II SA/Gd 247/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi R. S. i P. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących R. S. i P. S. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 24 lutego 2017 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze w związku ze złożonym przez P. S. odwołaniem od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 19 października 2016r. nakazującej R. S. rozbiórkę budynku letniskowego, usytuowanego na działce nr [..] (przed podziałem działka nr [..]), obręb K., gmina C. - oznaczonego na planie sytuacyjnym RZI jako obiekt nr [..], obiektu wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem prowadzonego przez organ I instancji postępowania jest budynek letniskowy znajdujący się na działce [..] obręb K. (na terenie byłej jednostki wojskowej), który został wybudowany w latach 1974 - 1993. W ocenie organu odwoławczego w postępowaniu prowadzonym w sprawie przedmiotowego obiektu stroną postępowania jest tylko i wyłącznie R. S. Natomiast odwołanie od decyzji organu I instancji wnieśli R. S. i P. S. Wskazał organ odwoławczy, że w myśl przepisu art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zatem "stroną, w rozumieniu art. 28 k.p.a., będzie osoba fizyczna lub prawna lub też inna jednostka organizacyjna, która na podstawie prawa obowiązującego może, czy powinna uzyskać konkretne korzyści albo też może być (powinna być) obarczona powinnością określonego zachowania wyznaczonego nakazem lub zakazem, jednakże dopiero po skonkretyzowaniu ich w decyzji administracyjnej przez organ administracji publicznej, działający w granicach jego właściwości i kompetencji. Każda tak rozumiana strona postępowania musi być przez organ administracyjny wezwana do udziału w postępowaniu wszczętym z urzędu, jak również strona - tak rozumiana - wnosząc swoje żądanie, powoduje wszczęcie postępowania administracyjnego" (J. Borkowski, B. Adamiak; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. C.H.BECK, Warszawa 2000, wyd. III, s. 206). Ustalenie interesu prawnego osoby uczestniczącej w postępowaniu administracyjnym następuje ostatecznie w wyniku konkretyzacji właściwego przepisu prawa materialnego. Z drugiej jednak strony, przymiot strony w jej aspekcie procesowym, tj. zdolność do występowania w konkretnym postępowaniu, uzyskuje każdy, kto wystąpi z odpowiednim procesowym żądaniem (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 1994 r., sygn. III ARN 64/94, publ. OSNAPU 1995 r. Nr 10, poz. 118). Łącznikiem między sferą stosowania prawa procesowego, a prawem materialnym przy wszczęciu postępowania i w jego toku (nie wyłączając postępowania odwoławczego) jest pojęcie interesu prawnego pojmowanego ogólnie, jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten powinien być zarazem konkretny, indywidualny, dający się zaspokoić poprzez wydanie decyzji. W każdym razie chodzi o interes prawny szeroko pojmowany, tzn. chroniony prawem przedmiotowym powszechnie obowiązującym (E. Iserzon, J. Starościak: Kodeks postępowania administracyjnego, komentarz, Warszawa 1970, str. 88). Po zapoznaniu się z aktami sprawy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż P. S. nie przysługuje status strony w postępowaniu odwoławczym. Przedmiotem postępowania jest budynek letniskowy znajdujący się na działce [..] obręb K. (na terenie byłej Jednostki Wojskowej), który został wybudowany w latach 1974 -1993 stanowiący obecnie własność R. S. (por. ww. umowa kupna/sprzedaży domku letniskowego z 19 czerwca 2007r.). Zatem stroną w prowadzonym postępowaniu jest tylko i wyłącznie R. S. W świetle zaskarżonej decyzji P. S. nie jest zobowiązany do wykonania nałożonego obowiązku rozbiórki. Ponadto z analizy akt sprawy nie wynika, aby w ogóle był stroną prowadzonego przez organ I instancji postępowania w sprawie budynku letniskowego znajdującego się na działce [..] obręb K. Na etapie postępowania odwoławczego P. S. nie przedłożył dokumentu świadczącego o tym, że przysługuje mu prawo strony w postępowaniu zakończonym w/wym. decyzją organ I instancji (od której złożył odwołanie). W związku z powyższym zasadnym jest stwierdzenie, że P. S. nie przysługuje status strony w postępowaniu odwoławczym. Wobec powyższego, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzył postępowanie odwoławcze w związku ze złożonym przez P. S. odwołaniem od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 19 października 2016r. Skargę na powyższą decyzję wnieśli R. S. i P. S. wskazując, że nie zgadzają się z pozbawieniem P. S. przymiotu strony postępowania, gdyż P. S. jest mężem R.S., gdzie do nabycia przedmiotowego obiektu budowlanego doszło w trakcie ich małżeństwa i gdzie nabycie to dokonało się do ich majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1006 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Badając pod tym kątem zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem doszło do naruszenia o jakim mowa w powołanym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Należy zauważyć, że podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Badając pod kątem zastosowania tego artykułu przez organ odwoławczy, Sąd doszedł do przekonania, że doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 138 § 1 pkt 3 oraz art. 7 i art. 77, naruszenie to zaś miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisem art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Artykuł ten uprawnia organ odwoławczy do podjęcia decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Ponieważ przepis art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego, w każdej indywidualnej sprawie przyczyny bezprzedmiotowości postępowania należy poszukiwać z uwzględnieniem treści art. 105 k.p.a. Zatem bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego będzie miała miejsce wtedy m.in., gdy organ odwoławczy w toku postępowania ustali, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie (art. 127 § 1 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie organ drugiej instancji po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdził, że postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu z uwagi na fakt, iż skarżący – wnoszący odwołanie - nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w sprawie rozbiórki budynku letniskowego, usytuowanego na działce nr [..] (przed podziałem działka nr [..]), obręb K., gmina C. - oznaczonego na planie sytuacyjnym RZI jako obiekt nr [..]. Przy czym, brak przymiotu strony skarżącej organ wywiódł z faktu, że nie jest on współwłaścicielem nieruchomości będącej przedmiotem postępowania, gdyż z umowy kupna obiektu wynika, że kupna dokonała R. S. Co istotniejsze, organ oparł swoje stwierdzenie wyłącznie na jednym dokumencie, tj. umowie kupna sprzedaży. Pominął jednak fakt, że we wniesionym odwołaniu R.S. i P. S. oświadczyli, że są właścicielami obiektu budowlanego i obowiązkiem organu było ustalenie czy istotnie tak jest. Umorzenie zatem postępowania odwoławczego bez wyjaśnienia powyższej okoliczności świadczy o tym, że organ drugiej instancji nie przeprowadził należycie postępowania odwoławczego, naruszając tym samym art. 7, art. 77, oraz art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Bez wyjaśnienia, kto jest obecnie właścicielem ruchomości oznaczonej nr [..] na działce nr [..] 2 obrębie K. wskazywanie, że skarżący P. S. nim nie jest, jawi się jako dowolne. WINB w istocie nie wyjaśnił, czy odwołującej przysługuje przymiot strony w toczącym się postępowaniu. Rozpoznając sprawę ponownie organ drugiej instancji – uwzględniając przedstawione wyżej uwagi - w pierwszym rzędzie ustali czy przedmiotowy obiekt wchodzi w skład majątku objętego wspólnością małżeńską. Dopiero ustalenie tego pozwoli na ocenę, czy skarżący rzeczywiście nie legitymuje się przymiotem strony w prowadzonym postępowaniu i czy istnieją podstawy do umorzenia postępowania odwoławczego z uwagi na brak tego przymiotu. Stąd orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a. jak w punkcie pierwszym sentencji. Zawarte w pkt 2 wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w treści art. 200 P.p.s.a.