II SA/Rz 417/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-07-11
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Marcin Kamiński, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji organu pierwszej instancji na adres elektroniczny wskazany w pełnomocnictwie szczególnym, który okazał się błędny (nieistniejący), może skutkować fikcją doręczenia i stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podanie błędnego adresu elektronicznego w pełnomocnictwie szczególnym nie stanowi braku formalnego, który organ powinien wezwać do uzupełnienia. Pełnomocnik profesjonalny jest zobowiązany do wypełnienia formularza zgodnie z pouczeniem. Organ podjął wszelkie możliwe działania wyjaśniające, w tym wezwał do potwierdzenia adresu i skontaktował się telefonicznie z kancelarią, uzyskując zapewnienie o poprawności adresu. Wobec braku odpowiedzi na wezwanie, organ prawidłowo doręczył decyzję na wskazany adres, co skutkowało fikcją doręczenia i stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego wymierzającej karę pieniężną. Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona drogą elektroniczną na adres wskazany w pełnomocnictwie szczególnym. Pełnomocnik skarżących twierdził, że podany adres był błędny i nie istniał w momencie doręczenia, co uniemożliwiło odebranie decyzji i skuteczne wniesienie odwołania w terminie. Organ drugiej instancji stwierdził uchybienie terminu, uznając decyzję za skutecznie doręczoną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Marcin Kamiński WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. W. i P. P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania -skargę oddala-
Przedmiotem skargi M. W. i P. P. (do dnia 7 grudnia 2016 r. wspólników spółki cywilnej A. s. c. - dalej w skrócie: "skarżący") reprezentowanych przez adw. K. B. jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] (dalej w skrócie: "organ II instancji") z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] (dalej w skrócie: "organ I instancji") z dnia [...] października 2016 r. nr [...].
Kwestionowane postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z ujawnieniem w dniu 8 grudnia 2015 r. urządzania gier na automacie poza kasynem gry.
W toku postępowania skarżący udzielili pełnomocnictwa adw. K. B. (w dalszej części: "pełnomocnik"). Pełnomocnik przy pierwszej czynności w sprawie przedłożył poświadczony odpis pełnomocnictwa szczególnego złożonego na formularzu PPS-1 w którym w rubryce "44. Adres elektroniczny" wpisano "[...]".
W piśmie z dnia 7 września 2016 r. organ I instancji pouczył pełnomocnika o treści art. 144 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2017, poz. 201 ze zm. – dalej w skrócie: "Ordynacja podatkowa") zgodnie z którym doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Jednocześnie wezwał pełnomocnika o potwierdzenie właściwego adresu elektronicznego lub poinformowanie organu o istnieniu ewentualnych przeszkód w możliwości niezakłóconego odbioru pism przekazywanych za pośrednictwem e-PUAP w terminie 7 dni od otrzymania tego pisma. W piśmie tym zawarto również pouczenie, że w przypadku braku odpowiedzi w wyznaczonym terminie, doręczenia pism procesowych będą kierowane na adres elektroniczny wskazany w poz. 44 poświadczonego odpisu pełnomocnictwa szczególnego. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 12 września 2016 r.
W dniu 27 września 2016 r. pracownik organu I instancji w rozmowie telefonicznej z aplikantem adwokackim zatrudnionym w kancelarii, której partnerem jest pełnomocnik, ustalił, że adres elektroniczny wskazany w formularzu pełnomocnictwa jest adresem na który można wysyłać korespondencję z wykorzystaniem systemu e-PUAP, ponadto kancelaria ma doświadczenie w odbiorze korespondencji. Jednocześnie pracownik organu I instancji poinformował, że korespondencja będzie wysyłana na ten adres.
Decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] organ I instancji wymierzył skarżącym solidarnie karę pieniężną w kwocie 12 000 zł za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Decyzja została doręczona drogą elektroniczną z użyciem platformy e-PUAP na wskazany w pełnomocnictwie adres elektroniczny. Pomimo dwukrotnego wysłania przez e-PUAP na wskazany adres elektroniczny zawiadomienia o możliwości odebrania pisma (w dniach 4 października 2016 r. i 12 października 2016r.), decyzja nie została odebrana, wobec czego organ I instancji uznał, że została ona doręczona w dniu 19 października 2016r.
W dniu 1 grudnia 2016 r. skarżący wnieśli odwołanie od powyższej decyzji.
Następnie w piśmie z dnia 14 grudnia 2016 r. pełnomocnik wniósł o przesyłanie wszelkich pism na adres skrytki pocztowej na platformie e-PUAP: "[...]".
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] organ II instancji stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] października 2016 r. nr [...].
Jako podstawę prawną powołał art. 228§1 pkt 2 w zw. z art. 223§2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu przytoczył przepisy określające termin do wniesienia odwołania oraz sposób jego obliczania, t. j. art. 223§1 i 2 pkt 1 i art. 12§1 i 6 Ordynacji podatkowej. Wyjaśnił też, iż uchybienie temu terminowi sprawia, że czynność dokonana po tym terminie jest bezskuteczna, a decyzja organu I instancji uzyskuje przymiot ostateczności. Z kolei w razie stwierdzenia przez organ II instancji uchybienia terminu do wniesienia odwołania, organ ten nie może przystąpić do merytorycznego rozpoznania sprawy, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu.
Dalej wskazał, że wobec braku odpowiedzi na pismo z dnia 12 września 2016 r., organ I instancji prawidłowo wysłał decyzję na adres elektroniczny wskazany przez pełnomocnika, dochowując tym samym wymogów z art. 152a §1 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem organu II instancji, decyzja została doręczona w dniu 18 października 2016 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 2 listopada 2016 r. Tymczasem odwołanie zostało nadane w placówce operatora pocztowego w dniu 1 grudnia 2016 r., a więc po upływie terminu.
Ponadto wskazał, że doręczanie elektroniczne przy wykorzystaniu "zwykłego" adresu poczty elektronicznej nie jest sprzeczne z ustawą z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne ( t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1114), a posiadanie przez podatnika adresu na platformie e-PUAP nie jest koniecznym warunkiem doręczenia elektronicznego.
W ustawowym terminie skarżący wnieśli skargę na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia w całości i zasądzenia od organu kosztów postępowania.
W skardze podniesiony został zarzut naruszenia art. 152a §3 i 5 w zw. z art. 138c §1 oraz z art. 144§5 Ordynacji podatkowej poprzez nieuprawnione przyjęcie, że datą skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji był dzień 18 października 2016 r., a tym samym odwołanie złożone w dniu 1 grudnia 2016 r. zostało złożone po terminie, podczas gdy nie nastąpiło skuteczne doręczenie ww. decyzji z uwagi na jej przesłanie przez organ I instancji na znajdujący się na prywatnym serwerze adres skrzynki poczty elektronicznej (faktycznie nieistniejący do dnia 24 października 2016 r.), nie zaś na adres w systemie elektronicznym wykorzystywanym przez organ podatkowy, co pozwalałoby na przyjecie zaistnienia tzw. fikcji doręczenia decyzji w dniu 18 października 2016 r., a w konsekwencji przyjęcie po stronie wnoszących odwołanie uchybienia terminu do jego złożenia.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że w formularzu PPS-1 na skutek oczywistej omyłki zamiast adresu konta na platformie e-PUAP wpisano nieistniejący do dnia 24 listopada 2016 r. adres skrzynki e-mailowej pełnomocnika, wskutek czego pełnomocnik nie mógł zapoznać się z decyzją, powiadomienia o jej przesłaniu były dla niego niedostępne w formie elektronicznej, a zatem brak było podstaw do przyjęcia fikcji doręczenia.
Dalej podnieśli, że jakikolwiek adres skrzynki poczty elektronicznej nie stanowi "adresu w systemie elektronicznym wykorzystywanym przez organ podatkowy", którego wymaga formularz pełnomocnictwa, w związku z czym organ I instancji powinien był wezwać pełnomocnika do usunięcia tego braku formalnego, poprzez wskazanie adresu konta na platformie e-PUAP. Jednocześnie organ nie podjął się zastosowania alternatywnego sposobu doręczenia, poprzez doręczenie w siedzibie organu. W konsekwencji pełnomocnik nie miał żadnej możliwości dostępu do doręczonej mocą fikcji doręczenia decyzji, informacji o dacie uznania jej za doręczoną, oraz datach zawiadomień.
Wobec powyższego, zdaniem skarżących pisma kierowane na wadliwą skrzynkę pocztową nie spełniały wymogu przewidzianego w art. 152a §5 Ordynacji podatkowej.
Wskazali również, że przesyłanie korespondencji na adres w systemie elektronicznym wykorzystywanym przez organ podatkowy ma zasadnicze znaczenie, gdyż nawet przy błędzie w określeniu adresu mailowego przyporządkowanego dla celów powiadomień do konta e-PUAP, pełnomocnik przez cały czas ma dostęp do plików decyzji, powiadomień i dat doręczeń po zalogowaniu się na skrytkę na platformie e-PUAP. Informacje te mogą mieć bowiem znaczenie przy składaniu wniosku o przywrócenie terminu procesowego.
Powołali przy tym stanowisku Dyrektora Izby Celnej w Gdyni wyrażone w piśmie z dnia 25 listopada 2016 r., iż adres skrzynki pocztowej nie może być traktowany jako adres konta na platformie e-PUAP, lecz wyłącznie jako adres na który otrzyma się powiadomienie o korespondencji przychodzącej na skrytkę e-PUAP.
Podnieśli, że organ I instancji błędnie przyjął, iż pełnomocnik otrzymał na podany adres skrzynki pocztowej powiadomienie o przesłanym dokumencie i tylko z uwagi na zaniedbanie i brak jakichkolwiek działań nie uzyskał informacji, iż przedmiotowa decyzja została wydana, tymczasem z uwagi na fakt nieistnienia podanego adresu skrzynki pocztowej, nie otrzymał w rzeczywistości żadnego powiadomienia o istnieniu dokumentu. Zakwestionowali też twierdzenie organu, że pełnomocnik już w dniu 12 września 2016 r. w chwili odebrani pisma w przedmiocie potwierdzenia prawidłowości podanego adresu elektronicznego musiał wiedzieć, że podany został błędny adres, albowiem byłoby to równoznaczne z tym, że pomimo możliwości zapobiegnięcia negatywnym skutkom błędu, świadomie nie podjął żadnych działań tym kierunku, działając na szkodę mocodawcy i swoją.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wskazał ponadto, że pełnomocnik nie dopełnił czynności aby zalogować się do systemu e-PUAP, co umożliwiłoby przeniesienie do konta na tej platformie całej wirtualnej skrzynki z jej zawartością, t. j. wysłanej decyzji z dnia [...] października 2016 r. Ponadto skarżący nie udowodnili w żaden sposób, że wskazany adres był błędny i nie istniał do dnia 24 listopada 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi w ramach tej kontroli następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie.
W przypadku zaskarżenia decyzji Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 P.p.s.a. do jej uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza natomiast nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
W rozpoznawanej sprawie Sąd tego rodzaju wad i uchybień nie stwierdził, co przesądziło o oddaleniu skargi. Jej przedmiotem jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. W postępowaniach zakończonych taką decyzją stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, które stanowią (art. 144 § 1 o.p.) że organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy celnych lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (pkt 1), lub za urzędowym poświadczeniem odbioru, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej (pkt 2), przy czym – w myśl art. 144 § 2 o.p. - jeżeli przepisy ustawy przewidują doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, doręczenie następuje przez portal podatkowy w zakresie wynikającym z odrębnych przepisów lub przez elektroniczną skrzynkę podawczą. Stosownie zaś do w art. 144 § 5 o.p. doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Jednocześnie przez portal podatkowy, o którym mowa w art. 144 § 2 o.p., należy rozumieć system teleinformatyczny administracji podatkowej służący do kontaktu organów podatkowych z podatnikami, płatnikami i inkasentami, a także ich następcami prawnymi oraz osobami trzecimi, w szczególności do wnoszenia podań, składania deklaracji oraz doręczania pism organów podatkowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej (art. 3 pkt 14 o.p.).
Według art. 152a § 1 o.p., w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1) informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego; 2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma; 3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu podatkowego, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób. W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w sposób określony w § 1 pkt 3, organ podatkowy po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma (art. 152a § 2 o.p.).
W przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (art. 152a § 3 o.p.). Zawiadomienia, o których mowa powyżej mogą być tworzone automatycznie
i przesyłane przez system teleinformatyczny organu podatkowego, a odbioru tych zawiadomień nie potwierdza się (art. 152a § 4 o.p.).
Stosownie do art. 138c § 1 o.p. pełnomocnictwo wskazuje dane identyfikujące mocodawcę, w tym jego identyfikator podatkowy, dane identyfikujące pełnomocnika, w tym jego identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydenta - numer i serię paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiada identyfikatora podatkowego, adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, a w przypadku adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego - także jego adres elektroniczny. Zgodnie z art. 138e o.p. pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej (§ 1), przy czym pełnomocnictwo szczególne udzielone na piśmie oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu składa się do akt sprawy według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2, w oryginale lub jego notarialnie poświadczony odpis. Wzór pełnomocnictwa szczególnego został określony
w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2015 r.
w sprawie wzorów pełnomocnictwa szczególnego i pełnomocnictwa do doręczeń oraz wzorów zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tych pełnomocnictw (Dz. U. z 2015 r., poz. 2330 ze zm.).
W aktach administracyjnych niniejszej sprawy znajduje się pełnomocnictwo szczególne poświadczone za zgodność z oryginałem przez adwokata K. B. pełnomocnika skarżących. Dokument ten został załączony do pisma z dnia 19 sierpnia 2016 r., na druku PPS-1 określonym w załączniku nr 1 ww. rozporządzenia według wzoru obowiązującego w dniu udzielania pełnomocnictwa. W poz. 44 druku PPS-1, znajdującej się w części D.1 dotyczącej danych identyfikacyjnych pełnomocnika, jako adres elektroniczny pełnomocnika wpisany został adres: [...]. Sąd w tym miejscu eksponuje, że określony w załączniku nr 1 ww. rozporządzenia druk pełnomocnictwa (PPS-1) zawiera pouczenie nr 6, w którym explicite przesądza się zarówno o tym, że pełnomocnik będący adwokatem lub radcą prawnym zobowiązany jest podać adres elektroniczny w polu 44 części D.1, jak i o tym, że adres ten jest "adresem
w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez organ podatkowy". Pouczenie to skierowane jest do podmiotu, który zobowiązany jest wypełnić druk pełnomocnictwa, a zatem do samego pełnomocnika, a nie organu.
Skarżący reprezentowani przez adwokata K. B. podnoszą, że ww. adres elektroniczny był nieprawidłowy; został wpisany omyłkowo i nie spełniał wymogu adresu elektronicznego w rozumieniu art. 138c § 1 in fine o.p. Ponadto, podana błędnie skrzynka pocztowa w chwili składania pełnomocnictwa nie istniała, gdyż została utworzona dopiero 24 listopada 2016 r. Dlatego też jako brak formalny pełnomocnictwa powinno to skutkować wezwaniem pełnomocnika będącego adwokatem o uzupełnienie braku złożonego pełnomocnictwa poprzez wskazanie wymaganego przez przepisy prawa podatkowego adresu elektronicznego, tj. adresu konta na platformie e-PUAP.
W pierwszej kolejności wymaga zwrócenia uwagi, że brak adresu elektronicznego w pełnomocnictwie udzielonym pełnomocnikowi profesjonalnemu nie stanowi przeszkody w prowadzeniu postępowania, gdyż tego typu brak w żadnej mierze nie niweczy skuteczności udzielonego pełnomocnictwa. Wymóg wskazania
w pełnomocnictwie adresu elektronicznego nie dotyczy istoty stosunku prawnego pełnomocnictwa, lecz wiąże się z przewidzianą w art. 144 § 5 o.p. zasadą doręczania pism pełnomocnikom profesjonalnym za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Brak takiego adresu nie stanowi zatem naruszenia przepisu prawa powszechnie obowiązującego, a w konsekwencji nie podlega konieczności jego wskazania na zasadach usunięcia formalnego braku takiego pełnomocnictwa w trybie art. 169 § 1 o.p. Takie stanowisko wyrażono m.in. w wyroku NSA z dnia 22 marca 2017 r., I GSK 166/17, wyroku WSA w Gdańsku z dnia 31 maja 2017 r., III SA/Gd 278/17, wyroku WSA w Gdańsku z 31 maja 2017 r., III SA/Gd 253/17, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie zachodzi konfiguracja faktyczna o nieco odmiennym charakterze, albowiem w druku pełnomocnictwa adres został wskazany, tyle że, jak podnoszą skarżący, w wyniku błędu, podano adres błędny, nieistniejący. W ocenie Sądu podanie adresu elektronicznego w treści pełnomocnictwa nie może stanowić podstawy do konkluzji, że pełnomocnictwo jest obarczone brakiem formalnym. Adres został podany, a to że w wyniku wadliwego działania pełnomocnika jest to adres błędny, nie pozwala na takie sklasyfikowanie tej okoliczności, które pozwalałoby wywodzić, iż pełnomocnictwo obarczone jest brakiem formalnym, który powinien zostać przez organ zweryfikowany, a sam pełnomocnik wezwany do jego usunięcia. Pełnomocnik powinien zapoznać się z treścią pouczenia zawartego na druku pełnomocnictwa i wypełnić go w sposób adekwatny do jego treści. Zaniedbania w tym zakresie obciążają pełnomocnika.
Niezależnie od powyższego, organ I instancji dostrzegając to, że fachowy pełnomocnik stron mógł wskazać w formularzu omyłkowo nieprawidłowy adres poczty elektronicznej, w wyniku zastosowania art. 155 § 1 o.p., pismem z dnia 7 września 2016 r. poinformował pełnomocnika skarżących o treści art. 144 § 1 i 5 o.p. i jednocześnie poprosił o potwierdzenie właściwego adresu elektronicznego lub poinformowanie organu o istnieniu ewentualnych przeszkód w możliwości niezakłóconego odbioru pism przekazywanych za pośrednictwem e-PUAP w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Pouczono też wyraźnie adwokata K. B. o tym, że w przypadku braku odpowiedzi w wyznaczonym terminie pisma będą kierowane na adres elektroniczny podany w poz. 44 druku pełnomocnictwa szczególnego. Opisane wezwanie zostało doręczone za pomocą Poczty Polskiej
w dniu 12 września 2016 r. (k. 64). Pełnomocnik na wezwanie nie odpowiedział. Organ podjął też dalej idące działania, w ramach realizacji zasady zaufania (art. 121 o.p.) oraz prawdy obiektywnej (art. 122 o.p.), a mianowicie w dniu 27 września 2016 roku skontaktował się telefonicznie z Kancelarią Prawną [...] w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących sposobu doręczenia korespondencji
w sprawach, w których występuje w charakterze pełnomocnika adwokat K. B. W toku tej rozmowy pracownik kancelarii wyjaśnił, iż adres elektroniczny wskazany w formularzu pełnomocnictwa, na który należy kierować korespondencję
z wykorzystaniem systemu e-PUAP jest prawidłowy. Na tę okoliczność w dniu [...] września 2016 r. sporządzona została adnotacja urzędowa przez Kierownika Referatu Akcyzy i Gier Urzędu Celnego w [...] (k. 77). Są to okoliczności niekwestionowane w skardze.
W świetle tych okoliczności, należy stwierdzić, że organy podjęły wszelkie możliwe działania celem wyjaśnienia, czy podany w pełnomocnictwie adres był zgodny z intencją pełnomocnika, umożliwiając tym samym ewentualne działania naprawcze, sprowadzające się do podanie innego – prawidłowego – adresu elektronicznego. Skarżący twierdzą, że błędnie podany adres poczty elektronicznej winien zostać usunięty poprzez wezwanie w trybie przewidzianym dla usuwania braków formalnych pism. Jednakże jak już wyjaśniono, pełnomocnictwo nie jest podaniem w rozumieniu art. 168 o.p., dlatego też art. 169 § 1 o.p. nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Przepis ten ma zastosowanie, ale do podań, których braki uniemożliwiają nadanie im właściwego biegu, przy czym mogą być to również braki związane z wadliwością dokumentu zawierającego umocowanie do działania w imieniu strony postępowania. Wskazanie błędnego adresu elektronicznego przez pełnomocnika profesjonalnego w żadnej mierze nie stanowi przeszkody w doręczaniu takiej osobie pism przez organ podatkowy. Wobec braku odpowiedzi na wezwanie, Naczelnik Urzędu Celnego zgodnie z pouczeniem w nim wyrażonym, skutecznie doręczył stronom decyzję o wymierzeniu kary poprzez jej wyekspediowanie na adres podany przez pełnomocnika.
Sąd podziela tym samym stanowisko, na które powołuje się DIC, wyrażone w wyroku WSA w Krakowie z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie o sygnaturze I SA/Kr 369/15, w którego uzasadnieniu stwierdzono, iż ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w art. 20a ust. 1 wskazuje na dwa równorzędne sposoby identyfikacji, tj. że identyfikacja użytkownika systemów teleinformatycznych następuje przez zastosowanie kwalifikowanego certyfikatu przy zachowaniu zasad przewidzianych w ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450, z późn. zm.), lub profilu zaufanego ePUAP. Zgodnie z § 15 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych wydanego na podstawie art. 16 ust. 3 ww. ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (rozporządzenie weszło w życie 30 października 2011 r. bez przepisów przejściowych dotyczących rozpatrywanej sprawy) odbiór, przez adresata, pisma doręczanego elektronicznie przez organ następuje "przez opatrzenie poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym umożliwiającym identyfikację podpisującego w sposób określony w art. 20a ust. 1 lub 2 ustawy" o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Z kolei § 16 tegoż rozporządzenia stanowi, że po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata:
1) udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia;
2) udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia.
W konsekwencji, w świetle powołanych wyżej przepisów, zgodzić się wypada z poglądem organu, iż dopuszczalne jest wysyłanie na "zwykły" adres poczty elektronicznej linku, aktywowanego przez podatnika podpisem elektronicznym i w ten sposób udostępniana jest treść decyzji (w formie dokumentu elektronicznego).
Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę, że tryb zawiadamiania
z art. 152a § 1 o.p. koreluje z pisemnym zawiadomieniem o odbiorze przesyłki pocztowej (awizo) przewidzianym w art. 150 § 1a o.p. Niewątpliwie konieczność spełnienia warunków określonych w tych przepisach obejmuje obowiązek wykazania przez organ podatkowy, iż zostały spełnione wymogi odnoszące się do dwukrotnego wskazania właściwej placówki pocztowej, w której pozostawiono przesyłkę oraz miejsca, w którym umieszczono zawiadomienie o nadejściu przesyłki (w przypadku doręczenia za pośrednictwem poczty) oraz dwukrotnego zawiadomienia o możliwości odbioru dokumentu elektronicznego z odpowiednimi informacjami i pouczeniami (w przypadku doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej).
W niniejszej sprawie organ przedstawił dokument (UPD), z którego wynika, iż stosowne zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki elektronicznej wystosowano dwukrotnie na wskazany adres poczty elektronicznej pełnomocnika strony (analogicznie, jak gdyby w przypadku doręczeń za pomocą operatora pocztowego strona określiła odrębny adres do doręczeń, korespondencji). Przedmiotowe zawiadomienie (awizo) o wydaniu decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] października 2016 r. i możliwości odbioru jej w formie elektronicznej zostało skarżącemu doręczone odpowiednio w dniu 4 października 2016 r. o godz. 08:03:34 oraz powtórne w dniu 12 października 2016 r. o godz. 00:00:57. Nieodebranie ww. decyzji po dwukrotnym zawiadomieniu strony skutkowało zatem uznaniem jej za doręczoną po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (art. 152a § 3 o.p.), tj. za doręczoną w dniu 19 października 2016 r. Nadmienić w tym miejscu jedynie należy, iż zawiadomień, o których mowa w art. 152a § 1 o.p., nie potwierdza się (art. 152a § 4 o.p.).
Mając na uwadze wszystkie okoliczności niniejszej sprawy, Sąd stwierdza że czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] rozpoczął swój bieg 19 października 2016 r. (dzień doręczenia pierwszego zawiadomienia – 4 października 2016 r.), a w konsekwencji ostatnim dniem terminu do wniesienia odwołania był dzień 2 listopada 2016 r. Natomiast odwołanie skarżących zostało nadane w Urzędzie Pocztowym [...] w dniu 1 grudnia 2016 r., czyli z naruszeniem terminu o jakim mowa w art. 223 § 2 pkt 1 o.p. Stan taki obligował do wydania postanowienia w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 o.p., który stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Tego rodzaju rozstrzygnięcie wydane zostało
w rozpoznawanej sprawie i jest zgodne z prawem.
Z wszystkich wywiedzionych przyczyn Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło