kolei w uzasadnieniu postanowienia SN z dnia 9 września 1993 r., III ARN [...], OSNCP 1994, Nr [...], poz. 112, stwierdzono, że przepis art. 40 § 2 "nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w k.p.a. zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych, w tym orzeczeń (decyzji, postanowień), pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Od dnia powiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika powinien mieć on zapewniony czynny udział w postępowaniu tak samo jak strona, a pominięcie pełnomocnika strony w czynnościach postępowania jest równoznaczne z pominięciem strony i wywołuje te same skutki prawne. (...) Strona postępowania administracyjnego, ustanawiająca pełnomocnika, chroni się przed skutkami nieznajomości prawa, a jeżeli organ administracji pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego, to niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony swych praw i interesów i otrzymania takiej ochrony prawnej, jaką powinna ona uzyskać w państwie prawa". Należy również wskazać, że przepis art. 40 § 2 k.p.a. nie zakazuje doręczeń pod adresem strony, która ustanowiła pełnomocnika, lecz jedynie nakazuje doręczanie pism temu pełnomocnikowi. Oznacza to, że w sytuacji, gdy pismo zostało również doręczone stronie to strona została w ten sposób jedynie poinformowana o jego treści. Natomiast skutki prawne związane z jego doręczeniem rozpoczynają się z datą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi (por. postanowienie NSA z dnia 11 marca 1997 r., I SA/Po [...], niepubl.; wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1997r., I SA/Lu [...], niepubl.; wyrok NSA z dnia 26 marca 1998r., II SA [...], niepubl.; postanowienie SN z dnia 6 stycznia 1999r., III RN [...], OSNP 1999, Nr [...], poz. 672; wyrok NSA z dnia 15 maja 2001r., I SA [...], niepubl., wyrok NSA z dnia 6 listopada 2008r., II GSK [...], niepubl.; wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 listopada 2008r., I SA/Wa [...], niepubl.). W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że w ww. decyzji Starosty [...] z dnia 5 maja 2016r. zawarto pouczenie, że stronie przysługuje prawo wniesienia odwołania do Wojewody, za pośrednictwem organu wydającego decyzję, w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Z podjętych przez Wojewodę czynności wyjaśniających wynika, że ww. decyzja została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 16 maja 2016r. (k. 36 a.a. organu II instancji), natomiast skarżącemu w dniu 19 maja 2016r. Odwołanie od tej decyzji zostało wniesione osobiście przez skarżącego w dniu 1 czerwca 2016r. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego adwokatowi A. Zielonackiemu zostało organowi doręczone (k. 146 akt administracyjnych) i nie zostało w trakcie postępowania odwołane. W tych okolicznościach nie może budzić wątpliwości, że doręczenie decyzji stronie, w sytuacji gdy ustanowiła ona pełnomocnika w sprawie jest bezskuteczne i nie wywołuje skutków prawnych. Przepis art. 40 § 2 k.p.a. nakazuje doręczenie decyzji pełnomocnikowi, co oznacza, że jeżeli organ doręcza decyzje również stronie, to strona jest jedynie poinformowana o jej treści. Natomiast skutki prawne związane z doręczeniem decyzji rozpoczynają się z datą doręczenia decyzji pełnomocnikowi. Tym samym prawidłowo organ odwoławczy skonkludował, że skoro doręczenie decyzji organu I instancji profesjonalnemu pełnomocnikowi strony miało miejsce w dniu 16 maja 2016r., to przewidziany w art. 129 § 2 k.p.a. czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 30 maja 2016r. Z tą też datą decyzja Starosty [...] stała się ostateczna. W związku z powyższym odwołanie wniesione osobiście przez skarżącego w dniu 1 czerwca 2016r., zostało złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Odnosząc się do podnoszonego przez skarżącego zarzutu naruszenia art. 112 k.p.a. stwierdzić należy, że jest on niezasadny. Wskazać bowiem należy, iż zgodnie z art. 112 k.p.a., błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Sytuacja taka jednak w rozpatrywanym przypadku nie zachodziła. Istotne jest bowiem to, że decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi strony, który był profesjonalnym pełnomocnikiem a zatem prawa procesowe strony były w rozpatrywanej sprawie w pełni zagwarantowane. Okoliczność, że powyższa decyzja została także przesłana bezpośrednio stronie, to jest L. J., nie miało więc żadnego, negatywnego wpływu na jego uprawnienia procesowe. Doręczenie bowiem ww. decyzji również L. J. nie stworzyło możliwości skutecznego złożenia przez stronę odwołania, po upływie terminu do jego wniesienia, wynikającego z faktu doręczenia decyzji pełnomocnikowi. Skarżący miał oczywiście prawo do samodzielnego złożenia odwołania, lecz w terminie liczonym od dnia, w którym decyzja zaskarżana została mu skutecznie – pod względem prawnym – doręczona, to jest od dnia doręczenia decyzji ustanowionemu pełnomocnikowi, tj. od dnia 16 maja 2016r. Również zarzut naruszenia art. 7 i 8 k.p.a. nie mógł odnieść pożądanych dla strony skutków. Wskazane przez pełnomocnika strony skarżącej zarzuty zawarte w piśmie z dnia 8 marca 2017r. nie mogły zostać rozpatrzone, bowiem sprowadzały się do merytorycznej oceny zapadłego w sprawie ostatecznego rozstrzygnięcia organu I instancji, wykraczającej poza zakres kontroli zaskarżonego postanowienia Wojewody wydanego na podstawie przesłanek natury formalnej, tj. art. 129 par. 2 k.p.a. i art. 134 k.p.a. Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.