II OZ 852/18

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2018-09-05

Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia wydanego przez sędziego w innej sprawie może stanowić uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności tego sędziego w innej, późniejszej sprawie?
Ratio decidendi
Uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia wydanego przez sędziego w innej sprawie nie może stanowić uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności tego sędziego w innej, późniejszej sprawie. Wątpliwość taka musi być uzasadniona obiektywnymi powodami, a nie subiektywnym przekonaniem strony o wadliwości prowadzenia procesu czy negatywnym stosunku sędziego.
Stan faktyczny
H. M. wniosła o wyłączenie sędziego Anny Szymańskiej od orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność Wójta Gminy C. w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego w zakresie stanu wody na gruncie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wyłączenia sędziego, uznając brak podstaw do uzasadnionej wątpliwości co do jej bezstronności. Skarżąca wniosła zażalenie, podnosząc, że sędzia działa na jej szkodę z pobudek pozamerytorycznych i że NSA uchylił wcześniej postanowienie tego sędziego w innej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 5 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt IV SAB/Wa 444/16 oddalające wniosek H. M. o wyłączenie sędziego Anny Szymańskiej od orzekania w sprawie w sprawie ze skargi H. M. na bezczynność Wójta Gminy C. w przedmiocie wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego w zakresie stanu wody na gruncie postanawia: oddalić zażalenie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 19 i art. 22 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) odmówił wyłączenia sędziego Anny Szymańskiej od orzekania w sprawie ze skargi H. M. na bezczynność Wójta Gminy C. w przedmiocie wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego w zakresie stanu wody na gruncie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że istota przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do wyeliminowania przyczyn, które mogą powodować wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy. Osobiste przeświadczenie skarżącej co do tego, że sędziowie prowadzą proces wadliwie, nie może być uznane za powód przemawiający za ich wyłączeniem. Sędzia Anna Szymańska złożyła oświadczenie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą żadne podstawy do jej wyłączenia. Sąd uznał zatem, że nie istnieje taka okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, której dotyczy wniosek skarżącej. Skarżąca w zażaleniu z dnia [...] listopada 2017 r. nie zgodziła się z rozstrzygnięciem Sądu pierwszej instancji. Podniosła, że sędzia Anna Szymańska działa na jej szkodę z pobudek "pozamerytorycznych", gdyż ma do niej "negatywny stosunek". Skarżąca podniosła, że NSA uchylił "kolejne postanowienie ww. sędziego, tym razem z 30.12.16 r. w spr. IV SA/Wa 409/16". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W postępowaniu sądowoadministracyjnym kwestię wyłączenie sędziego normują przepisy art. 18 – 24 p.p.s.a., natomiast art. 19 p.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia wskazując, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. W niniejszej sprawie sędzia, której wniosek o wyłączenie dotyczy, złożyła oświadczenie z dnia 2 października 2017 r., że nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 p.p.s.a. dające możliwość wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy, jak również nie istnieje okoliczność tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w niniejszej sprawie. W tym miejscu należy przywołać twierdzenie Sądu Najwyższego, że "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienie z dnia 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN z 1972 r., poz. 55). Wyjaśnić należy, że użycie w art. 19 p.p.s.a. pojęcia "uzasadniona wątpliwość" oznacza, że chodzi tu o wątpliwość co do bezstronności sędziego, uzasadnioną obiektywnymi powodami, czyli takimi, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem, a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 82). Zatem, okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Okoliczność, że Naczelny Sąd Administracyjny w innej sprawie dotyczącej skarżącej uchylił postanowienie wydane przez sędziego objętego wnioskiem o wyłączenie, nie może stanowić o zaistnieniu uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności tego sędziego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło