II GSK 3838/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-09-24
Skład orzekający: Gabriela Jyż, Krystyna Anna Stec, Stefan Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca transportowy może uwolnić się od odpowiedzialności za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i czasu prowadzenia pojazdów, powołując się na brak wpływu na powstanie naruszenia lub zdarzenia, których nie mógł przewidzieć, zgodnie z art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego nie były skuteczne. Sąd podkreślił, że przepisy art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, a ciężar wykazania przesłanek zwalniających od odpowiedzialności spoczywa na przedsiębiorcy. Nie wystarczy wykazać brak winy, lecz konieczne jest udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków zapobiegawczych, a sytuacje nadzwyczajne i nieprzewidywalne nie obejmują braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy.Stan faktyczny
Spółka S. i T. "D." M. W., J. W. spółka jawna została ukarana karą pieniężną za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, czasu prowadzenia pojazdu oraz obowiązków związanych z urządzeniami rejestrującymi. Po uchyleniu decyzji pierwszej instancji przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) i ponownym nałożeniu kary, spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił jej skargę. Spółka złożyła następnie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności dotyczące przesłanek wyłączających odpowiedzialność przedsiębiorcy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Protokolant Sylwia Koszewska po rozpoznaniu w dniu 24 września 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. i T. "D." M. W., J. W. spółki jawnej w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Po 65/17 w sprawie ze skargi S. i T. "D." M. W., J. W. spółki jawnej w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 15 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od S. i T. "D." M. W., J. W. spółki jawnej w P. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 12 lipca 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: Sąd I instancji), oddalił skargę spółki - S. i T. "D." M. W. J. W. spółka jawna w P. (dalej: Skarżąca), na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD), z dnia [...] listopada 2016r., wydanej w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynikało, że:
Na podstawie upoważnienia z dnia 01 grudnia 2015 r. przeprowadzono kontrolę u Skarżącej. Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przepisów dotyczących czasu pracy kierowców, przepisów ustawy o transporcie drogowym, przepisów ruchu drogowego oraz regulacji z zakresu wykonywania przewozów. Kontrolą objęto okres od 15 grudnia 2014 r. do 14 grudnia 2015 r. W toku kontroli ustalono, że w okresie 6 miesięcy przed wszczęciem kontroli Skarżąca zatrudniała średnio 40 kierowców. Ustalenia kontroli zostały ujawnione w protokole kontroli z dnia 12 stycznia 2016 r.
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: WITD), decyzją z dnia [...] marca 2016 r., działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414, dalej: u.t.d.), nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 20.000,00 zł.
Podstawą podjęcia decyzji stanowiły ustalenia dotyczące naruszenia w zakresie:
- skrócenia dziennego czasu odpoczynku,
- przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy,
- przekroczenia maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu,
- skrócenia tygodniowego czasu odpoczynku,
- naruszenia obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego,
- naruszenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy,
- nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy, wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi.
Suma kar pieniężnych za stwierdzone naruszenia wyniosła 32.350,00 zł, jednak na podstawie art. 92a ust. 3 pkt 2 u.t.d., wysokość kary została ograniczona do 20.000,00 zł.
GITD, decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: k.p.a.), oraz art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h, art. 92a ust. 1 - 6, art. 92b, art. 92c, lp. 5.1, lp. 5.2, lp. 5.3, lp. 5.4, lp. 6.2.1, lp. 6.3.11, lp. 6.3.12 załącznika nr 3 u.t.d., a także art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006), § 3, § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz. U. z 2007 r., Nr 159, poz. 1128 ze zm.), art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE z 28.02.2014.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył karę pieniężną w wysokości 20.000,00 zł.
Jak wskazał w uzasadnieniu decyzji, podstawą uchylenia decyzji WITD były błędne ustalenia dotyczące zaistnienia niektórych naruszeń stwierdzonych w przypadku:
- kierowcy Ł. K., dotyczące skrócenia dziennego czasu odpoczynku
- kierowcy A. F. dotyczące czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków, bowiem kara pieniężna za skrócenie dziennego czasu odpoczynku w trzech przypadkach powinna być wyższa, a wymierzono karę niższą, ale z uwagi na art. 139 k.p.a. zawierającą zasadę nieorzekania na niekorzyść strony odwołującej się, kara pieniężna w kwocie niższej nie podlegała zmianie.
Niezasadnie również nałożono karę, na tego kierowcę, za skrócenie dziennego czas odpoczynku w dniu 27.07.2015r, w kwocie 1100 złotych. Co tego kierowcy nie zaszły również podstawy do stwierdzenia naruszenia polegającego na skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku w okresie od 22.06.2015r do 28.06.2015r. Z uwagi na powyższe, zasadne było uchylenie kary pieniężnej w wysokości 2050 złotych.
Natomiast w okresie rozliczeniowym od 29.06.2015 do 5.07.2015r kara ta winna wynosić za skrócenie wymaganego czasu odpoczynku 250,0 złotych bowiem skrócenie tygodniowego czasu odpoczynku wyniosło tylko 2h i 39 min.
GITD wskazał nadto, iż bezspornym był fakt niepobierania przez Skarżącą danych cyfrowych z urządzeń rejestrujących, zainstalowanych w 3 pojazdach, co najmniej raz na 90 dni. Z uwagi na odmienną ocenę stanu faktycznego dokonaną przez GITD, nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 1500 (3x500) złotych, z tytułu naruszenia lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d.
Skarżąca ponadto, uchybiła 28 dniowemu terminowi na wczytywanie danych cyfrowych w przypadku kart 6 kierowców. Z uwagi na powyższe uznał za zasadne nałożenie na kary pieniężnej w wysokości 3000 (6x500) złotych z tytułu naruszenia lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d.
GITD podkreślił, iż w sprawie nie zaistniały okoliczności wymienione w art. 92 c u.t.d. mogące wyłączyć odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie, bowiem okoliczności sprawy i dowody nie wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Nie znalazł również podstaw do zastosowania art. 92 b u.t.d.. Podkreślił przy tym, że Skarżąca nie wykazała aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy.
GITD wskazał, iż z uwagi na poczynienie przez organ odwoławczy odmiennych ustaleń, co do naruszeń lp. 5.3, lp. 5.4, lp. 6.3.11, lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do u.t.d., całkowita kara pieniężna z tytułu wszystkich stwierdzonych w trakcie kontroli naruszeń wyniosła 23.100 złotych. Z tego też względu uznał, iż zasadne było uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz ponowne orzeczenie co do wysokości kary pieniężnej.
Po rozpoznaniu skargi złożonej przez Skarżącą Sąd I instancji wyrokiem z dnia 12 lipca 2017r., skargę oddalił.
W jego ocenie, organ trafnie określił rodzaj i ilość dokonanych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy naruszeń, co dawało podstawy do nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej, a w okolicznościach rozpatrywanej sprawy brak jest podstaw do wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy za powyższe naruszenia -- art. 92b ust. 1 i art. 92c u.t.d.
Stan faktyczny sprawy nie budzi, zdaniem Sądu I instancji wątpliwości i został wykazany na podstawie zgromadzonych przez organy administracji publicznej dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej.
W sprawie, GITD prawidłowo ocenił, że nie zaistniały okoliczności wymienione w art. 92 b ust. 1 art. 92 c u.t.d., mogące wyłączać odpowiedzialność przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenia, bowiem okoliczności sprawy i dowody nie wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Skarżąca nie wykazała, że organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy.
Sąd I instancji, podkreślił, że fakt przeszkolenia kierowców z zakresu czasu pracy kierowców, czy też podpisanie regulaminu obowiązującego w przedsiębiorstwie nie świadczy o tym, że wykonywanie przewozów drogowych w przedsiębiorstwie było prawidłowo zorganizowane. Skarżąca nie przedstawiła dowodów potwierdzających fakt prawidłowej organizacji zadań zlecanych swoim pracownikom. W żaden sposób nie wykazała również, aby zlecała kierowcom zadania do wykonania w sposób umożliwiający przestrzeganie norm czasu pracy. Dokumenty wskazane przez Skarżącą potwierdzające odbycie przez kierowców szkoleń z zakresu czasu pracy są potwierdzeniem jedynie spełnienia wstępnych wymogów, jednak nie potwierdzają stworzenia kierowcom warunków umożliwiających przestrzeganie tych przepisów. Natomiast wskazane przez kierowców okoliczności mogą świadczyć o złej organizacji pracy, uniemożliwiającej przestrzeganie odpowiednich przepisów dotyczących wykonywania przewozów drogowych i czasu pracy kierowców.
Podkreślił, że przepis art. 92b u.t.d. posiada charakter wyjątkowy, wyłączający odpowiedzialność przedsiębiorstwa w sytuacji w przepisie tym opisanej. Na przewoźniku bowiem spoczywa ciężar wykazania okoliczności wynikających z art. 92b ust. 1 u.t.d. Skarżąca natomiast nie przedstawiła żadnych dowodów wyłączających jej odpowiedzialność za dokonane naruszenia.
Od powyższego wyroku, skargę kasacyjną złożyła Skarżąca. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając zaskarżonemu wyrokowi:
I.W oparciu o art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. 2016 poz. 718, dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art, 145 §1 pkt 1 oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 §3 ustawy z dnia 14 czerwca Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz.U. 2016 poz.. 23, dalej: k.p.a.) polegające na błędnej sprzecznej z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a skutkującej przyjęciem, że Skarżąca nie zapewniła w swoim przedsiębiorstwie właściwej organizacji i dyscypliny pracy, przez co nie doszło do spełnienia przesłanek wskazanych w art, 92b oraz 92c u.t.d.
II. W oparciu u art. 174 pkt 1 p.p.s.a,, naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez jego niezastosowanie tj.
a. art. 92b ust. 1 u.t.d. w sytuacji, gdy zachodziły okoliczności wyłączające możliwość nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej z art. 92a u.t.d., albowiem Skarżąca zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy kierowców, a także prawidłowe zasady ich wynagradzania,
b. art. 92c ust. 1 u.t.d., w sytuacji, gdy zachodziły okoliczności wyłączające możliwość nałożenia na skarżącą kary pieniężnej z art. 92a u.t.d., albowiem okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują na to, że Skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a ponadto, do naruszenia tego doszło na skutek zdarzeń i okoliczności, których Skarżąca nie mogła przewidzieć, nie było zatem podstaw do prowadzenia postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej z art. 92 ust. 1 u.t.d.
Wskazując na powyższe zarzuty, wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie w całości decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2016 r. oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji WITD z dnia [...] marca 2016 r., względnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.,o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Ponadto, wniosła na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a na podstawie art, 176 § 2 p.p.s.a,, o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W treści uzasadnienia skargi kasacyjnej, Skarżąca zarzuciła również błędną wykładnię przesłanek wyłączających odpowiedzialność przewoźnika z art. 92 ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d.
GITD wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że żaden z zarzutów kasacyjnych nie był skuteczny.
Skarżąca oparła skargę kasacyjną na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania. W związku z takim sformułowaniem podstaw kasacyjnych rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania określonych w punkcie I, należ podkreślić, iż zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym. Jej obligatoryjnym elementem, jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej) określonego aktu prawnego, który zdaniem strony został naruszony przez Sąd I instancji, wskazanie na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest w ogóle możliwa.
O ile w części wstępnej skargi kasacyjnej, Skarżąca wskazała konkretne przepisy, które jej zdaniem zostały naruszone, to jednak ich nie uzasadniła, a więc nie zawarła w uzasadnieniu wskazań, co do tego, na czym jej zdaniem to naruszenie polegało, a także jaki istotny wpływ mogło mieć na wynik sprawy. Ograniczyła bowiem się tylko do stwierdzenia, że Sąd I instancji dokonał błędnej sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
W treści skargi kasacyjnej, uzasadniając zarzuty naruszenia prawa materialnego, wskazała co prawda na niektóre okoliczności które jej zdaniem spełniały przesłanki określone w art. 92 b i 92c u.t.d., wyłączające odpowiedzialność Skarżącej, jednakże nie odniosła tych okoliczności do naruszeń prawa procesowego, jak również nie określiła bliżej tych okoliczności, tak aby było możliwe dokonanie ich oceny. Nie wskazała przy tym również jaki owe naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Nie zasadne okazały się również zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Podkreślić należy, ze przepisy art. 92b oraz art. 92c u.t.d. nakładają na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców, w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów, tak krajowych, jak i unijnych. Brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności wynikającej z art. 92a u.t.d. Ustawodawca wyraźnie wskazał cel podejmowanych przez przedsiębiorcę działań, a więc takie zorganizowanie pracy kierowców, aby kierowcy mogli przestrzegać przepisów o czasie pracy i in. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest zatem nadzór nad odpowiednimi zachowaniami swoich pracowników. Brak zastosowania właściwych rozwiązań obciąża przedsiębiorcę (zob. np. wyrok WSA w Krakowie z 16 września 2014 r., III SA/Kr 578/14). Powinien on każdorazowo mieć kontakt telefoniczny z kierowcą, który znajduje się w trasie i w razie potrzeby odpowiednio reagować.
Na zakres obowiązków przewoźnika zwrócił uwagę również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 marca 2008 r., sygn. SK 75/06 (30/2/A/2008). Trybunał podkreślił, iż regulacje zawarte w ustawie o transporcie drogowym zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest przyjęcie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem na podstawie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia.
Podkreślić trzeba też, że w przepisach art. 92b oraz 92c u.t.d., jak przyjmuje się w orzecznictwie, chodzi wyłącznie o zdarzenia nieoczekiwane i nadzwyczajne. W dyspozycji art. 92b ust. 1 oraz 92c ust. 1 u.t.d. nie mieszczą się sytuacje, które są skutkiem zachowania kierowcy, ale które wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych po stronie pracodawcy, w zakresie umożliwienia pracownikom przestrzegania przepisów oraz dyscyplinowania ich do przestrzegania tych przepisów (zob. wyrok WSA w Krakowie z 16 września 2014 r., III SA/Kr 578/14).
Natomiast przedsiębiorca nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter.
W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje, że obowiązek wykazania przesłanek określonych w tych przepisach, obciąża podmiot wykonujący przewóz. Do uwolnienia się od odpowiedzialności nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest udowodnione podjęcie wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstaniu naruszenia prawa. Nie wystarcza wykazanie zastosowania wszystkich normalnych, rutynowych środków zabezpieczających, jeżeli sytuacja wymagała środków dodatkowych.
W zakresie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego, Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię przesłanek określonych w art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 u.t.d. jak i błędne ich zastosowanie. Jak wynika jednak z dalszej treści uzasadnienia nie wskazała na czym jej zdaniem błędna wykładnia wskazanych przepisów polega i jak, jej zdaniem, należy wskazane przepisy rozumieć. W istocie wywody Skarżącej w tym względzie zmierzają do podważenia ustaleń w zakresie braku przesłanek zwalniających Skarżącą od odpowiedzialności, które to zarzuty winny być podniesione w ramach innej podstawy kasacyjnej.
Natomiast zarzutem naruszenia prawa materialnego jak już wskazano (przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie) nie mona podważać, w skardze kasacyjnej dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, albowiem tego rodzaju rezultat może być ewentualnie osiągnięty wyłącznie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z 13 lipca 2004 r., sygn. akt GSK 246/04; wyrok NSA z 4 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 291/04).
Skarżąca, wskazując na powyższe zarzuty, w uzasadnieniu odwołuje się do zasad ogólnych zastosowania w/w przepisów które nie sposób kwestionować. Nie odnosi się jednak do konkretnego stanu faktycznego ustalonego w sprawie, powołując się ogólnikowo na fakt zaznajomienia kierowców z przepisami o czasie pracy kierowców, regulaminu i zakazem naruszania tychże przepisów, jak też na przeszkolenie kierowców w zakresie obsługi urządzeń rejestrujących. Podnosiła również, że zapewniła kierowcom warunki do przestrzegania norm czasu pracy, poprzez wyznaczanie im zadań przewozowych, przeprowadzanie kontroli czasu pracy, pobieranie danych z kart kierowców i tachografów. Wskazała, iż naruszenia przepisów o czasie pracy miały miejsce marginalnie i dotyczyły np. strajku w porcie, czy omyłek przy obsłudze urządzeń.
Skarżąca wskazując na powyższe okoliczności, nie skonkretyzowała ich, nie odniosła do poszczególnych indywidualnych okoliczności i konkretnych kierowców tak aby była możliwa ich ocena, czy zachodzą przypadki określone w art. 92b, jak też 92c u.t.d., a w konsekwencji, czy zasadne są zarzuty podniesione przez Skarżącą. Tak sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej nie poddają się więc ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego i z tego względu są nie uzasadnione.
Tym samym wobec nie podważenia ustaleń stanu faktycznego dokonanego w postępowaniu, za nie zasadne należało uznać zarzuty określone w punkcie II. ai b poprzez nie zastosowanie art. 92b i 92c u.t.d.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną, o kosztach orzekając stosownie do art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło