I OSK 2519/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-04-20

Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Małgorzata Borowiec, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy WSA prawidłowo oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego, akceptując ustalenia organów administracji co do braku tytułu prawnego do lokalu, mimo kwestionowania przez stronę skuteczności wypowiedzenia umowy najmu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że Sąd ten nieprawidłowo zaaprobował ustalenia organów administracji co do skuteczności wypowiedzenia umowy najmu. Pomimo że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych, powinien zbadać, czy przesłanka braku tytułu prawnego do lokalu została prawidłowo ustalona, zwłaszcza gdy strona kwestionuje skuteczność doręczenia wypowiedzenia umowy najmu, a dowody w tym zakresie budzą wątpliwości.
Stan faktyczny
B. S. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Prezydent Miasta odmówił przyznania dodatku, wskazując na brak tytułu prawnego do lokalu, powołując się na wypowiedzenie umowy najmu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że wnioskodawczyni nie posiada tytułu prawnego do lokalu, a spory dotyczące skuteczności wypowiedzenia umowy najmu powinny być rozstrzygane na drodze cywilnej. WSA oddalił skargę B. S., podzielając stanowisko organów. B. S. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego co do wypowiedzenia umowy najmu.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: NSA Małgorzata Borowiec del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 942/16 w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 11 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 942/16 oddalił skargę B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: B. S. we wniosku z [...] kwietnia 2016 r. zwróciła się do Prezydenta Miasta [...] o przyznanie dodatku mieszkaniowego z tytułu zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] w [...]. Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego od 1 maja 2016 r. wskazując, że wnioskodawczyni nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Do akt sprawy załączono kserokopię wypowiedzenia B. S. umowy najmu z [...] grudnia 2012 r. dokonanego na podstawie art. 11 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1610 ze zm.), z którego wynika, że umowa najmu ulega rozwiązaniu z dniem [...] grudnia 2015 r. B. S. wniosła odwołanie, w którym wskazała, że umowa najmu lokalu mieszkalnego nie została jej nigdy skutecznie wypowiedziana i nie powinna płacić podwyższonego czynszu z tytułu bezumownego korzystania z lokalu. Wskazała, że decyzja została wydana z pominięciem jej stanowiska w sprawie. Załączony dokument wypowiedzenia umowy najmu został podpisany przez osoby nie mające uprawnień do podpisywania takiego dokumentu, a w przesyłce, do której odnosi się załączone do akt sprawy potwierdzenie nadania listu poleconego z [...] grudnia 2012 r., nie znajdowało się pismo o wypowiedzeniu umowy najmu z [...] grudnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] sierpnia 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", oraz art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 966 ze zm.), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ ustalił, że wnioskodawczyni zajmuje lokal mieszkalny przy ul. [...] w [...] na podstawie umowy najmu z [...] sierpnia 2001 r. Administrator nieruchomości Przedsiębiorstwo X wskazało, że strona zajmuje lokal bez tytułu prawnego, a stan należności głównych przypadających do zapłaty wynosi [...]zł. Umowa najmu została wypowiedziana skarżącej ze skutkiem w postaci rozwiązania umowy na dzień [...] grudnia 2015 r. bez prawa do lokalu zamiennego lub socjalnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że jedną z przesłanek nabycia prawa do dodatku mieszkaniowego jest posiadanie przez wnioskodawcę tytułu prawnego do lokalu rozumianego w sposób określony w art. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Tego warunku wnioskodawczyni nie spełnia. Organ wyjaśnił, że podnoszone zarzuty o nieprawidłowościach w doręczeniu wnioskodawczyni wypowiedzenia umowy najmu lokalu nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Jeżeli strona kwestionuje okoliczność dokonania skutecznego wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego, niewątpliwie powinna to samodzielnie wyjaśnić na drodze cywilnej, albowiem to strona, a nie organ pomocy społecznej posiada tytuł do podjęcia stosownych w tym zakresie działań. Administrator nieruchomości potwierdził we wniosku, że strona zajmuje lokal bez tytułu prawnego od 1 stycznia 2016 r., a w aktach sprawy znajduje się wypowiedzenie umowy najmu przedmiotowego lokalu i dowód jego doręczenia stronie. B. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której wyjaśniła, że posiada tytułu prawny do lokalu na podstawie umowy najmu z [...] sierpnia 2001 r. Zakwestionowała skuteczność wypowiedzenia jej umowy najmu, a wypowiedzenie umowy najmu uznała za niesłuszne i niesprawiedliwe, tak jak niesłuszna i niesprawiedliwa jest odmowa przyznania jej dodatku mieszkaniowego. Podkreśliła, że dokumenty w aktach sprawy zgromadzono bez jej wiedzy, a pismo zatytułowane "wypowiedzenie umowy najmu" jest wątpliwym dokumentem, przez nikogo nie potwierdzonym. W ocenie skarżącej decyzja została wydana bez uwzględnienia jej stanowiska w sprawie. Nie udowodniono, że "wypowiedzenie umowy najmu" doręczono jej, a pismo to zostało podpisane przez osobę nie mającą do tego uprawnień. Ponadto organ nie udowodnił, że administracja nieruchomościami, której pieczątka widnieje na tym piśmie, ma uprawnienie do wypowiedzenia umowy najmu. Skarżąca wskazała też, że toczy się spór przed Sądem Rejonowym dla [...] sygn. [...] W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji. Podkreśliło, że w chwili rozpoznawania wniosku strony organy dysponowały kopią umowy najmu lokalu, kopią wypowiedzenia tej umowy najmu przez administratora reprezentującego właścicieli obiektu wraz z dowodem jego doręczenia stronie oraz dokumentem administratora, z którego wynika brak tytułu prawnego strony do przedmiotowego lokalu. Strona w odwołaniu wskazywała zaś jedynie, że z tymi dokumentami się nie zgadza. W aktach sprawy nie było jakiegokolwiek dokumentu o posiadaniu przez nią tytułu prawnego do lokalu. Podkreślono, że na dzień wydania decyzji organ nie miał informacji o toczącej się sprawie cywilnej. W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi z 15 listopada 2016 r., Sąd Rejonowy dla [...] w piśmie z [...] listopada 2016 r. poinformował, że sprawa o sygn. [...] toczy się z powództwa A. T. przeciwko B. S. o opróżnienie lokalu mieszkalnego i została przesłana do Sądu Okręgowego z zażaleniem powódki na postanowienie oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Na rozprawie w dniu 11 maja 2017 r. skarżąca popierając wniesioną skargę oświadczyła, że sprawa cywilna jest w toku i na ten moment nie jest ona rozstrzygnięta. Skarżąca złożyła do akt sprawy; kserokopię decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2016 r. wydanej w innej sprawie z jej wniosku z [...] lipca 2016 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego, gdzie Kolegium zajęło odmienne stanowisko niż w niniejszej sprawie i nakazało organowi pierwszej instancji ustalenie, czy B. S. utraciła tytuł prawny do zajmowanego lokalu. Skarżąca przedłożyła również zawiadomienie o rozliczeniu zużycia wody z marca 2016 r. wraz z kserokopią koperty, w której zostało jej doręczone zawiadomienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi powołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę. Sąd uznał, że stan faktyczny stanowiący podstawę rozstrzygnięcia w sprawie nie budził wątpliwości i był wystarczający do wydania decyzji. Administrator nieruchomości we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wskazał, że B. S. nie posiada tytułu prawnego do lokalu i nie oczekuje na dostarczenie lokalu zamiennego lub socjalnego. Skarżąca zaś kwestionuje skuteczność wypowiedzenia jej umowy najmu, podnosząc, że nie otrzymała wypowiedzenia, a załączony do niego dowód doręczenia, potwierdzający fakt jego otrzymania w dniu [...] grudnia 2012 r. jest w rzeczywistości dowodem doręczenia innego pisma. Skarżąca uważa, że nadal posiada umowę najmu na zajmowany lokal, czego nie potwierdza jednak administrator nieruchomości działający w imieniu właścicieli. Sąd wskazał, że art. 2 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wymienia tytuły prawne pozwalające określonym w nim osobom ubiegać się o dodatek mieszkaniowy. Osoba niemająca jednego z tytułów prawnych wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1- 4 ustawy lub jego ekspektatywy - art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy, nie spełnia podstawowej przesłanki warunkującej przyznanie tego dodatku. Ocena natomiast istnienia prawa do lokalu mieszkalnego dokonywana jest przez organ na podstawie dokumentów zgromadzonych w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Sąd podzielił stanowisko organów administracji, że skarżąca w dacie złożenia i rozpatrywania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie spełniała przesłanek do uzyskania dodatku, o których mowa w art. 2 ust. 1, a w szczególności art. 2 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy. Z treści pisma Administracji Nieruchomościami [...] z [...] grudnia 2012 r. wynika, że Administracja Nieruchomościami [...], działając w imieniu właścicieli nieruchomości przy ul. [...]w [...], wypowiedziała B. S. z dniem [...] grudnia 2012 r. umowę najmu zawartą w dniu [...] sierpnia 2001 r. na lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu. Przepis ten stanowi, że nie później niż na 3 lata naprzód, na koniec miesiąca kalendarzowego, właściciel może wypowiedzieć stosunek prawny lokatorowi, o ile zamierza zamieszkać w należącym do niego lokalu, a nie dostarcza mu lokalu zamiennego i lokatorowi nie przysługuje prawo do lokalu, o którym mowa w ust. 4. Sąd uznał, że organy prawidłowo przyjęły za podstawę ustaleń, że umowa najmu lokalu mieszkalnego została wypowiedziana w grudniu 2012 r. ze skutkiem prawnym na dzień 31 grudnia 2015 r., gdyż taki stan wynikał z przedstawionych organowi dokumentów. Z upływem wskazanego w wypowiedzeniu umowy najmu okresu, tj. od dnia [...] stycznia 2016 r. skarżąca utraciła zatem tytuł prawny do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Brak tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu został także potwierdzony w karcie lokalu sporządzonej przez administratora nieruchomości - Przedsiębiorstwo X, z której wynika, że skarżąca płaci odszkodowanie za bezumowne zajmowanie przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Skarżąca nie jest również osobą oczekującą na przysługujący lokal zamienny albo socjalny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy. Użyty w tym przepisie zwrot "osobom oczekującym" wiąże się z realnym uprawnieniem do uzyskania lokalu zamiennego albo socjalnego przez wnioskodawcę niemającego tytułu do zajmowanego lokalu. Obowiązek dostarczenia osobie uprawnionej lokalu socjalnego przez gminę aktualizuje się z momentem uprawomocnienia się wyroku nakazującego eksmisję z jednoczesnym przyznaniem prawa do lokalu socjalnego. Wobec tego dopiero po uprawomocnieniu się takiego orzeczenia skarżąca mogłaby wystąpić o przyznanie dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. B. S. w dacie wystąpienia z wnioskiem, tj. w dniu [...] kwietnia 2016 r., nie dysponowała prawomocnym wyrokiem zobowiązującym do opróżnienia i opuszczenia zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz przyznającym prawo do lokalu socjalnego. Przed Sądem Rejonowym dla [...] toczy się sprawa o sygn. [...] z powództwa A. T. przeciwko B. S. o opróżnienie lokalu mieszkalnego, ale dotychczas nie została ona zakończona. W ocenie Sądu, w świetle okoliczności faktycznych skarżąca nie spełniała więc ustawowych wymogów przyznania jej prawa do dodatku mieszkaniowego. Organ dysponował dokumentami, potwierdzającymi wypowiedzenie umowy najmu, których skarżąca skutecznie nie podważyła. Odnosząc się do zarzutów postawionych w skardze Sąd wskazał, że organ administracji publicznej w sprawie, w której przedmiotem jest wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, nie jest władny do oceny stosunków cywilnoprawnych łączących strony, w tym wypadku skuteczności rozwiązania umowy najmu lokalu. Wszystkie bowiem spory wynikłe między stronami na takim tle może rozstrzygać sąd powszechny. Organ administracji rozpoznając sprawę w zakresie uprawnień strony do dodatku mieszkaniowego jest zobligowany ustalić tytuł prawny do lokalu w rozumieniu art. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych lub jego brak. Nie jest natomiast uprawniony do zastępowania strony umowy najmu w zakresie jej uprawnień do kontroli skuteczności zmiany, wygaśnięcia, czy też rozwiązania tej umowy. Postępowanie takie toczyć się może jedynie na drodze cywilnej przed sądem powszechnym. Skarżąca nie wystąpiła jednak do sądu powszechnego z powództwem o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne (takiej okoliczności nie podnosi), a tylko w takim trybie może potwierdzić swoje stanowisko i zastrzeżenia co do dokonanego wypowiedzenia. Okoliczność, że w innej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zajęło odmienne stanowisko nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Sąd wyjaśnił, że nie może też poddawać ocenie decyzji wydanej w innej sprawie. B. S., reprezentowana przez adwokata M. M., wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Działając na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", zarzuciła wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 §1, art. 145 §1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 §1 i art. 80 K.p.a. przejawiające się w przeprowadzeniu niewłaściwej kontroli legalności działalności organów administracyjnych i oddaleniu skargi zamiast uwzględnienia jej, pomimo że w postępowaniu nieprawidłowo ustalono, że doszło do wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego zajmowanego przez skarżącą, co przełożyło się na ustalenie, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu mieszkalnego i co za tym idzie nie spełnia przesłanek wskazanych w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Prawidłowo oceniony materiał dowodowy nie pozwala bowiem na uznanie okoliczności wypowiedzenia umowy najmu za udowodnioną. Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Zgodnie z art. 176 §1 w związku z art. 182 §2 P.p.s.a. oświadczyła, że zrzeka się rozprawy. Wniosła także o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, które nie zostały zapłacone ani w całości ani w części. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna okazała się uzasadniona. Zasadnie skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie art. 3 §1 i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 §1 i art. 80 K.p.a. sprowadzające się do zaaprobowania stanowiska organów administracyjnych pomimo niedokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niezebrania pełnego materiału dowodowego i nieprawidłowej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie dotyczącej okoliczności skutecznego doręczenia skarżącej kasacyjnie wypowiedzenia umowy najmu. Istota sprawy sprowadzała się w tym przypadku do sytuacji, w której B. S. we wniosku z [...] kwietnia 2016 r. wystąpiła o przyznanie jej dodatku mieszkaniowego, a organy obu instancji ustaliły, że wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony, gdyż z informacji podanych przez Administratora nieruchomości Przedsiębiorstwo X wynikało, że stronie nie przysługiwał już tytuł prawny do zajmowanego lokalu. Umowa najmu lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...] została wypowiedziana skarżącej ze skutkiem prawnym w postaci rozwiązania umowy na dzień [...] grudnia 2015 r. bez prawa do lokalu zamiennego lub socjalnego. Skarżąca kwestionowała skuteczność prawną wypowiedzenia – podnosiła w toku postępowania administracyjnego i w skardze, że nie doręczono jej znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia o wypowiedzeniu umowy najmu, a przedłożone do akt sprawy potwierdzenie odbioru korespondencji dotyczy innej przesyłki niż oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu. Sąd przyjął za organami administracyjnymi, że na kopii pisma z [...] grudnia 2012 r. nr [...] znajdowało się potwierdzenie jego odbioru przez B. S., co dowodziło, że wypowiedzenie umowy najmu lokalu zajmowanego przez skarżącą dotarło do jej wiadomości [...] grudnia 2012 r. Ponadto Sąd podkreślił, że zebrany materiał dowodowy uzasadniał twierdzenie, że utraciła ona tytuł prawny do lokalu. Jednocześnie Sąd nadmienił, że organy administracji nie były uprawnione do oceny prawidłowości dokonanego wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego, bowiem opierają się na dokumentach zgromadzonych w trakcie postępowania administracyjnego oraz, że nie było również rolą sądu administracyjnego, lecz sądu powszechnego, w ramach przepisów prawa cywilnego, przesądzenie o zasadności lub skuteczności wypowiedzenia umowy najmu z określoną datą. W związku z powyższym wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek ten - z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4 - przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych; 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego; 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych; 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem; 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Jak z powyższego wynika, przyznanie dodatku mieszkaniowego jest generalnie uzależnione od posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, dotyczącym braku uprawnień organów i sądu administracyjnego do oceny prawidłowości dokonanego przez wynajmującego wypowiedzenia skarżącej umowy najmu lokalu mieszkalnego. Umowa najmu jest bowiem umową prawa cywilnego i wszelkie kwestie z nią związane stanowią zagadnienia cywilne, które są przedmiotem spraw cywilnych. Tego rodzaju zaś sprawy - po myśli art. 2 §1 K.p.c. - są rozpoznawane przez sąd cywilny, o ile przepisy szczególne nie przekazują ich do rozpoznania innym organom. (art. 2 §3 K.p.c.). Stanowisko to nie powinno jednak prowadzić do uchylenia się od zbadania tej okoliczności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego, skoro przesłanką skuteczności wygaśnięcia stosunku najmu lokalu mieszkalnego jest skuteczne doręczenie oświadczenia o wypowiedzeniu umowy najmu. Warunek ten jest spełniony, gdy dojdzie ono do adresata w taki sposób, że będzie mógł zapoznać się z jego treścią. W sytuacji zatem, gdy skarżącej umowa najmu lokalu została wypowiedziana, zarówno organy, jak i Sąd Wojewódzki powinny zbadać wnikliwie tę okoliczność. W rozpoznawanej sprawie kwestia wypowiedzenia umowy najmu nie została jednakże wystarczająco zbadana. Na kopii dokumentu, zawierającego oświadczenie woli wynajmującego o wypowiedzeniu skarżącej kasacyjnie umowy najmu lokalu mieszkalnego ze skutkiem prawnym na dzień [...] grudnia 2012 r. znajdowało się pokwitowanie odbioru tego dokumentu przez skarżącą, a konkretnie jedna strona zwrotnego potwierdzenia odbioru. Po pierwsze - na podstawie jednej strony zwrotnego potwierdzenia odbioru nie można ustalić jakiego pisma ta przesyłka dotyczyła (brak wskazania numeru przesyłanego pisma), a po drugie – tak jak wskazała skarżąca kasacyjnie – na pieczęci – datowniku placówki pocztowej uwidoczniona jest data [...] grudnia 2012 r. ("[...]"), natomiast pismo zawierające oświadczenie o wypowiedzeniu umowy najmu nosi datę [...] grudnia 2012 r. Co sugerowałoby, że wskazane przez organy zwrotne potwierdzenie odbioru nie może dotyczyć pisma z [...] grudnia 2012 r. nr [...], gdyż data na potwierdzeniu odbioru jest wcześniejsza. Niewyjaśnienie tej okoliczności i niewłaściwa ocena tego dowodu w sprawie wskazuje, że nieuzasadniony pozostaje wniosek, że wypowiedzenie to było prawnie skuteczne. Taki wniosek wysnuły organy administracyjne i zaaprobował go Sąd Wojewódzki. Biorąc powyższe pod uwagę skuteczny był zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 3 §1 P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. i w związku z art. 7, art. 77 §1 i art. 80 K.p.a. Powiązanie zarzutu naruszenia wskazanych przepisów prawnych zarówno z naruszeniem art. 151 i jak i art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. jest sformułowane o tyle niepoprawnie, że te dwa przepisy zawierają normy przeciwstawne i art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. nie może zostać naruszony równocześnie z art. 151 P.p.s.a., są to bowiem przepisy wzajemnie się wykluczające, stosowane przez sąd w różnych stanach prawnych. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny - z mocy art. 185 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji. Orzeczenie nie obejmuje rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej na rzecz adwokata ustanowionego z urzędu należnych od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.). Koszty nieopłaconej pomocy prawnej przyznawane są przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258 - 261 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło