II GSK 2930/15

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-07-12

Skład orzekający: Wojciech Kręcisz, Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy niezłożenie wniosku o wpis do ewidencji producentów i przedsiębiorców wyrabiających wino w terminie określonym w art. 29 ust. 3 ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina, skutkuje obligatoryjnym skreśleniem z tej ewidencji, nawet jeśli złożono wniosek o przywrócenie terminu?
Ratio decidendi
Niezłożenie wniosku o wpis do ewidencji producentów i przedsiębiorców wyrabiających wino w ustawowym terminie, który ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu, stanowi podstawę do wydania decyzji o skreśleniu z ewidencji. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wpis nie może być skutecznie rozpoznany, a jego złożenie nie tamuje wydania decyzji o skreśleniu. Wpis do ewidencji jest dokonywany na każdy rok gospodarczy, a jego brak w terminie skutkuje utratą uprawnienia do prowadzenia działalności.
Stan faktyczny
Spółka W. Sp. z o.o. złożyła wniosek o wpis do ewidencji producentów i przedsiębiorców wyrabiających wino po terminie. Organ I instancji (Prezes Agencji Rynku Rolnego) skreślił spółkę z ewidencji. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał decyzję w mocy, uznając termin do złożenia wniosku za materialnoprawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki, wskazując, że kwestia przywrócenia terminu była przedmiotem odrębnego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 383/15 w sprawie ze skargi W. Sp. z o.o. w K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z ewidencji producentów i przedsiębiorców wyrabiających wino oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 czerwca 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 383/15, oddalił skargę W. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z ewidencji producentów i przedsiębiorców wyrabiających wino. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił na wstępie stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że skarżąca spółka złożyła do Agencji Rynku Rolnego skrócony wniosek o wpis do ewidencji za rok gospodarczy 2014/2015. Poprzednią decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. uzyskała wpis do ewidencji ważny na rok gospodarczy 2013/2014. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego na podstawie art. 29 ust. 2 i art. 31 pkt 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1104) z uwagi na złożenie wymienionego wniosku po terminie skreślił skarżącą z ewidencji stwierdzając, że wymóg złożenia wniosku w terminie podanym w art. 29 ust. 2 tej ustawy obejmuje także podmioty uprzednio wpisane do ewidencji. W wyniku odwołania skarżącej (złożonego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wpis do ewidencji) zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, zwanej dalej k.p.a.) i art. 29 ust. 2 i 3, art. 31 pkt 1 ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego złożenie wniosku o wpis do ewidencji z uchybieniem terminu do jego złożenia łącznie z wnioskiem o przywrócenie terminu nie może stanowić, w świetle art. 31 pkt 1 powołanej ustawy, przesłanki do uchylenia decyzji. Nie uzasadnia uchylenia decyzji także nierozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku do dnia wydania decyzji zaskarżonej. Zdaniem Ministra art. 29 ust. 3 ustawy, wskazując na konkretną datę kalendarzową, wyznacza termin po upływie którego gaśnie uprawnienie do skutecznego złożenia wniosku o wpis do ewidencji, gdyż jest to termin prawa materialnego niepodlegający przywróceniu, a zatem niezłożenie wniosku o wpis do ewidencji w terminie określonym w art. 29 ust. 3 ustawy powoduje skreślenie producenta z tej ewidencji. Odnosząc się zaś do przedłożonych opinii prawnych Minister stwierdził, że zostały w nich jedynie wyrażone poglądy opiniodawców. Odnosząc się do art. 18 rozporządzenia nr 436/2009, w którym nie ma mowy o sankcji skreślenia z ewidencji organ wskazał, że art. 32 ust. 1 ustawy gwarantuje możliwość wprowadzenia do obrotu wina wyprodukowanego w latach gospodarczych, na które producent posiadał wpis do ewidencji. W związku z wywodami odnoszącymi się do przedłożonych opinii i powołanych przez stronę rozporządzeń unijnych organ odwoławczy podkreślał, że producenci, którzy złożyli w terminie wniosek o wpis do ewidencji zostaliby objęci nadzorem przez cały okres działalności, a składający wniosek spóźniony z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, podlegaliby nadzorowi od chwili wpisania do ewidencji, lecz już nie przed tym wpisem, a więc nie podlegaliby nadzorowi w okresie uchybienia terminowi do złożenia wniosku. W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie art. 31 pkt 1 ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina przez jego nieprawidłowa wykładnię, art. 58 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 3 ww. ustawy przez przyjęcie, że termin wskazany w art. 29 ust. 3 tej ustawy jest terminem prawa materialnego i w związku z tym nieprawidłowe jego zastosowanie; naruszenie art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz wspólnotowych zasad proporcjonalności przez nieprawidłową wykładnię art. 29 ust. 3 i art. 31 pkt 1 ustawy oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a.). Odwołując się do opinii prawnych załączonych do skargi, skarżąca stała na stanowisku, że termin określony w art. 29 ust. 3 ustawy ma charakter terminu proceduralnego. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. Z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) stwierdził na wstępie, że kontrolował w tej sprawie legalność (zgodność z prawem) zastosowanych przez organ administracji przepisów, natomiast ustalenie rodzaju terminu z art. 29 ust. 3 ustawy o wyrobie i rozlewaniu wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina nie mogło być przedmiotem rozpoznawanej sprawy. Kwestia ta, w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wpis do ewidencji producentów i przedsiębiorców wyrabiających wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, była bowiem przedmiotem sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 384/15. Jeżeli zatem w tamtej sprawie, rozpatrywanej przez organ administracji w ponownym postępowaniu, dojdzie do ustalenia, iż termin z art. 29 ust. 3 ustawy powinien być rozumiany jako termin proceduralny, zajdzie przesłanka z art. 145 k.p.a. dająca podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd I instancji powołał treść art. 29 ust. 3 ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina, zgodnie z którym wniosek o wpis do ewidencji składa się do Prezesa Agencji w postaci papierowej albo elektronicznej, na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na stronie internetowej Agencji, w terminie do dnia 15 lipca roku poprzedzającego rok gospodarczy, którego dotyczy składany wniosek i stwierdził, że skarżąca przedmiotowy wniosek złożyła po terminie. Efektem tego opóźnienia była decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego wydana w dniu 22 sierpnia 2014 r. o skreśleniu skarżącej z ewidencji na podstawie art. 31 pkt 1 tej ustawy, zgodnie z którym decyzję o skreśleniu z ewidencji Prezes Agencji wydaje w przypadku niezłożenia wniosku, o którym mowa w art. 29 ust. 2, na następny rok gospodarczy. Taką decyzję Prezes Agencji Rynku Rolnego wydał, a Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzję tę utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. W tych warunkach nie było podstaw do stwierdzenia, by zaskarżona decyzja została wydana niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Sąd I instancji podkreślił, że skarżąca została poinformowana o prawie zapoznania się z materiałem zgromadzonym w postępowaniu administracyjnym i z prawa tego skorzystała w dniu 10 października 2014 r., a zatem zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. należało uznać za niezasadny. Sąd nie uznał także za uzasadniony zarzutu naruszenia art. 9 k.p.a. wywodzonego z braku pouczenia w decyzji z dnia 4 czerwca 2013 r. o wpisie skarżącej do ewidencji o skutkach niezłożenia w terminie ponownego wniosku o wpis. Skarżąca wykonując działalność opartą m.in. na przepisach ustawy o wyrobie i rozlewaniu wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina powinna posiadać znajomość jej przepisów, w tym art. 29 ust. 3 określającego termin do złożenia ponownego wniosku o wpis do ewidencji. Zdaniem Sądu, zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. także nie był trafny. Organ administracji nie dokonał interpretacji przepisu art. 29 ust. 3 ustawy na niekorzyść skarżącej, a jedynie oparł rozstrzygnięcie wprost na jego treści. Dlatego skarga podlegała oddaleniu. W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i uchylenie wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: - na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. naruszenie prawa procesowego, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak rozpoznania przez Sąd zarzutów podniesionych przez skarżącą w skardze oraz odstąpienie od realizacji obowiązku oceny całego postępowania prowadzonego w ramach danej sprawy administracyjnej, a w szczególności pominięcie kwestii złożenia przez skarżącą wniosku o wpis do ewidencji na kolejny rok gospodarczy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu i wpływu tej okoliczność na możliwość wydania przez Ministra Rolnictwa decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, a także odstąpienie od analizy art. 29 ust. 3 ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina i charakteru wymienionego w tym przepisie terminu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadzić do uznania, iż wykreślenie z ewidencji nie jest dopuszczalne w razie złożenia wniosku o wpis na kolejny rok, nawet jeśli miało to miejsce po terminie; 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia; - na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a to: 3) art. 31 pkt 1 w związku z art. 29 ust. 2 i 3 ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż istnieją podstawy do wydania decyzji o wykreśleniu przedsiębiorcy z ewidencji producentów i przedsiębiorców wyrabiających wino, również w przypadku gdy podmiot ten złożył wniosek o wpis do przedmiotowej ewidencji, ale uczynił to po terminie, wynikającym z art. 29 ust. 3 ustawy, podczas gdy prawidłowa wykładania ww. przepisu prowadzi do wniosku, iż wykreślenie z ewidencji producentów i przedsiębiorców wyrabiających wino może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy w ogóle nie doszło do złożenia wniosku o wpis, o którym mowa w art. 29 ust. 2 ustawy; 4) art. 108 ust. 1 w zw. z art. 109 rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2008 z dnia 29 kwietnia 2008 r. w sprawie wspólnej organizacji rynku wina, art. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 436/2009 z dnia 26 maja 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2008 w odniesieniu do rejestru winnic, obowiązkowych deklaracji i sporządzania informacji na potrzeby monitorowania rynku, dokumentów towarzyszących przewozowi produktów i rejestrów prowadzonych w sektorze wina w zw. z art. 16 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji niewłaściwą interpretację art. 31 pkt 1 ustawy, a także art. 29 ust. 2 i art. 29 ust. 3 ustawy, względnie brak odmowy zastosowania sprzecznego z tymi przepisami art. 31 pkt 1 ustawy, a także art. 29 ust. 2 i art. 29 ust. 3 ustawy; 5) art. 2 w zw. z art. 20 i art. 22 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie i skreślenie skarżącego z ewidencji na podstawie art. 31 pkt 1 ustawy, który jest niezgodny z Konstytucją, względnie - którego interpretacja dokonana przez organ oraz Sąd I instancji jest niezgodna z Konstytucją. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Ministra i Rozwoju Wsi w przedmiocie skreślenia z ewidencji producentów i przedsiębiorców wyrabiających wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że organ administracji publicznej w prawidłowy sposób zrealizował przyznaną mu kompetencję do wydania decyzji o skreśleniu z ewidencji, o której mowa w art. 28 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina, albowiem w stanie faktycznym sprawy zaktualizowały się przesłanki wydania tej decyzji określone w stanowiącym podstawę jej wydania przepisie art. 31 pkt 1 przywołanej ustawy. Mianowicie, strona skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o wpis do wymienionej ewidencji na następny rok gospodarczy, co zgodnie z ust. 3 art. 29 tej ustawy powinna była uczynić w terminie do dnia 15 lipca roku poprzedzającego rok gospodarczy, którego dotyczy składany wniosek. Jednocześnie, Sąd I instancji uznał, że bez znaczenie z punktu widzenia oceny odnośnie do zgodności z prawem kontrolowanej decyzji jest to, że wnioskiem z dnia 29 sierpnia 2014 r. skarżąca spółka wystąpiła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wpis do ewidencji, albowiem kwestia ta i rysująca się na jej tle ocena charakteru terminu do złożenia wniosku stanowi odrębną sprawę rozpatrywaną pod sygnaturą VI SA/Wa 384/15. Operując w granicach wyznaczonych podstawami kasacyjnymi - co ponownie należy podkreślić - brak jest podstaw, aby twierdzić, że kontrolowany wyrok Sądu I instancji nie odpowiada prawu. Ocenę zasadności zarzutów kasacyjnych opartych na podstawie z pkt 2 art. 174 p.p.s.a., do których odnieść należy się w pierwszej kolejności, poprzedzić należy przypomnieniem, że o ich skuteczności nie decyduje każde naruszenie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy bowiem istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, co wiąże się z obowiązkiem wykazania i uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia w taki sposób, że w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny. Uwzględniając powyższe, w tym zwłaszcza konsekwencje wynikające z art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 p.p.s.a., według Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia wskazanych przez stronę skarżącą przepisów postępowania w sposób, w jaki przedstawiono to w skardze kasacyjnej, zwłaszcza zaś, aby skutkiem zarzucanego ich naruszenia był istotny - w przedstawionym powyżej rozumieniu tego pojęcia - wpływ na wynik sprawy. Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie nie ma podstaw aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia art. 141 § 4 w stopniu, który mógłby uzasadniać z tego powodu uchylenie zaskarżonego wyroku. Zwłaszcza gdy podkreślić, że uzasadnienie omawianego zarzutu kasacyjnego nie zawiera tego koniecznego elementu, który wraz z towarzyszącą mu argumentacją mógłby uzasadniać twierdzenie o uprawdopodobnieniu wpływu zarzucanego naruszenia wymienionego przepisu postępowania na wynik sprawy. Ponadto podnieść należy, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie kontrolowanego wyroku sądu administracyjnego I instancji nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia. Zupełnie inną natomiast kwestią jest siła przekonywania zawartych w nim argumentów, co prowadzi do wniosku, że brak przekonania strony o trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa - którego prawidłowość, aby mogła być oceniona, wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych - czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz oceny prawidłowości przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych, których rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony skarżącej, nie oznacza naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt więc, że stanowisko zajęte przez sąd administracyjny I instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej, a w konsekwencji, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. W sytuacji, gdy przedmiot sądowoadministracyjnej kontroli działalności administracji stanowiła w rozpatrywanej sprawie decyzja o skreśleniu z ewidencji producentów i przedsiębiorców wyrabiających wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, to za uzasadniony uznać należy wniosek, że kontrola jej legalności nie mogła nie uwzględniać stanowiącego podstawę jej wydania art. 31 pkt 1 ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina, jako przepisu prawa stanowiącego zasadniczy normatywny wzorzec oceny jego zgodności z prawem. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby ten wiodący w rozpatrywanej sprawie jej aspekt prawny Sąd I instancji pominął. Wręcz przeciwnie, stwierdzić należy - co potwierdza analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku - że uwzględniony został on w stopniu, który uznać należy za wystarczający z punktu widzenia kontroli prawidłowości zaskarżonego wyroku, co czyni również uprawnionym wniosek, że Sąd I instancji prawidłowo zrekonstruował przedmiot sprawy sądowoadministracyjnej, w której orzekał ze skargi sp. z o.o. W. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że orzekając na podstawie akt sprawy oraz w jej granicach, Sąd I instancji zajął stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę wyrokowania w sprawie - nastąpiło to poprzez odwołanie się do istotnych w sprawie faktów - a także wskazał podstawę prawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia oraz w wystarczającym stopniu ją wyjaśnił. Sąd I instancji odniósł się bowiem do adekwatnego w rozpatrywanej sprawie wzorca kontroli legalności zaskarżonej decyzji - a mianowicie art. 31 pkt 1 przywołanej ustawy - co skutkowało tym samym wskazaniem oraz wyznaczeniem koniecznych ram prawnych, a mianowicie przepisów prawa, które miały lub powinny mieć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Tym samym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - w sposób czyniący zadość wymogom określonymi w art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz korespondujący z wyrażoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. zasadą orzekania przez sąd administracyjny w granicach sprawy, a także w relacji do przyjętego za podstawę wyrokowania w sprawie stanu faktycznego oraz prawnie istotnych jego elementów - doszło do wyczerpującego przedstawienia i wyjaśnienia podstawy prawnej orzeczenia, a przez to zamknięcia zagadnienia stanu prawnego sprawy. Powyższe uzasadnia twierdzenie, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. w sposób w jaki przedstawia to skarga kasacyjna. Eksponowanie na gruncie tego zarzutu okoliczności złożenia przez skarżącą spółkę wniosku o wpis do ewidencji na kolejny rok gospodarczy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności oraz zarzucane przez stronę pominięcia przez Sąd I instancji doniosłości tej okoliczności dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w żadnym stopniu, ani też zakresie nie świadczy o tym, że Sąd I instancji nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza ich granice, mimo że w rozpatrywanej sprawie powinien był to uczynić, nie rozpoznał istoty sprawy, czy też, że wadliwie zrekonstruował jej granice. Zwłaszcza gdy podkreślić, że podjęcie zaskarżonej decyzji wobec imperatywnej treści przepisu stanowiącego podstawę jej wydania, w warunkach nim opisanych wymagało od organu ustalenia braku złożenia wniosku o wpis do ewidencji w wyznaczonym terminie (o czym mowa będzie jeszcze dalej), nie wymagając jednocześnie dokonywania oceny odnośnie do przyczyn braku wystąpienia z wnioskiem o wpis do ewidencji w wyznaczonym terminie. Za pozbawione usprawiedliwionych podstaw uznać należało również zarzuty oparte na podstawie z pkt 1 art. 174 p.p.s.a, których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie. Wpis do ewidencji producentów i przedsiębiorców wyrabiających wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak wynika to z art. 29 ust. 2 ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina - co nie jest bez znaczenia w rozpatrywanej sprawie - jest dokonywany na każdy rok gospodarczy, w którym będzie wyrabiane wino, którym to rokiem gospodarczym w rozumieniu przywołanej ustawy (art. 2 pkt 2) jest rok gospodarczy, o którym mowa w art. 6 lit. d) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r., a mianowicie okres od dnia 1 sierpnia do dnia 31 lipca następnego roku. Skoro tak, to za prawidłowe uznać należy stanowisko Sądu I instancji, z którego wynika, że brak złożenia wniosku o dokonanie wpisu do ewidencji w wyznaczonym do tego terminie bezpośrednio odnoszonym do roku gospodarczego, w którym będzie wyrabiane wino (a więc do roku następnego) nie mógł uzasadniać odstąpienia przez organ od wydania decyzji, o której mowa w art. 31 pkt 1 przywołanej ustawy, albowiem przesłanką jej wydania - jak wynika to z tego przepisu - jest niezłożenie wniosku na następny rok gospodarczy. Jakkolwiek z konwencji językowej, którą na gruncie omawianego przepisu operuje ustawodawca wynika, że zawarte w nim odesłanie wewnątrztekstowe odnosi się do art. 29 ust. 2 przywołanej ustawy, to jednak dla potrzeb rekonstrukcji określonej tym przepisem kompetencji organu oraz warunków jej realizacji nie można tracić z pola widzenia pełnego kontekstu normatywnego w jakim funkcjonuje wskazany przepis kompetencyjny. Wymaga on uwzględnienia przede wszystkim tego, że wymieniony wpis jest dokonywany - jak już to podkreślono - na każdy rok gospodarczy, w którym będzie wyrabiane wino, co następuje na wniosek uprawnionego podmiotu, a mianowicie producenta albo przedsiębiorcy niebędącego producentem wyrabiających wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co stanowi konsekwencję tego, że jak z kolei wynika to z art. 28 ustawy z dnia 12 maja 2011 r., wyrób wina z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przeznaczonego do wprowadzenia do obrotu, wymaga uzyskania wpisu do ewidencji. Siłą rzeczy oznacza to, że okoliczności braku złożenia wniosku o dokonanie wpisu do przedmiotowej ewidencji musi być odnoszona do terminu, w jakim wniosek ten powinien być przez uprawniony podmiot złożony. Omawiane rozwiązanie, gdy w tym kontekście uwzględnić treść ust. 4 art. 29 ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina, w zakresie w jakim określa on wymogi wniosku oraz obligatoryjne dane, które powinny być w nim zawarte w relacji do danych podlegających wpisowi do ewidencji, o czym stanowi z kolei art. 30 ust. 1 tej ustawy, uznać należy za bezpośredni refleks unormowań unijnych, co wprost wynika z uzasadnienia do projektu wymienionej ustawy krajowej, w którym między innymi wyjaśniono, że projektowana ustawa zapewnia stosowanie przepisów czterech rozporządzeń Komisji Europejskiej wydanych w trybie rozporządzenia nr 479/2008, które zostały utrzymane w mocy. W tej mierze, chodzi między innymi o rozporządzenie Komisji (WE) nr 436/2009 z dnia 26 maja 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 479/2008 w odniesieniu do rejestru winnic, obowiązkowych deklaracji i sporządzania informacji na potrzeby monitorowania rynku, dokumentów towarzyszących przewozowi produktów i rejestrów prowadzonych w sektorze wina. Podkreślając w pkt 5 wprowadzenia do wymienionego rozporządzenia znaczenia rejestru winnic oraz celu tego rejestru, którym jest monitorowanie i kontrola potencjału produkcji, prawodawca unijny, jako deklarowane tym rozporządzeniem cele do osiągnięcia wskazał na potrzebę zapewnienia praktycznego stosowania rejestru winnic, a także na potrzebę zagwarantowania, że informacje zawarte w rejestrze stale powinny odpowiadać rzeczywistej sytuacji uprawy winorośli, czemu służyć ma ciągła ich aktualizacja i regularna weryfikacja (por. pkt 7 oraz pkt 9 wprowadzenia do rozporządzenia). Stąd też w Tytule I "Rejestr winnic" wymienionego rozporządzenia doszło do ustanowienia stosownych zasad mających zastosowanie do rejestru winnic, które zobowiązują państwa członkowskie do gromadzenia w rejestrze winnic danych określonych w art. 3 tego aktu przy zapewnieniu regularnej ich aktualizacji, co wynika z kolei z art. 4 rozporządzenia. Podkreślając prawną doniosłość celu wymienionej regulacji unijnej, którym jest zapewnienie tego, aby dane zawarte w rejestrze winnic odpowiadały rzeczywistej sytuacji uprawy winorośli, czemu służyć ma ciągła ich aktualizacja i regularna weryfikacja (pkt 9 wprowadzenia do wymienionego rozporządzenia), co z oczywistych wręcz względów nie jest bez znaczenia dla efektywności monitorowania i kontroli potencjału produkcyjnego (pkt 5 wprowadzenia do rozporządzenia), za uzasadniony uznać należałoby wniosek, że w korespondencji do treści art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 436/2009 - w tym także wykonywanego tym rozporządzeniem rozporządzenia Rady (WE) 479/2008 - za środek służący skutecznej realizacji wymienionych celów uznać należałoby również rozwiązanie przyjęte na gruncie spornej w rozpatrywanej sprawie regulacji krajowej, z którego wynika, że w świetle przywołanych unormowań unijnych nie bez powodu wyrobowi wina z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przeznaczonego do wprowadzenia do obrotu towarzyszy wymóg uzyskania wpisu do ewidencji producentów i przedsiębiorców wyrabiających wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nie bez powodu również, wpis do wymienionej ewidencji dokonywany jest na wniosek uprawnionego podmiotu składany w wyznaczonym do tego terminie na każdy rok gospodarczy, w którym będzie wyrabiane wino, co z całą pewnością nie jest bez znaczenia dla oceny miary efektywności tego rozwiązania z punktu widzenia zapewnienia ciągłej aktualizacji i regularnej weryfikacji danych zawartych w ewidencji. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego z przedstawionych powodów nie ma podstaw, aby twierdzić, że rozwiązanie krajowe nie koresponduje z celami i treścią przywołanej regulacji unijnej i jest ponadto rozwiązaniem nieproporcjonalnym w relacji do celu, któremu ma służyć. Przedstawione argumenty sprzeciwiają się również temu, aby z wpisem do ewidencji, o której mowa w art. 28 ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina łączyć i wiązać konsekwencje, których istnienie strona skarżąca sugeruje w uzasadnieniu omawianych zarzutów kasacyjnych. Ponownie podkreślając w tej mierze, że wpis do wymienionej ewidencji dokonywany jest na każdy rok gospodarczy, w którym będzie wyrabiane wino, co służyć ma zapewnieniu ciągłej aktualizacji i regularnej weryfikacji danych zawartych w ewidencji (por. pkt 9 wprowadzenia do rozporządzenia Komisji (WE) nr 436/2009), podnieść należy również, że jak wynika z art. 23 ust. 2 przywołanej ustawy krajowej, w sprawach dotyczących wykonywania działalności gospodarczej w zakresie wyrobu lub rozlewu wyrobów winiarskich, tylko w zakresie nieuregulowanym tą ustawą, stosuje się przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Skoro wpis do wymienionej ewidencji dokonywany jest na każdy rok gospodarczy, w którym będzie wyrabiane wino, co znajduje swoje uzasadnienie w celach przywołanej regulacji unijnej, to w korespondencji do dotychczas przedstawionych argumentów stwierdzić należy, że również decyzji o skreśleniu z ewidencji producentów i przedsiębiorców wyrabiających wino z winogron pozyskanych z upraw winorośli położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podejmowanej w sytuacji określonej w art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina nie sposób nadawać cech sugerowanych przez skarżącą spółkę w uzasadnieniu omawianych zarzutów kasacyjnych, ani też wiązać z nią konsekwencji wskazywanych przez stronę. Zwłaszcza, gdy niezależnie od powyższego za potwierdzenie tego uznać tę istotną okoliczność, że uwzględniając wszystkie konsekwencje wynikające z faktu dokonywania wpisu do wymienionej ewidencji na każdy rok gospodarczy, w którym będzie wyrabiane wino, również ustawodawca uznał za zbędne wydawanie decyzji w przedmiocie skreślenia z ewidencji w przypadku niezłożenia wniosku o dokonanie wpisu na następny rok gospodarczy, co znalazło swoje odzwierciedlenie w art. 8 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw oraz w uzasadnieniu do projektu tej ustawy. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło