I SA/Kr 146/17

WyrokWSA w Krakowie2017-07-12

Skład orzekający: Piotr Głowacki, Inga Gołowska, Wiesław Kuśnierz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji podatkowej pracownikowi firmy, który odebrał przesyłkę, ale następnie ją zwrócił z adnotacją o niemożności podjęcia korespondencji z przyczyn zdrowotnych osoby uprawnionej, jest skuteczne w świetle przepisów Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Doręczenie decyzji podatkowej jest skuteczne, jeśli przesyłkę odebrał pracownik firmy, nawet jeśli następnie została ona zwrócona z adnotacją o niemożności podjęcia korespondencji z powodu choroby osoby uprawnionej, pod warunkiem, że pracownik ten był osobą upoważnioną do odbioru korespondencji w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. W przypadku stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, organ odwoławczy ma obowiązek wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu, a nie rozpatrywać sprawy merytorycznie.
Stan faktyczny
Spółka S. Produkcja Spółka z o.o. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. Decyzja organu I instancji została odebrana przez pracownicę Spółki, A. F., ale następnie zwrócona z adnotacją "zwrot.nie podjęto w terminie". Spółka twierdziła, że osoba uprawniona do odbioru przebywała w szpitalu, a A. F. nie była upoważniona do odbioru korespondencji. Odwołanie zostało wniesione po upływie terminu.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Inga Gołowska(spr.) WSA Wiesław Kuśnierz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 lipca 2017r. sprawy ze skargi S. Produkcja Spółka z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z 14 grudnia 2016r. znak:[...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania -skargę oddala- Sygn. akt: I SA/Kr [...] Uzasadnienie I. Zaskarżonym postanowieniem z 14 grudnia 2016r. znak: [...] Dyrektor Izby Skarbowej, w związku z wniesionym przez pełnomocnika podatnika-Spółki S. z siedzibą w K., wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. nr [...] z 28 czerwca 2016r. w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2012, działając na podstawie art. 228§1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U z 2015r. poz. 613 ze zm. dalej-O.p.)- stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W stosunku do Spółki zostało wszczęte postępowanie kontrolne dotyczące rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania, prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za 2012 rok. Skutkiem tego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z 28 czerwca 2016r. nr [...] dokonując rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2012r. Powyższa decyzja została wysłana na adres Spółki, wpisany jako siedziba i adres podmiotu z KRS. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji wynika, że przesyłkę odebrała w dniu 14 lipca 2016r. A. F. upoważniony pracownik, potwierdzając odbiór własnoręcznym podpisem, a potwierdzenie to zostało oderwane od koperty zawierającej tę przesyłkę. Zapis ten w późniejszym czasie został jednak przekreślony na potwierdzeniu odbioru i przesyłka została zwrócona przez opertora pocztowego w dniu 15 lipca 2016r. z adnotacją ,,zwrot.nie podjęto w terminie" jednocześnie do przesyłki dołączono pismo Spółki z 14 lipca 2016r. z którego wynikało, że ,,osoba uprawniona do odbioru oraz upoważniania osób trzecich do odbioru korespondencji kierowanej do S. z przyczyn zdrowotnych przebywa w Szpitalu do odwołania. Organ podatkowy uznał, że decyzja została doręczona w trybie art. 150§4 O.p. po dwukrotnym awizowaniu, w dniu 14 lipca 2016r. Termin do wniesienia odwołania zaczął biec od 15 lipca 2016r. i upływał 28 lipca 2016r. Organ I instancji uznał, że przedmiotowa decyzja została doręczona w trybie art. 150§4 O.p. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej decyzja została doręczona w dniu 14 lipca 2016r. w trybie art. 153 O.p. Odwołanie od decyzji zostało wniesione w dniu 19 września 2016r. zatem po upływie 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania. II. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej wniosła Spółka, zarzucając naruszenie art. 228§1 pkt 2 O.p. poprzez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania podczas gdy Skarżący uprawdopodobnił we wniosku o przywrócenie terminu, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, jednocześnie dopełniając czynności. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg norm przewidzianych. Uzasadniając skargę jej autor podtrzymał stanowisko wyrażone uprzednio w toku postepowania. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. III. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2016r. poz. 718 ze zm. dalej-p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3§2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145§1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145§1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145§1 pkt. 2 p.p.s.a.). Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej jest prawidłowe. Instytucja doręczeń uregulowana została w rozdziale 5 działu IV O.p. (przepisy art. 144-154c O.p.). U podstaw zawartych tam rozwiązań spoczywa zasada oficjalności, która - jak podkreśla się w doktrynie - pozostaje w ścisłym związku z jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego, tj. z wynikającą z art. 126 O.p. zasadą pisemności. Instytucja ta nierozerwalnie także łączy się z konstytucyjną zasadą "prawa do sądu", którą w rozpatrywanym przypadku rozumieć należy jako prawo do rozpatrzenia sprawy przez organ instancyjnie nadrzędny. Wobec takiej wagi doręczenia przyjmuje się zatem, że przy dokonywaniu tej czynności procesowej nie mogą pojawiać się jakakolwiek wątpliwości bądź niejasności. W rozpoznawanej sprawie trafnie, organ stwierdził, że nastąpiło prawidłowe doręczenie decyzji organu podatkowego I instancji w trybie art. 153 O.p. bowiem pracownica skarżącej spółki A. F. odebrała przesyłkę kwitując jej odbiór i odrywając od koperty potwierdzenie odbioru (co miało miejsce 14 lipca 2016r.) a następnego dnia 15 lipca 2016r. zwrócono przesyłkę operatorowi z adnotacją ,,zwrot nie podjęto w terminie". Do zwracanej przesyłki dołączono pismo w którym poinformowano, że osoba uprawniona do odbioru oraz upoważniania osób trzecich do odbioru korespondencji kierowanej do S. z przyczyn zdrowotnych przebywa w szpitalu do odwołania. Nie posiadając zatem odpowiedniego pełnomocnictwa Spółka nie może odebrać kierowanej przesyłki. Co ważne, na przesyłce skierowanej do Spółki (kopercie) widniała informacja, kto jest nadawcą tej przesyłki (UKS w K.) jak również widniały trzy numery [...],[...],[...] tj. numery decyzji wydanych w stosunku do Spółki. Twierdzenia Skarżącej Spółki, że A. F. nie była upoważniona do odbioru korespondencji kierowanej do Spółki zdają się przeczyć okolicznościom wielokrotnego odbioru korespondencji dedykowanej Spółce, właśnie przez tę osobę. A. F. odbierała korespondencję kierowaną przez organ kontrolny zarówno przed wydaniem decyzji jak i po jej wydaniu. Incydentalna odmowa odbioru korespondencji nie świadczy o tym, że osoba ta była nieuprawniona do odbioru przesyłek. Godzi się zaznaczyć, że przez osobę upoważnioną do odbioru pism należy rozumieć "nie tylko osobę, która ma specjalne upoważnienie pod tym względem, ale również każdą osobę, która ze względu na funkcję wykonywaną w organizacji adresata jest regulaminowo lub zwyczajowo uprawniona do odbioru pism, np. pracownik kancelarii (biura), portier, członek zarządu (administracji) itp." (E. Iserzon [w:] Komentarz IV, 1970, s. 124). Zakres pojęcia "osoby uprawnionej" (upoważnionej) zależy od wewnętrznego podziału funkcji w określonej jednostce, a może wynikać także z przyjętej praktyki. Pojęcie osoby upoważnionej jest szersze od pojęcia pełnomocnika, czy reprezentacji. Z reguły upoważnienie do odbioru pism wynika z zakresu zadań pracownika lub też funkcji, jaką pełni w danej jednostce organizacyjnej. W sytuacji, gdy jednostka organizacyjna nie posiada obsługi, która zwyczajowo zajmuje się wysyłaniem i odbiorem korespondencji (sekretariat, biuro), a żaden z pracowników funkcjonujących w siedzibie jednostki organizacyjnej nie został formalnie upoważniony do odbioru korespondencji, za prawidłowe należy uznać doręczenie pisma do rąk pracownika uprawnionego do sprawowania bieżącej obsługi firmy, załatwiania zwykłych spraw związanych z funkcjonowaniem podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. To obowiązkiem jednostki organizacyjnej jest takie zorganizowanie odbioru pism, by odbioru dokonywała osoba upoważniona. Istotnym w sprawie jest również i to, że pismo z 14 lipca 2016r. zawierające informację o niemożności podjęcia korespondencji zawiera jedynie pieczątkę firmy S. i nieczytelną parafę, która nie pozwala na identyfikację podmiotu, który ją naniósł. Nie wiadomo zatem kto (z imienia i nazwiska) złożył parafę i czy ta osoba, była w ogóle uprawniona do składania pism w imieniu Spółki a w szczególnego pisma o tej treści. Skarżąca Spółka nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących, że A. F. była osobą której w sposób nieuprawniony przekazano korespondencję kierowaną do strony. Zgodnie z art. 223§2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Opisany w tym artykule termin jest terminem procesowym oraz zawitym. W razie uchybienia mu, stosowanie do art. 228§1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Z zacytowanych przepisów wynika przede wszystkim obowiązek badania przez organ drugiej instancji, czy odwołanie zostało wniesione w terminie, a w razie stwierdzenia uchybienia terminowi z art. 223§2 pkt 1 O.p. obliguje ten organ do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 228§1 pkt 2 O.p. O ocenie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia z 14 grudnia 2016r. decyduje zatem to, czy według stanu istniejącego w dniu jego podjęcia ziściły się przesłanki do jego wydania na podstawie art. 228§1 pkt 2 O.p. W rozstrzyganej sprawie organ odwoławczy prawidłowo ustali dzień doręczenia decyzji stronie, dzień wniesienia odwołania od tej decyzji i stwierdził, że nastąpiło przekroczenie 14-dniowego terminu na złożenie tego odwołania od chwili prawidłowego doręczenia decyzji. Powyższe obligowało organ do stwierdzeni uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Samo uchybienie terminowi jest stanem obiektywnym (zob. J. Brolik, Komentarz do art. 228 ustawy - Ordynacja podatkowa, [w:] C. Kosikowski, L. Etel, J. Brolik, R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX 2013, nr 145228). Wobec powyższego Sąd uznał, że doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło skutecznie w dniu 14 lipca 2016r. Termin do wniesienia odwołania, określony zgodnie z art. 223 Ordynacji podatkowej, upływał w dniu 28 lipca 2016r. W sprawie nie jest sporne, że odwołanie wniesiono w dniu 19 września 2016r. Prawidłowo, zatem organ przyjął, że Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania (zażalenia), lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Reasumując zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie bowiem organy podatkowe nie naruszyły przepisów prawa w zakresie wskazanym na wstępie niniejszych wywodów. Skargę, więc, zgodnie z art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2016r. poz. 718 ze zm. dalej-p.p.s.a.) należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło