III SA/Kr 533/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 23 marca 2017 r. nr [....] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z informatycznej bazy ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej M. F. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 23 marca 2017 r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania skarżącej M. F. od decyzji Prezydenta Miasta z [...] 2017 r., znak: [...], orzekającej o "odmowie udostępnienia danych, z informatycznej bazy danych ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla Miasta K w zakresie wydania wypisu z rejestru gruntów dla nieruchomości położonej w K, przy ul. P, stanowiącej działkę nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna K" utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: pismem z 8 sierpnia 2016 r. skarżąca zwróciła się do Prezydenta Miasta z wnioskiem o wydanie z ewidencji gruntów i budynków wypisu dla znajdującej się pod adresem ul. P w K działki ewidencyjnej nr [...], obręb [...] jednostka ewidencyjna K, należącej do Z. M. W treści pisma wskazano, iż wnioskodawczyni postanowiła nie ujawniać swojego interesu prawnego, do uzyskania powyższego wypisu. Skarżąca powołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt l OSK 802/13, wskazując, że numer księgi wieczystej, jeżeli sprawa dotyczy konkretnej, ściśle określonej nieruchomości, stanowi przedmiotowy element opisu nieruchomości, zawarty w ewidencji gruntów i budynków oraz podlega ujawnieniu na wniosek w trybie art. 24 ust. 2 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, to jest bez potrzeby wykazywania przez wnioskodawcę interesu prawnego. Prezydent Miasta pismem z 9.12.2016 r., znak: [...], poinformował skarżącą, że ze względu na przedmiotowo -podmiotowy charakter danych o numerze księgi wieczystej, jego uzyskanie przez wnioskodawcę innego niż właściciel lub władający nieruchomością nie jest możliwe bez wykazania interesu prawnego. Wezwał również do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez wykazanie przez wnioskodawczynię jej interesu prawnego. Wobec podtrzymania przez skarżącą prezentowanego wcześniej stanowiska Prezydent Miasta w dniu [...] 2017 r. wydał decyzję, znak: [...], orzekającą o "odmowie udostępnienia danych, z informatycznej bazy danych ewidencji gruntów i budynków prowadzonej dla Miasta K w zakresie wydania wypisu z rejestru gruntów dla nieruchomości położonej w K, przy ul. P, stanowiącej działkę nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna K". W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż pod wskazanym przez skarżącą adresem znajduje się działka ewidencyjna nr [...], natomiast podana we wniosku działka nr [...] nie figuruje w ewidencyjnej bazie danych. Organ podniósł, że informacja o numerze księgi wieczystej ma charakter przedmiotowo - podmiotowy i jako taka może być udostępniania tylko z uwzględnieniem wszystkich ograniczeń wskazanych w art. 24 ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. W przypadku wniosku pochodzącego od podmiotów innych, niż wymienione w pkt 1, 2 i 2a ww. przepisu, jest to konieczność wykazania interesu prawnego do jej uzyskania. Interes ten jest natomiast kategorią prawa materialnego i jego wykazanie wymaga wskazania konkretnego przepisu prawa materialnego, zobowiązującego organ do udostępnienia informacji lub uprawniającego wnioskodawcę do jej otrzymania. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, w którym podtrzymała dotychczasowe stanowisko w zakresie braku konieczności wykazywania interesu prawnego. Wskazała również, że przytaczane przez organ l instancji orzeczenia sądów administracyjnych dotyczą ujawnienia numerów ksiąg wieczystych dla celów postępowania cywilnego i nie odnoszą się do meritum sprawy rozstrzyganej zaskarżoną decyzją. Zaznaczyła także, iż w związku ze wskazaniem danych właściciela przedmiotowej nieruchomości oraz jej numeru i adresu, trudno uznać, iż udostępnienie numeru księgi wieczystej będzie się wiązać z ujawnieniem danych osobowych. Rozpoznając odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, iż uregulowania zawarte w art. 24 ust. 5 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowią kompletną regulację podstawy udostępniania danych ewidencji zawierających dane osobowe podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy. Organ podniósł, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne. Natomiast zgodnie z ust. 4 tego przepisu każdy, z zastrzeżeniem ust. 5, może żądać udostępnienia informacji zawartych w operacie ewidencyjnym. Organ podniósł, że informacje o gruntach, budynkach i lokalach, a więc informacje przedmiotowe, o których mowa w art. 20 ust. 1 oraz ust. 2 pkt. 3, 4 i 5 powyższej ustawy są jawne i powszechnie dostępne. Natomiast dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane właścicieli i władających, czyli podmiotów wskazanych w art. 20 ust. 2 pkt 1 tej ustawy oraz wypisy z operatu ewidencyjnego zawierające takie dane starosta udostępnia tylko na żądanie podmiotów wskazanych w art. 24 ust. 5 pkt. 1-2a, a na żądanie innych podmiotów - tylko w przypadku wykazania się w tym zakresie interesem prawnym. W rozpatrywanej sprawie skarżąca żądała wydania wypisu zawierającego informację o numerze księgi wieczystej, prowadzonej dla położonej w K przy ul. P działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna K. W ewidencji gruntów i budynków jako współwłaściciele ujawnione były osoby inne niż skarżąca. Organ wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.) księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Przez stan prawny nieruchomości należy rozumieć przysługujące określonym podmiotom prawa i roszczenia wpisane w działach II - IV księgi wieczystej, a więc własność, _ użytkowanie wieczyste, ograniczone prawa rzeczowe a także prawa osobiste i roszczenia, o których mowa w art. 16 ust. 2 tej ustawy. W związku z tym pomimo powołania się przez skarżącą na art. 24 ust. 2 ustawy (jawność informacji o charakterze przedmiotowym), w ocenie organu odwoławczego organ ewidencyjny słusznie zakwalifikował wniosek jako podlegający rozpoznaniu zgodnie z przepisami art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wnioskodawczyni nie jest jednym z podmiotów wskazanych w art. 24 ust. 5 pkt 1 - 2a ustawy. Skarżąca kwestionując przedmiotowo - podmiotowy charakter informacji o numerze księgi wieczystej nie wykazała się również interesem prawnym, wskazanym w art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy. Na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca M. F. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a to: - art. 24 ust. 2 i 4 w związku z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez ich niewłaściwą wykładnię, polegającą na uznaniu, że wniosek o udostępnienie numeru księgi wieczystej jest wnioskiem o udostępnienie danych podmiotowych, a nie danych przedmiotowych i w konsekwencji wymaga wykazania interesu prawnego; - art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez bezpodstawne zastosowanie w sprawie, gdyż skarżąca żądała udostępnienia numeru księgi wieczystej, co nie wymaga wykazania interesu prawnego. Skarżąca wniosą o uchylenie zaskarżanej decyzji oraz decyzji organu l instancji, W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że nie musi wykazywać interesu prawnego, aby uzyskać z rejestru gruntów informację o numerze księgi wieczystej określonej działki. Podstawą takiej interpretacji art. 24 ust. 2 i 4 w związku z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne jest orzeczenie Naczelnego Sadu Administracyjnego z 19 listopada 2014 r., sygn. akt l OSK 802/13. Rozstrzygnięto w nim, że w przypadku żądania ujawnienia numeru księgi wieczystej nie jest wymagane wykazanie interesu prawnego, z zastrzeżeniem, że wnioskodawca określi numer działki lub adres nieruchomości. W takim przypadku brak jest ograniczeń wynikających z art. 24 ust. pkt 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Przedmiotowe dane zawarte w ewidencji są jawne. Możliwość uzyskania z księgi wieczystej danych właściciela nieruchomości nie powinna wpływać na decyzję w sprawie udostępnienie numeru księgi wieczystej z rejestru gruntów i budynków. Skarżąca wskazała, że kluczowym problemem pojawiającym się w orzecznictwie przytoczonym przez organ jest poszukiwanie nieznanego majątku dłużnika w ramach postępowania administracyjnego, kiedy prawidłowym postępowaniem jest postępowanie cywilne. Rozstrzygana sprawa ma inny charakter. Skarżąca zna numer działki, adres oraz imię i nazwisko właściciela. Udostępnienie numeru księgi wieczystej nie wiąże się z ujawnieniem danych osobowych, gdyż dane te są już znane skarżącej. Wobec tego, skarżąca powinna uzyskać numer księgi wieczystej z ewidencji bez wykazywania interesu prawnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż przeprowadzona kontrola wydanych w tej sprawie decyzji, według wyżej wskazanych kryteriów, doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu l instancji nie odpowiadają prawu. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.; zwanej dalej "ustawą"), ewidencja gruntów i budynków obejmuje m. in. informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, oznaczenia ksiąg wieczystych. Według art. 24 ust. 2 ustawy informacje o gruntach, budynkach i lokalach, o których mowa w art. 20 ust. 1 są jawne i powszechnie dostępne. Zgodnie z art. 24 ust. 5 ustawy starosta udostępnia dane ewidencji gruntów i budynków zawierające dane podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, oraz wydaje wypisy z operatu ewidencyjnego, zawierające takie dane, na żądanie: właścicieli oraz osób i jednostek organizacyjnych władających gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 2) organów administracji publicznej albo podmiotów niebędących organami administracji publicznej, realizujących, na skutek powierzenia lub zlecenia przez organ administracji publicznej, zadania publiczne związane z gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy udostępniany zbiór danych lub wypis; 3) operatorów sieci w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 880, 1045, 1777 i 2281 oraz z 2016 r. poz. 903 i 1250); 4) innych podmiotów niż wymienione w pkt 1-2a, które mają interes prawny w tym zakresie. Przesłanka posiadania interesu prawnego ogranicza zatem możliwość uzyskania z ewidencji gruntów i budynków danych o charakterze podmiotowym. Zasadniczą kwestią jest zatem ustalenie, czy taki charakter ma informacja o numerze księgi wieczystej. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 19 listopada 2014 r., sygn. akt l OSK 802/13, zgodnie z którym numer księgi wieczystej stanowi przedmiotowy element opisu nieruchomości zawarty w ewidencji gruntów i budynków, podlegający ujawnieniu na wniosek w trybie art. 24 ust. 2 ustawy - bez potrzeby wykazywania przez wnioskodawcę interesu prawnego. Wskazuje na to samo brzmienie art. 20 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym numer księgi wieczystej stanowi jedną z informacji dotyczących gruntu. Warunkiem skuteczności wniosku o wskazanie numeru księgi wieczystej nieruchomości jest konkretne określenie tej nieruchomości przez wskazanie numeru działki lub adresu. W orzecznictwie sądów administracyjnych istotnie utrwalił się słuszny pogląd, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie służą do poszukiwania majątku konkretnej osoby w celu egzekwowania należności cywilnoprawnych. Jest to jednak pogląd, który wyrażono w sprawach, w których wierzyciel zwraca do starosty o podanie informacji na temat bliżej nieokreślonych nieruchomości należących do wskazanej osoby. Sytuacja taka nie zachodzi w niniejszej sprawie, w której skarżąca zwracała się z wnioskiem o udostępnienie danych z ewidencji dotyczących konkretnej - ściśle określonej nieruchomości. Poszukiwała zatem informacji o gruncie, należącej do katalogu określonego w art. 20 ust. 1 ustawy. Sam fakt, że z księgi wieczystej można uzyskać informację o osobie właściciela nieruchomości nie ma wpływu na stwierdzenie, że numer tej księgi stanowi element przedmiotowy opisu nieruchomości. Na marginesie wskazać także należy, że jedną z podstawowych zasad na których opiera się system ksiąg wieczystych jest zasada ich jawności (art. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1007). Jawność ta obejmuje oczywiście także możliwość uzyskania wiedzy o osobie właściciela nieruchomości. Zasadne były zatem podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego, a to art. 24 ust. 2 i 4 w związku z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz art. 24 ust. 5 pkt 3 ustawy przez błędną wykładnię tych przepisów i wadliwe przyjęcie, że numer księgi wieczystej określonej nieruchomości objętej operatem ewidencji gruntów i budynków nie stanowi informacji o gruncie, podlegającej ujawnieniu na wniosek każdej zainteresowanej osoby. Organ pierwszej instancji winien zatem udostępnić skarżącej żądane informacje w oparciu o art. 24 ust. 2 i 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w punkcie l sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. Zawarte w pkt II wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w treści art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.). Na koszty postępowania złożyła się kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, kwota 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota 200 zł tytułem wpisu od skargi.