VIII SA/Wa 276/17
WyrokWSA w Warszawie2017-07-13
Skład orzekający: Leszek Kobylski, Renata Nawrot, Iwona Owsińska – Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie związku zawodowego dotyczące przedstawienia wyszczególnionych miesięcznie i rozpisanych na poszczególnych pracowników wydatków poniesionych na szkolenia, delegacje i wyjazdy w środowisko za określony okres stanowi informację publiczną przetworzoną, a jeśli tak, to czy wykazano jej szczególnie istotne znaczenie dla interesu publicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądane przez związek zawodowy informacje dotyczące wydatków na szkolenia, delegacje i wyjazdy nie stanowią informacji przetworzonej, ponieważ ich przygotowanie nie wymaga ponadstandardowego zaangażowania i analizy posiadanych dokumentów, a jedynie zestawienia danych zwyczajowo gromadzonych w sprawozdaniach finansowych. Ponadto, sąd uznał, że związek zawodowy wykazał szczególnie istotny interes publiczny w uzyskaniu tych informacji, powołując się na cele związane z zapobieganiem nadużyciom w sferze publicznej, ochroną praworządności i ochroną zbiorowych praw pracowniczych, co koresponduje z jego ustawowymi uprawnieniami.Stan faktyczny
Międzyzakładowy Związek Zawodowy Pracowników zwrócił się do Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o udostępnienie szeregu informacji, w tym szczegółowych danych dotyczących wydatków na szkolenia, delegacje i wyjazdy. Organ pierwszej instancji odmówił udostępnienia części informacji, uznając je za przetworzone i niewykazane jako szczególnie istotne dla interesu publicznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji. Związek zawodowy wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i k.p.a.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...]z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]z dnia [...]grudnia 2016 r. r. nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]na rzecz skarżącego [...] z siedzibą w [...]kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako: "SKO" , "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu odwołania Międzyzakładowego Związku Zawodowego Pracowników [...] w W. (dalej także jako: "skarżący", "strona") od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka pomocy Społecznej w W. z dnia [...] grudnia 2016 r. znak [...] w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej – orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Wnioskiem z dnia 13 lipca 2016 r. Międzyzakładowy Związek Zawodowy Pracowników [...] w W. zwrócił się do Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. o udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, następujących informacji:
1) Przekazanie kopii wszystkich aktualnie obowiązujących uchwał, dotyczących realizacji wszystkich zadań z zakresu pomocy społecznej,
2) W jakim terminie Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. przekazała do akceptacji Radzie Gminy w W. ocenę zasobów pomocy społecznej wraz z rekomendacją?,
3) W jakim terminie zostało przekazane sprawozdanie z działalności Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej za 2015 r. do Rady Gminy i przekazanie jego kserokopii,
4) Przekazanie kopii sprawozdania z realizacji programu asystent rodziny
i koordynator rodzinnej pieczy zastępczej za 2015 r.,
5) Przekazanie sprawozdania za I półrocze 2016 r. z wykonania wydatków
w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w W.,
6) Przekazanie kopii zapotrzebowań finansowych do Urzędu Gminy zgodnie
z obowiązującym zarządzeniem Wójta za I półrocze 2016 r.,
7) Ilu osobom i w jakiej wysokości przyznano wynagrodzenie należne opiekunowi
z tytułu sprawowania opieki przyznane przez sąd w okresie od stycznia do czerwca 2016 r.,
8) Jakie koszty poniosła gmina z tytułu przebywania osób w domu pomocy społecznej,
9) Ile osób obecnie przebywa w domu pomocy społecznej, ile osób skierowano
w 2016 r. do domów pomocy społecznej, ile jest wniosków oczekujących?,
10) Przekazanie kserokopii obowiązującego Regulaminu organizacyjnego wraz ze schematem organizacyjnym oraz informacje poświadczającą, że pracownicy Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. zapoznali się z nim,
11) Przedstawienie wyszczególnionych miesięcznie i rozpisanych na poszczególnych pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wydatków poniesionych na szkolenia pracowników, delegacje, wyjazdy w środowisko za okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r.,
12) Jakie szkolenia odbyli pracownicy Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej
w W. od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r.,
13) Z jakiej przyczyny Pani P. złożyła wypowiedzenie o pracę (należy przekazać kopię pisma), z jakim dniem została zatrudniona ponownie (kopia umowy),
14) Czy informacja o zamiarze zawarcia umowy z Panią P. została umieszczona w Biuletynie Informacji Publicznej?, kiedy nastąpiła publikacja ogłoszenia w tym przedmiocie?, jeśli takie ogłoszenie nie ukazało się - to jaka była tego przyczyna?,
15) W jaki sposób pracownicy docierają do podopiecznych, jakim środkiem lokomocji, jeśli korzystają z własnego środka transportu to z kim została zawarta umowa?,
16) Kto z pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej i od kiedy posiada upoważnienie do podpisywania decyzji administracyjnych z upoważnienia Wójta Gminy W.?,
17) Przekazanie planu urlopów w okresie wakacji pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej,
18) Jaka była procedura zbycia samochodu [...] który służył pracownikom ośrodka jako samochód służbowy?, czy mają przyznane ryczałty na paliwo, jeśli tak to w jakiej kwocie?,
19) Z jakiej przyczyny została zwolniona główna księgowa Pani C.?,
20) Kto obecnie jest główną księgową w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej?,
21) Przekazanie zakresu obowiązków Pani I. P.,
22) Przedstawienie wydatków na obsługę prawną Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w związku ze sprawami w Sądzie Pracy w R., Sądzie Karnym
w S. za opinie prawne, porady prawne. Należy załączyć faktury za okres od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r.,
23) Na jakiej podstawie Pani radca prawny A. B. była wynajęta do reprezentowania Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu 7 stycznia 2016 r. w czasie sesji Rady Gminy i w czasie zebrania z pracownikami Ośrodka rozmów dotyczących porozumienia w związku z toczącym się sporem zbiorowym. Należy przekazać ksero umowy i upoważnienia,
24) Kto realizował dla Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej usługę podłączenia monitoringu oraz centrali telefonicznej, ile kosztował sprzęt do centrali
i monitoringu, czy było zapytanie ofertowe na zrealizowanie wymienionych usług?,
25) Przekazanie kserokopii protokołu - wyników kontroli wraz z zaleceniami Wydziału Polityki przeprowadzonej w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w W.
w dniu 15 lutego 2016 r.,
26) Przekazanie kserokopii odpowiedzi udzielonej przez p.o. Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej na zalecenia po wymienionej wyżej kontroli,
27) Przekazanie kserokopii obowiązującego regulaminu zakładowego funduszu świadczeń socjalnych Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W.
i przedstawienie struktury - liczby etatów i form zatrudnienia (rodzaj umowy) pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. w okresie od
1 stycznia 2016 r. do 15 czerwca 2016 r. z podziałem na poszczególne miesiące,
28) Przekazanie informacji dotyczącej wykorzystania i podziału środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r. 9 czy pracownicy korzystali z funduszu, jeśli tak to ilu pracowników,
w jakiej kwocie i na jakie cele były podzielone środki z funduszu),
29) Jaki jest planowany budżet funduszu świadczeń socjalnych do końca 2016 r. i na jakie cele planowane jest jego podzielenie ?
30) Czy powołano komisje socjalną, jeśli tak to należy przekazać informację kto jest jej członkiem,
31) Kto świadczy usługi informatyczne dla Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej? Należy podać nazwę firmy bądź dane osoby prywatnej oraz rodzaj umowy.
Pismem z dnia 1 sierpnia 2016 r., znak: [...] organ pierwszej instancji poinformował Wnioskodawcę, że informacje których żąda, wskazane
w punkcie pierwszym opublikowane zostały w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminu W., zaś w punkcie 10 i 20 w Biuletynie Informacji Publicznej Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W.. Jednocześnie organ przesłał kserokopię protokołu kontroli Wydziału Polityki Społecznej w W. wraz z kserokopią odpowiedzi udzielonej na zalecenia pokontrolne. W odniesieniu natomiast do żądania udzielenia informacji zawartych w pozostałych punktach organ podał, że stanowią one informacje przetworzone i dlatego wezwał Wnioskodawcę do wykazania, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, że uzyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Pismem z dnia 11 sierpnia 2016 r. Międzyzakładowy Związek Zawodowy Pracowników [...] wniósł o udostępnienie żądanej informacji, podnosząc, że żądane informacje, nie stanowią informacji publicznej przetworzonej. Jednocześnie wykazał interes publiczny związany z udostępnieniem ww. informacji, wynikający
z okoliczności, że związki zawodowe reprezentując interesy zbiorowe pracowników
i współuczestnicząc w kształtowaniu warunków pracy i płacy powinny posiadać wiedzę o sytuacji pracodawcy. Uzyskanie takiej wiedzy wydaje się szczególnie uzasadnione
w przypadku prowadzenia sporu zbiorowego, co ma miejsce w GOPS w W..
Decyzją z dnia [...] października 2016 r., znak: [...] organ pierwszej instancji odmówił udostępnienia żądanych informacji, poza punktami 1,10, 20, 25 i 26, które zostały udostępnione wskazując, iż informacje określone w pozostałych punktach stanowią informację przetworzoną, która może być udostępniona w zakresie w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. W przedmiotowej sprawie Wnioskodawca, pomimo wezwania do sprecyzowania szczególnie istotnego interesu prawnego nie wykazał go. W ocenie organu żądane informacje mają służyć prywatnym celom Wnioskodawcy związanym z jego uczestnictwem w sporach sądowych byłych pracowników urzędu z pracodawcą, jak również zdyskredytowania urzędu.
Decyzja powyższa została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...] i sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że uznanie wszystkich żądanych przez Wnioskodawcę informacji za przetworzone nie zostało w żaden sposób przez organ uzasadnione. Ponadto w piśmie z dnia 9 sierpnia 2016 r. Wnioskodawca wykazał interes związany
z udostępnieniem informacji, natomiast organ nie odniósł się do podanych w piśmie motywów żądania przedmiotowych informacji i nie wykazał dlaczego nie uznał, że udostępnienie tych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Rozpatrując ponowne sprawę organ I instancji udostępnił żądane informacje
z wyjątkiem punktu 11, w którym zdaniem organu, żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej i dla udostępnienia której niezbędne jest wykazanie istnienia szczególnego interesu publicznego. Jednocześnie zaskarżoną decyzją organ I instancji odmówił udostępnienia informacji publicznej, objętej wyżej wymienionym punktem tj. przedstawienia wyszczególnionych miesięcznie i rozpisanych na poszczególnych pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wydatków poniesionych na szkolenia pracowników, delegacje, wyjazdy w środowisko za okres od 1 stycznia
2016 r. do 30 czerwca 2016 r., podnosząc w uzasadnieniu, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, bowiem powoduje konieczność dokonania czynności "ponadstandardowych", związana jest z zaangażowaniem odpowiedniej liczby pracowników, jest czasochłonne oraz nie polega tylko na odnalezieniu w zbiorze posiadanych dokumentów stosownych informacji i ich skopiowaniu, co zresztą sam Wnioskodawca przyznaje w odniesieniu do niektórych informacji.
Stosownie zaś do art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępnie do informacji publicznej, udostępnienie żądanych informacji wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Wnioskodawca pomimo wezwania nie wykazał takiego interesu, stąd odmówiono udostępnienia informacji sprecyzowanych we wniosku.
Od decyzji powyższej Międzyzakładowy Związek Zawodowy Pracowników [...] wniósł odwołanie, w którym zakwestionował wyrażoną przez organ ocenę, że żądane informacje są informacjami przetworzonymi. Niemniej jednak strona Skarżąca wskazała, że działając w dobrej wierze i chcąc możliwie szybko pozyskać żądane informacje podała organowi uzasadnienie zawierające w jej ocenie, niebudzący wątpliwości interes publiczny, który pozostaje w ścisłym związku z zakresem żądanych informacji, a mianowicie zapobieganie nadużyciom w sferze publicznej (samorządowej) gospodarki finansowej, ochroną praworządności oraz ochroną zbiorowych praw pracowniczych.
Ponadto Międzyzakładowy Związek Zawodowy Pracowników [...], jako osoba prawna zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sadowym, działająca na podstawie ustawy o związkach zawodowych, ma realną możliwość realizacji i podejmowania statutowych działań na rzecz dobra ogólnego, a żądane informacje w sposób bezpośredni służą temu celowi.
Skarżący zarzucił także naruszenia art. 10 k.p.a. i nie zapewnienie stronie możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
SKO w [...] utrzymując w mocy ww. decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. zaskarżoną decyzję, wskazało, że za przekonywujące uznało stanowisko organu
I instancji, stosownie do którego żądanie dokumentów wskazanych w 11 punkcie wniosku należy uznać za informację przetworzoną.
Dla udostępnienia żądanych informacji niezbędne byłoby bowiem dokonanie przeglądu dokumentacji w sposób wskazany we wniosku, a więc we wskazanym zakresie, czyli stworzenie nowej informacji nie będącej w posiadaniu organu w takim kształcie i w takiej postaci w jakiej oczekuje tego Wnioskodawca. Bez wątpienia przygotowanie takiej informacji wymaga analizy posiadanego zasobu dokumentów
i dokonania ich wyboru według wskazanych kryteriów, co jest związane z dodatkowym zaangażowaniem pracowników organu.
W efekcie organ I instancji trafnie wskazał, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, dla udostępnienia której niezbędne jest wykazanie się szczególnie istotnym interesem publicznym.
W niniejszej sprawie w ocenie Kolegium trudno mówić o istnieniu szczególnie istotnego interesu publicznego. Wnioskodawca nie wskazał w istocie, w jaki sposób zamierza wykorzystać żądane informacje publiczne, zgodnie z wymaganym do ich udostępnienia interesem publicznym. Tymczasem podstawowym elementem pozwalającym na właściwe uzasadnienie szczególnego interesu publicznego jest wykazanie, że działanie organów i innych podmiotów realizujących zadania publiczne wywołało lub będzie wywoływało skutki dla potencjalnie dużego kręgu adresatów. Wnioskodawca musi wykazać, że informacje, które zamierza uzyskać, nie dotyczą wyłącznie jego interesu, jak również nakreślić okoliczności i fakty, które zostaną uznane za wystraczające dla przyjęcia, że działa on w interesie publicznym, a sprawa o której chce zostać poinformowany, ma szczególne znaczenie.
Uzasadnienie szczególnie istotnego interesu publicznego podane przez Wnioskodawcę jest zbyt ogólne i nie spełnia określonym wyżej warunków. Sam fakt, iż informacji żąda związek zawodowy nie jest wystarczający dla uznania istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego.
W tej sytuacji, wobec nie wykazania istnienia szczególnie istotnego dla interesu publicznego, w uzyskaniu żądanej informacji, odmowa jej udostępnienia jest uzasadniona. W niniejszej sprawie w ocenie Kolegium trudno mówić o istnieniu szczególnie istotnego interesu publicznego. Wnioskodawca nie wskazał w istocie, w jaki sposób zamierza wykorzystać żądane informacje publiczne, zgodnie z wymaganym do ich udostępnienia interesem publicznym. Tymczasem podstawowym elementem pozwalającym na właściwe uzasadnienie szczególnego interesu publicznego jest wykazanie, że działanie organów i innych podmiotów realizujących zadania publiczne wywołało lub będzie wywoływało skutki dla potencjalnie dużego kręgu adresatów. Wnioskodawca musi wykazać, że informacje, które zamierza uzyskać, nie dotyczą wyłącznie jego interesu, jak również nakreślić okoliczności i fakty, które zostaną uznane za wystraczające dla przyjęcia, że działa on w interesie publicznym, a sprawa o której chce zostać poinformowany, ma szczególne znaczenie.
Uzasadnienie szczególnie istotnego interesu publicznego podane przez Wnioskodawcę jest zbyt ogólne i nie spełnia określonym wyżej warunków. Sam fakt, iż informacji żąda związek zawodowy nie jest wystarczający dla uznania istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego.
W tej sytuacji, wobec nie wykazania istnienia szczególnie istotnego dla interesu publicznego, w uzyskaniu żądanej informacji, odmowa jej udostępnienia jest uzasadniona.
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Międzyzakładowy Związek Zawodowy Pracowników [...] w W. pismem z dnia 7 marca 2017 r. Skarżący związek zawodowy zarzucił wydanej decyzji naruszenie art. 4, art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 10 k.p.a.
W uzasadnieniu skarżący związek zawodowy podniósł, że organ ograniczył się bowiem w decyzji do ogólnego odniesienia się do charakteru żądanej informacji, do przytoczenia poglądów orzecznictwa sądów administracyjnych oraz stwierdzenia, że mamy do czynienia z informacją przetworzoną. Nie podał natomiast, jakimi materiałami źródłowymi organ dysponuje, które wymagają podjęcia stosownych działań, by wytworzyć informację żądaną przez Związek zawodowy, kwalifikowaną jako informację przetworzoną.
Jako budzące wątpliwość skarżący wskazuje stanowisko, że samorządowy organ realizujący zadania publiczne, do którego standardowych obowiązków należy szczegółowe i czasami rozbudowane sprawozdawanie się ze swojej działalności,
w sposób zgodny z logiką i doświadczeniem życiowym, może uchylać się od udostępnienia kilku informacji będących w jego posiadaniu.
Skarżący nawiązał do swoich oświadczeń składanych w przebiegu postępowania w zakresie istnienia szczególnego interesu publicznego do uzyskania wnioskowanych informacji związanego z: zapobieganiem nadużyciom w sferze publicznej (samorządowej) gospodarki finansowej, ochroną praworządności oraz ochroną zbiorowych praw pracowniczych. Powyższe wartości i cele publiczne zostały powiązane logicznie z zakresem poszczególnych żądanych informacji. Ponadto Międzyzakładowy Związek Zawodowy Pracowników [...], jako osoba prawna zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dziale organizacje społeczne i zawodowe, działająca m.in. na podstawie ustawy o związkach zawodowych, ma realną i bezsprzeczną możliwość realizacji i podejmowania statutowych działań na rzecz dobra ogólnego, a żądane informacje w sposób bezpośredni służą ww. celowi. wnioskodawca wskazał na istnienie szczególnego interesu publicznego związanego z: zapobieganiem nadużyciom w sferze publicznej (samorządowej) gospodarki finansowej, ochroną praworządności oraz ochroną zbiorowych praw pracowniczych. Powyższe wartości i cele publiczne zostały powiązane logicznie z zakresem poszczególnych żądanych informacji. Ponadto Międzyzakładowy Związek Zawodowy Pracowników [...], jako osoba prawna zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym w dziale organizacje społeczne i zawodowe, działająca m.in. na podstawie ustawy o związkach zawodowych, ma realną i bezsprzeczną możliwość realizacji i podejmowania statutowych działań na rzecz dobra ogólnego, a żądane informacje w sposób bezpośredni służą ww. celowi, w szczególności w sytuacji prowadzenia sporu zbiorowego z kierownictwem GOPS w W..
Jako nie mające uzasadnienia skarżący związek ocenił stanowisko organu, że żądane informacje mają służyć prywatnym celom związanym z uczestnictwem związku w sporach sądowych byłych pracowników urzędu z pracodawcą, jak również zdyskredytowaniu urzędu.
Skarżący wreszcie podniósł, że z informacji przekazanej przez GOPS w pkt 12 pisma z dnia 20 grudnia 2016 r. wynika, że pracownicy w I półroczu odbyli raptem 4 szkolenia, pracowników było zatrudnionych 16, w tym troje na długotrwałym zwolnieniu, czyli zostaje 13 pracowników, w tym zatrudnione są dwie osoby na stanowiskach księgowych, do których obowiązków należy rozliczanie szkoleń, delegacji, ryczałtów na paliwo. GOPS w W. nie jest wielkim urzędem, w ocenie wnioskodawcy naprawdę nie potrzeba wiele pracy, aby odpowiedzieć na jeden punkt, gdy udzieliło się odpowiedzi na 30 punktów z zapytania, w którym się znajdował, stąd także kwestionowanie charakteru żądanych informacji jako informacji przetworzonej.
Wreszcie skarżący związek podniósł, że wbrew art. 10 k.p.a, wnioskodawca ponownie nie miał możliwości przed wydaniem decyzji odnieść się do całości zebranych dowodów i materiałów, a więc biorąc pod uwagę również niedotrzymywanie ustawowych terminów, organ nie zapewnił stronie możliwości czynnego udziału
w każdym stadium postępowania.
W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało twierdzenia zawarte w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, dalej "p.u.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że wniosek skarżącego związku zawodowego z dnia 13 lipca 2016 r. skierowany do Kierownika GOPS w W., podlegał rozpatrzeniu w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 ze zm., dalej "u.d.i.p.). Ustawa ta służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego
i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne,
w szczególności wymienione w pkt 1-5, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3). Z kolei przedmiot ustawy o dostępie do informacji publicznej wyznacza pojęcie informacji publicznej, o którym mowa w art. 1 ust. 1 oraz art. 6 u.d.i.p. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności
o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Definicja informacji publicznej, zawarta w ww. przepisie, odsyła zatem do pojęcia "sprawy publicznej", której definicji legalnej brak
w przedmiotowej ustawie. Zaznaczyć jednak należy, że podczas prac nad ustawą pojęcie "sprawa publiczna" było rozwijane jako "każde działanie władzy publicznej
w zakresie zadań stawianych państwu dotyczących lub służących ogółowi albo mających na celu zadysponowanie majątkiem publicznym. Desygnatem jest więc tu publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu" (v. uzasadnienie do projektu ustawy [w:] K. Tracka, "Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym", Warszawa 2009, s. 138).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów (por. uchwała NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 8/13, publ. https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej został spełniony.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne,
w szczególności organy władzy publicznej. Nie ulega wątpliwości, że Kierownik GOPS w W. – jako kierownik jednostki organizacyjnej administracji samorządowej – jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.).
Nadto, żądane przez skarżący związek informacje stanowią informację publiczną. Złożony przez skarżący związek zawodowy wniosek z dnia 13 lipca 2016 r., dotyczył bowiem danych odnoszących się do działalności GOPS w W. jako jednostki organizacyjnej administracji samorządowej.
Organy, kierownik GOPS w W., a potem SKO w [...], wydając decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. uznały, że żądana przez skarżący związek informacja jest informacją publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.d.i.p., a w sprawie nie została wykazana przesłanka "szczególnej istotności dla interesu publicznego", warunkująca udostępnienie takiej informacji.
Stanowiska organów zaprezentowane w wydanych decyzjach nie jest, w ocenie Sądu, prawidłowe.
Informacja publiczna przetworzona, w odróżnieniu od informacji prostej, czyli takiej, której zasadnicza część nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem, jest informacją jakościowo nową, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści
i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Wytworzenie takiej informacji wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany określonego działania intelektualnego
w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w jego posiadaniu informacji
i nadania skutkom tego działania cech informacji publicznej. Przetworzeniem informacji jest zebranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Te pojedyncze wiadomości mogą być ze sobą w różny sposób powiązane i mogą występować w różnej formie. Przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny (por. wyroki NSA: z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt
I OSK 1737/11, publ.: LEX nr 1149235, z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 426/11, publ.: LEX nr 1135982). O informacji przetworzonej można mówić również wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste będące w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, ale rozmiar i zakres żądanej informacji przesądza o tym, że w istocie mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na podmiot zobowiązany,
a w szczególności wymaga analizowania całego zbioru posiadanych dokumentów
w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca. Zbiór takich informacji nie stanowi informacji przetworzonej tylko wtedy, gdy jego wytworzenie nie wymusza analizowania posiadanego zasobu dokumentów i wyboru tylko niektórych dokumentów z tego zasobu według określonych kryteriów (por. wyroki NSA: z dnia 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11, publ.: LEX nr 1068557, z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1199/11, publ.: LEX nr 1149133).
W rozpoznawanej sprawie skarżący związek zawodowy wnioskował
o "przedstawienie wyszczególnionych miesięcznie i rozpisanych na poszczególnych pracowników GOPS wydatków poniesionych na szkolenia pracowników, delegacje, wyjazdy w środowisko za okres 1 stycznia – 30 czerwca 2016 r.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że dla udostępnienia żądanych informacji niezbędne byłoby dokonanie przeglądu dokumentacji w sposób wskazany we wniosku. Bez wątpienia wg. organu przygotowanie takiej informacji wymaga analizy posiadanego zasobu dokumentów i dokonania ich wyboru wg. wskazanych kryteriów, co jest związane z dodatkowym zaangażowaniem pracowników organu.
W ocenie Sądu ten pogląd nie wynika z żadnych ustaleń faktycznych,
w szczególności brak wskazania na materiały źródłowe w których mają znajdować się odnośne dane i w tym kontekście przyjmowanie ad hoc na konieczność analizy w celu wygenerowania żądanych informacji, jest co najmniej przedwczesne. Pozostaje to
w sprzeczności ze wskazaniami skarżącego związku, który na podstawie już otrzymanych danych, twierdzi, że zatrudnionych w GOPS jest [...] pracowników, w tym
3 na długotrwałych zwolnieniach lekarskich, a dane dotyczące wydatków szkoleniowych, delegacyjnych są na bieżąco gromadzone w stosownych ewidencjach.
W tym kontekście kontrowersyjne wydaje się, by przygotowanie żądanych danych dotyczących instytucji zatrudniającej [...] pracowników za okres jednego półrocza, wymagał ponadstandartowego zaangażowania w wytworzenie wnioskowanych danych, w sytuacji gdy tego rodzaju informacje są zwyczajowo zamieszczane w sprawozdaniach finansowych samorządowych jednostek organizacyjnych a taką jest GOPS w W..
W ocenie Sądu nakład pracy jaki musi być włożony w wytworzenie ww. informacji nie uzasadnia zakwalifikowania żądanych informacji do kategorii informacji publicznej przetworzonej.
Organy nie dokonały także prawidłowej, zdaniem Sądu, oceny tego, czy udostepnienie wnioskodawcy żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
W literaturze wskazuje się, że charakter lub pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realne możliwości wykorzystania uzyskanych przez niego danych, mają wpływ na ocenę istnienia interesu publicznego uzasadniającego udzielenie mu stosownych informacji przetworzonych. Jako przykład podmiotu mającego takie możliwości wskazano m.in. posła lub radnego, gdyż
w codziennym działaniu ma on rzeczywistą możliwość wykorzystywania uzyskanych informacji publicznych w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich organów. Zauważono ponadto, że dla dokonania prawidłowej oceny, czy udzielenie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, znaczenie ma nie tylko intencja wnioskodawcy i wskazany przez niego cel, ale także istota i charakter żądanej informacji, gdyż w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy chodzi m.in. o to, czy uzyskanie danej informacji przetworzonej może mieć realne znaczenie dla funkcjonowania określonych struktur publicznych w konkretnej dziedzinie życia społecznego i wpływać na usprawnienie wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego danej społeczności (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, "Ustawa
o dostępie do informacji publicznej. Komentarz.", Warszawa 2016, s. 80-81).
Przenosząc powyższe na okoliczności sprawy, dla oceny tej kwestii należy mieć na względzie, że wnioskodawcą udzielenia informacji publicznej jest związek zawodowy, organizacja funkcjonująca na podstawie przepisów ustawowych,
a przedmiotem wnioskowanych informacji są dane związane z funkcjonowaniem instytucji na terenie której działa ww. związek zawodowy.
Z treści pisemnego stanowiska, które zajmował skarżący związek zawodowy uzasadniając "szczególną istotność wnioskowanych informacji dla interesu publicznego" wynika, że powoływał się na zapobieganie nadużyciom prawa w sferze publicznej gospodarki finansowej, ochrony praworządności, oraz ochrony zbiorowych praw pracowniczych.
Powyższe koresponduje z podstawowymi uprawnieniami związków zawodowych wynikających z ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, do których należy reprezentowanie i obrona pracowników, ich praw i interesów zawodowych
i socjalnych (art.1 ww. ustawy o związkach zawodowych). W tym kontekście twierdzenia organów, że pozyskane informacje mają służyć celom prywatnym, bądź dyskredytacji pracodawcy, są nieuprawnione. Błędna jest także ocena, że uzasadnienie dostępu do informacji przetworzonej przedstawione przez skarżący związek jest zbyt ogólne i nie spełnia określonych u.d.i.p. warunków.
Jest bezsporne, że wnioskowane informacje dotyczą zagadnień związanych
z funkcjonowaniem jednostki na terenie której działa skarżący związek zawodowy
i który ponadto prowadzi spór zbiorowy z kierownictwem GOPS w W.. Powyższe pozwala na przyjęcie, że przedstawiona w tym zakresie argumentacja dostępu do wnioskowanej informacji spełnia wymogi art. 3 ust.1 pkt 1 u.d.i.p.
W orzecznictwie sądowym jest niekwestionowane, że zasadniczo prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, które przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępne dla każdego posiadacza informacji publicznej (vide wyrok NSA z dnia 03.02.2017r. sygn. akt I OSK 1068/15).
Należy uznać, że ww. przesłanki w rozpoznawanej sprawie są spełnione.
Mając powyższe na względzie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a"
i "c" p.p.s.a Sąd orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (punkt 2 wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło