II SO/Wa 27/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-07-13

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, w której strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i jednocześnie rozpoznać wniosek o ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e PPSA. W związku z tym, postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne i podlega umorzeniu na podstawie art. 249a PPSA. Jednocześnie, zgodnie z art. 262 PPSA, przepisy dotyczące zastępstwa prawnego mają zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia, a przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
M. B. złożył do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, w związku z zamiarem wniesienia skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na niskie dochody żony, wysokie koszty utrzymania oraz brak własnych oszczędności i majątku.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano M. B. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie skargi M. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać M. B. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. M. B. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, podnosząc, że chciałby wnieść skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, odmawiającą mu przyznania świadczenia w drodze wyjątku. We wniosku podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną, nie uzyskuje żadnego dochodu, jest osobą chorą (po przebytym udarze), a na dochód rodziny składają się jedynie dochody żony z tytułu wykonywanej pracy, w wysokości 2.000 zł (od stycznia 2017 r. w kwocie 1.700 zł z uwagi na przebywanie żony na zwolnieniu lekarskim). Nadto oświadczył, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, a jedynie żona posiada dom o powierzchni 100 m2. Wskazał, że do stałych kosztów utrzymania należą opłaty za gaz - 400 zł, energię elektryczną - 100 zł, wywóz śmieci - 30 zł, wodę - 150 zł, podatek od nieruchomości - 78 zł, a także koszty zakupu leków w wysokości około 200 zł miesięcznie. Podniósł, że spłaca wraz z żoną kredyt w ratach po 270 zł miesięcznie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżący przedmiotowy wniosek złożył w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i § 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika - radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku, skarżący jest osobą chorą, nie posiada majątku ani oszczędności, pozostaje na utrzymaniu żony, która od stycznia 2017 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim i otrzymuje około 1.700 zł. Koszty utrzymania domu wynoszą około 750 zł miesięcznie, skarżący wraz z żoną ponoszą stałe wydatki na leki w wysokości około 200 zł miesięcznie. W konsekwencji oznacza to, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262, art. 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło