VII SA/Wa 2043/16
WyrokWSA w Warszawie2017-07-11
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Włodzimierz Kowalczyk, Grzegorz Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku, wydana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została stwierdzona jako nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa, może zostać uznana za wydaną z naruszeniem prawa, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, wydana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została stwierdzona jako nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa (ex tunc), jest wydana z naruszeniem prawa. Brak prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę uniemożliwia legalne wydanie pozwolenia na użytkowanie, co stanowi rażące naruszenie przepisów Prawa budowlanego i uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z 2003 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku. Decyzja o pozwoleniu na budowę z 1998 r. została wcześniej stwierdzona jako nieważna. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, wskazując m.in. na upływ czasu i brak kwestionowania inwestycji przez sąsiada przez wiele lat.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2017 r. sprawy ze skarg M. W.i P. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargi
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 23), po rozpatrzeniu odwołania Pana H.S. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].05.2016 r., znak: [...], w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...].07.2003 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił ustalony stan faktyczny wskazując, że Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...].12.1998 r., znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił Panu A. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem na działce nr ewid. [...] położonej w K. przy ul. [...].
Następnie Prezydent Miasta K. decyzją nr [...] z dnia [...].07.203 r., znak: [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego w części poddasza użytkowego wybudowanego na działce położonej w K. przy ul. [...].
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].12.2007 r., znak: [...], stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...].12.1998 r.
GINB decyzją z dnia [...].05.2008r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...].12.2007 r.
WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 05.11.2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 1165/08 oddalił skargę na decyzję GINB z dnia [...].05.2008 r.
Po wszczęciu postępowania z urzędu, [...] WINB decyzją z dnia [...].05.2016 r., znak: [...], stwierdził wydanie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...].07.2003 r., znak: [...] z naruszeniem prawa i wskazał, że niestwierdzenie nieważności decyzji wynika z faktu, że upłynęło ponad dziesięć lat od daty jej doręczenia.
Od decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...].05.2016 r., Pan H.S. złożył odwołanie w ustawowym terminie.
Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym organ II instancji wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce wówczas, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji służy eliminacji z obrotu prawnego takich rozstrzygnięć wydawanych w toku administracyjnego postępowania, które ze względu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawnego i obowiązującego systemu prawnego. Możliwość eliminacji z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności także ostatecznych decyzji, skłoniła ustawodawcę do ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności jedynie do decyzji obarczonych najcięższymi wadami prawnymi, wyczerpująco wyliczonymi w art. 156 § 1 Kpa.
Stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyny rażącego naruszenia prawa może mieć miejsce wówczas, gdy zostanie ustalone oczywiste i bezsporne naruszenie konkretnego przepisu prawa, prowadzące do skutków niemożliwych do zaakceptowania w praworządnym państwie. Warunkiem uznania, że wystąpiło rażące napuszenie prawa jest stwierdzenie, że w zakresie objętym konkretną decyzją obowiązywał niewątpliwy stan prawny. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą (wyrok WSA w Warszawie z dnia 30.03.2004 r., IV SA 3763/02) i taka sprzeczność w niniejszej sprawie występuje.
Uchwałą 7 sędziów z dnia 13.11.2012r., sygn. akt I OPS 2/12, LEX nr 1225395 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 Kpa.
W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie, zdaniem organu odwoławczego, rozważenia wymagało, czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku wielorodzinnego istotnie została oparta na wyeliminowanej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Ustalając powyższą okoliczność wskazano, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...].07.2003 r. udzielająca pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego w części poddasza została wydana w stosunku do inwestycji zrealizowanej na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...].12.1998 r. (wyeliminowaną z obrotu prawnego).
Decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...].12.1998 r., została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Wojewody [...] z dnia [...].12.2007 (utrzymaną w mocy decyzją GINB z dnia [...].05.2008 r.) stwierdzającą jej nieważność, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r., Nr 89, poz. 414 z późn. zm. - wg. stanu obowiązującego w dniu [...].12.1998 r.), w związku z wydaniem pozwolenia na budowę bez uwzględnienia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Ponadto, jak stwierdził GINB w decyzji z dnia [...].05.2008 r., usytuowanie budynku narusza § 12 ust 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ. U. z 1995 r., Nr 10, poz. 46, z późn. zm.), zgodnie z którym odległość ściany z otworami okiennymi lub drzwiowymi od granicy z działką sąsiednią powinna wynosić 4 m.
Wobec powyższego, skoro decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...]12.1998 r., była niezgodna z obowiązującymi przepisami, to również decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...].07.2003 r., zezwalająca na użytkowanie budynku mieszkalnego w części poddasza narusza przepisy w tym zakresie.
Jak wynika z powyższych rozważań, istniał bezpośredni związek pomiędzy decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...].12.1998 r. a decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...].07.2003 r., gdyż pozwolenie na użytkowanie (decyzja z dnia [...].07.2003 r.) zostało wydane dla budynku mieszkalnego w części poddasza zrealizowano na podstawie ww. decyzji z dnia [...].12.1998 r.
Zgodnie ze stanowiskiem sądowoadministracyjnym decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji administracyjnej na skutek okoliczności wymienionych w art. 156 § 1 Kpa wywołuje skutek prawny ex tunc, co oznacza, że decyzja taka jest nieważna z mocy samego prawa od początku, czyli od daty jej wydania. Stwierdzenie nieważności decyzji usuwa decyzję nieważną z obrotu prawnego i przywraca stan prawny istniejący przed wydaniem decyzji nieważnej, a skutku ex tunc nie wywołuje żadne inne orzeczenie, w tym również orzeczenie stwierdzające wydanie decyzji z naruszeniem prawa.
Jeśli więc, została stwierdzona nieważność decyzji zezwalającej na budowę, to przyjmuje się, że decyzja taka nigdy nie została wydana, a zatem nie było podstaw do wydania decyzji zezwalającej na użytkowanie obiektu, zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11.04.2013r., sygn. akt VII SA/Wa 2170/12) - co ma miejsce w niniejszej sprawie.
Podobne stanowisko wyraził również NSA w wyroku z dnia 11.04.2013r., sygn. akt 2416/11, wskazując, że w przypadku, gdy została stwierdzona nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, nie może to pozostać bez wpływu na istnienie w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, wydanej w oparciu o akt, którego nieważność stwierdzono.
W związku z powyższym organ II instancji stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...].07.2003 r., została wydana z rażącym naruszeniem art. 55 ust. 2 pkt 2 i 59 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, co wypełnia przesłankę wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Odnosząc się do argumentu organu wojewódzkiego, zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dotyczącego znacznego upływu czasu od dnia -wydania decyzji, a decyzja była podstawą nabycia prawa, wyjaśniono, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 12.05.2015 r., sygn. akt P 46/13 stwierdził Niniejszy wyrok zapadł w wyniku kontroli konstytucyjności przeprowadzonej w związku z pytaniem prawnym zadanym przez sąd w konkretnej sprawie. Wyrok stwierdzający niekonstytucyjność art. 156 § 2 Kpa w zakresie opisanym w sentencji ma charakter zakresowy o pominięciu prawodawczym. Wyrok taki nie powoduje zmiany normatywnej, w szczególności nie oznacza derogacji tego przepisu, tzn. dotyczy tylko konkretnej sprawy, a nie stanowi normy o charakterze ogólnym.
W Uchwale Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2009 r., III PZP 2/09 stwierdzono, że sprawowanie przez Trybunał konstytucyjny kontroli konstytucyjności prawa nie powinno odbywać się poprzez przyznanie (przypisanie) mu niemającej konstytucyjnego umocowania prerogatywy do ustalania wykładni ustaw, która nie przysługuje temu organowi. W ramach konstytucyjnych uprawnień Trybunału Konstytucyjnego do wydawania orzeczeń o zgodności lub niezgodności określonego przepisu z Konstytucją - ustawodawca nie zawsze oczekuje tego typu pomocy, która wkracza w sferę stanowienia lub sanacji premia. Ustawodawca ma jedynie obowiązek posłuchania wskazówek, rad, propozycji Trybunału zawartych w uzasadnieniach jego orzeczeń. Nie są one wiążące, lecz mają charakter sugestii co do sposobu nowej regulacji prawnej i uwzględnienia w niej zasad (wartości) konstytucyjnych, którym prawo powinno służyć (...) z art. 190 ust. 3
Konstytucji wynika, że jedynym realnym sposobem oddziaływania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego na ustawodawcę jest orzeczenie o utracie mocy obowiązującej uznanego za niekonstytucyjny aktu normatywnego w całości lub m> części. Zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny przepisy tracą ex constitutio moc obowiązującą z dniem ogłoszenia orzeczenia albo z innym dniem określonym przez Trybunał (...). W innych przypadkach parlament jest suwerennym wyłącznym prawodawcą, który decyduje o potrzebie, kierunku oraz możliwościach wprowadzenia postulowanych (proponowanych przez Trybunał Konstytucyjny zmian regulacji w miejsce niekonstytucyjnych przepisów lub w celu usunięcia stanów niekonstytucyjnej interpretacji przepisów.
Biorąc powyższe pod uwagę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż należy uchylić zaskarżoną decyzję [...] WINB z dnia [...].05.2016 r. i stwierdzić nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...].07.2003 r., znak: [...], w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie.
Skargi na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli M. W. i P. K..
W swojej skardze M. W. wskazała, że na budowę domu jednorodzinnego otrzymała pozwolenie budowlane w 1998 r. Budynek został wybudowany w 2000 r. Złożyli zawiadomienie o zakończeniu budowy wraz z inwentaryzacją geodezyjną powykonawczą i pozostałymi wymaganymi dokumentami w dniu [...].08.2000 r.
Otrzymali pozwolenie na użytkowanie poprzez zameldowanie pod tym adresem. Do maja 2003 r. zakończyli wszystkie prace wykończeniowe na poddaszu i wokół inwestycji. Po kontroli na miejscu przez Urząd otrzymali pozwolenie na użytkowanie pozostałej części domu.
Odwołujący się sąsiad przez kilka lat (od 1999 r.) nie kwestionował prawidłowości inwestycji. Dom od strony sąsiada posiada na strychu małe okna w tzw. "wolim oczku" które znajdują się powyżej 4m od granicy, a problemem jest otwór drzwiowy poniżej ustalonych norm. Ustawiony przez sąsiada betonowy pełny płot składający się z 4 poziomych przęseł o wysokości ponad 1,80m zasłania całkowicie ich budynek.
Wskazała, że gdyby wiedzieli, że potrzebne jest zezwolenie na odstąpienie od norm budowlanych z jego strony to o taka zgodę by wystąpili ale wtedy odległość domu od płotu wynosiła prawie 5m. Dopiero w czasie realizacji kolejnych inwestycji sąsiad dowiedział się że źle postawił płot i poinformował o tym w lipcu 2006 r. po prawie 10 latach od zakupu działki i 6 latach od zbudowania domu.
Podnosząc powyższe okoliczności wskazywała, że stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest dla nie krzywdzące.
P. K. w swojej skardze zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 156 § 2 kpa w związku z art. 156 § 1 ust. 2 kpa oraz w zw. z art. 7, 8 i 13 kpa poprzez ich niezastosowanie.
2) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. §12 ust.4 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Dz.U. 1995 nr 10 poz.46 z późn. zm. poprzez jego zastosowanie.
3) naruszenie przepisów postępowania tj. art 28 kpa w związku z art 59 ust 1 ustawy z dnia 07.07.1994 Prawo Budowlane poprzez jego zastosowanie.
Podnosząc powyższe zarzuty Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargi organ wnosił o ich oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona.
Na wstępie podnieść należy, że zaskarżona decyzja została wydana w jednym z nadzwyczajnych postępowań - postępowaniu nieważnościowym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 k.p.a. Jak słusznie podkreślił organ administracji, jedną z podstaw zastosowania art. 156 § 1 k.p.a. jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Do rażącego naruszenia prawa dochodzi wówczas, gdy decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa, a ponadto jej obowiązywanie wywołuje skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa.
W przedmiotowej sprawie, organy orzekające, w trybie stwierdzenia nieważności uznały, że postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania pozwolenia na użytkowanie obarczone było istotną wadliwością. Przy czym organ I instancji poprzestał na stwierdzeniu, że decyzję wydano z naruszeniem prawa ale nie stwierdził jej nieważności z powodu upływu okresu 10 lat od dnia jej doręczenia. Natomiast organ II instancji uchylając to rozstrzygnięcie stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...].07.2003 r.
Okolicznościami w sprawie bezspornymi jest to, że Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...].12.1998 r., znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił Panu A. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem na działce nr ewid. [...] położonej w K. przy ul. [...]. Następnie Prezydent Miasta K. decyzją nr [...] z dnia [...].07.2003 r., znak: [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego w części poddasza użytkowego wybudowanego na działce położonej w K. przy ul. [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].12.2007 r., znak: [...], stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...].12.1998 r. GINB decyzją z dnia [...].05.2008 r, znak: [...] utrzymał w mocy decyzję organu wojewódzkiego z dnia [...].12.2007 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 05.11.2008r. sygn. akt VII SA/Wa 1165/08 oddalił skargę na decyzję GINB z dnia [...].05.2008 r.
Jak prawidłowo wskazał organ w zaskarżonej decyzji, stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. udzielającej A. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem na działce nr ewid. [...] położonej w K. przy ul. [...] oznacza pozbawienie skutków prawnych wywołanych przez decyzję wadliwą od samego początku (ex tunc), w związku z czym udzielenie pozwolenia na użytkowanie nastąpiło bez oparcia prawnego w postaci decyzji o pozwoleniu na budowę.
Podkreślić należy, że przedmiotowe pozwolenie na użytkowanie zostało udzielone w oparciu o art. 54 i 59 Prawa budowlanego.
W związku z tym wskazać trzeba, że zgodnie z art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego "Właściwy organ, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1 i w art. 57 ust. 1-4. Przepisy art. 51 stosuje się odpowiednio." Natomiast z powołanego art. 57 ust. 1-4 wynika, że "do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć:
1) oryginał dziennika budowy;
2) oświadczenie kierownika budowy:
a) o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym lub warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami...
Z przepisów tych w sposób oczywisty wynika, że warunkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie jest możliwość oceny zrealizowanych robót w odniesieniu do zatwierdzonego i istniejącego w obrocie prawnym pozwolenia na budowę i projektu budowlanego.
Brak decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na uniemożliwiał wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Podkreślić bowiem należy, że podstawową przesłanką warunkującą możliwość wydania pozwolenia na użytkowanie jest posiadanie przez inwestora pozwolenia na budowę, albowiem zrealizowany obiekt budowlany musi spełniać warunki w nim zawarte. Brak takiego pozwolenia, wobec wyeliminowania go z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, niewątpliwie stanowi o wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z naruszeniem art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Rację ma wobec tego organ II instancji twierdząc, że naruszenie to, w okolicznościach niniejszej sprawy, ma charakter rażący. Zgodzić się należy z twierdzeniem, że o rażącym naruszeniu prawa decyduje spełnienie łącznie 3 przesłanek: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczno – gospodarcze, jakie decyzja ta wywołuje. W ocenie Sądu te trzy przesłanki zostały spełnione w niniejszej sprawie. Art. 54 i 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane są jasne w swej treści i mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Są to przepisy o charakterze związanym, co oznacza, że ustawodawca nie pozostawił organom administracji swobody w podejmowaniu decyzji w zakresie udzielenia pozwolenia na użytkowanie w sytuacji spełnienia wymienionych w tych przepisach przesłanek.
Okoliczności sprawy wskazują również, że skutki, jakie wywołuje decyzja, są nie do zaakceptowania w praworządnym państwie. Za taką oceną przemawia przede wszystkim to, że pozwolenie na budowę zawierało wady o dużym ciężarze gatunkowym, które stały się podstawą wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.
I wreszcie oceniając charakter skutków społeczno - gospodarczych w niniejszej sprawie nie można zapominać, że stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji (bez względu na przyczyny) powoduje konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego w stosunku do tej inwestycji, które powinno zakończyć się wydaniem jednej z decyzji wymienionych w art. 51 ust. 1 pkt 1-3, ust. 3 lub 4, 5 ustawy Prawo budowlane. Tymczasem brak wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie skutkuje niemożliwością przeprowadzenia tego postępowania, a to powoduje, że fatycznie pozostanie na gruncie obiekt zrealizowany z naruszeniem przepisów prawa (skoro stwierdzono nieważność decyzji o pozwoleniu na jego budowę), a bez możliwości uzyskania decyzji naprawiającej ten stan rzeczy. Taka sytuacja jest z pewnością nie do zaakceptowania w praworządnym państwie.
Wskazać należy, że organ odwoławczy prawidłowo wskazał, że powoływany w skardze wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie zmienił obowiązujących przepisów, a zatem powołanie się przez organ I instancji na treść art. 158 § 2 kpa jako przeszkodę w stwierdzeniu nieważności przedmiotowej decyzji było bezpodstawne.
Znaczy upływ czasu od wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie należało wziąć pod uwagę przy ocenie rażącego naruszenia prawa ale zauważyć należy, iż w okolicznościach niniejszej sprawy argument ten nie mógł być uznany za decydujący w trakcie analizy decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...].07.2003 r.
Odnosząc się do kwestii przymiotu strony H. S. wskazać należy, iż ograniczenie stron w postępowaniu, którego przedmiotem jest wydanie pozwolenia na użytkowanie, wyłącznie do inwestora dotyczy tylko sytuacji, w których decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana po zakończeniu budowy zrealizowanej na podstawie funkcjonującego w obrocie prawnym pozwolenia na budowę. W przypadku kwestionowania zgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę, art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego wymaga wykładni rozszerzającej, wprowadzającej prawo do żądania weryfikacji nie tylko przez inwestora, ale również przez te podmioty, które wywodzą prawo ingerencji w decyzję o użytkowaniu ze swego interesu prawnego wyprowadzonego z przepisów Prawa budowlanego i innych ustaw.
W decyzji stwierdzającej nieważność pozwolenia na budowę wskazano, że usytuowanie budynku narusza § 12 ust 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1995 r, Nr 10, poz. 46, z późn. zm.) w zakresie odległości do działki sąsiedniej. Okoliczność ta niewątpliwie wskazuje, że posiada on interes prawy w postępowaniach dotyczących legalności tej budowy.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skargach zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło