II FZ 194/17

Dnia 31 maja 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia V. [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 1463/16 w przedmiocie odrzucenia skargi V. [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. na postanowienie Ministra Finansów (organ upoważniony - Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach) z dnia 15 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 1463/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę V. [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej jako "Spółka") na postanowienie Ministra Finansów (organ upoważniony - Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach) z dnia 15 września 2016 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego. Przedstawiając w uzasadnieniu postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 24 listopada 2016 r. wezwano Spółkę do usunięcia w terminie siedmiu dni, od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądem administracyjnymi oraz złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej lub jego uwierzytelnionego odpisu (odpis z KRS). Wezwanie zawierało pouczenie, zgodnie z którym nieusunięcie w terminie braków formalnych skargi spowoduje jej odrzucenie. W odpowiedzi na doręczone w dniu 8 grudnia 2016 r. wezwanie, Spółka przesłała odpisy dwóch pełnomocnictw wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej oraz złożyła odpis z Krajowego Rejestru Sądowego celem wykazania prawidłowego umocowania do wniesienia skargi w piśmie, które w dniu 15 grudnia 2016 r. nadała na adres Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (adres do korespondencji: [...]). Po otrzymaniu pisma wraz z załącznikami, organ podatkowy przekazał je zgodnie z właściwością do tut. Sądu w dniu 27 grudnia 2016 r. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że skarga podlega odrzuceniu z uwagi na uchybienie terminu do uzupełnienia jej braków formalnych. Podkreślił, że dla oceny zaistniałej w rozpoznawanej sprawie sytuacji, kluczowa jest data nadania (bądź złożenia w biurze podawczym Sądu) przesyłki przez organ podatkowy do tut. Sądu. Bez znaczenia jest natomiast fakt, iż owa przesyłka została nadana w dniu 15 grudnia 2016 r., a więc jeszcze przed upływem zakreślonego siedmiodniowego terminu. Sąd zaznaczył, że zasadnicza dla niniejszej sprawy jest okoliczność, iż pismo Spółki - uzupełniające braki formalne skargi, zostało przekazane przez organ podatkowy do tut. Sądu w dniu 27 grudnia 2016 r., a więc już po upływie siedmiodniowego terminu do uzupełnienia braków skargi. W zażaleniu Spółka, działając przez swojego pełnomocnika, zaskarżyła powyższe postanowienie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na: 1) błędnym zastosowaniu art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., poprzez wezwanie do złożenia pełnomocnictwa, pomimo iż pełnomocnik działa w tej sprawie od początku, a w aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo złożone na urzędowym formularzu PPS-1, którego zakres obejmuje postępowanie przed sądami wszystkich instancji, co skutkowało pozbawieniem Spółki prawa do kontroli działalności administracji publicznej; 2) niejednoznacznym wypełnieniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych, którą to okoliczność podniósł sam Sąd w uzasadnieniu postanowienia. Na tej podstawie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Stosownie do art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi, przepisem szczególnym w stosunku do regulacji art. 49 § 1 P.p.s.a. jest art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, gdy w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. W myśl art. 46 P.p.s.a. skarga musi spełniać wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym. Ponadto zgodnie z art. 57 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a., winna zawierać elementy przewidziane tylko dla skargi. W sytuacji, gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika, to zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a. przy pierwszej czynności procesowej dołącza on do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Powyższy obowiązek potwierdza art. 46 § 3 powoływanej ustawy, z którego wynika, że pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. W niniejszej sprawie, zasadniczą kwestią wymagającą oceny jest dopuszczalność powołania się przez pełnomocnika na dokument pełnomocnictwa złożony w postępowaniu administracyjnym. Ocena dopuszczalności powołania się na pełnomocnictwo złożone wcześniej do akt administracyjnych była przedmiotem licznych i rozbieżnych orzeczeń sądów administracyjnych. Istotnie odnotować należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażano pogląd, zgodnie z którym pełnomocnik może skutecznie powołać się na pełnomocnictwo złożone wcześniej w aktach administracyjnych nadesłanych wraz ze skargą na akt (działanie, bezczynność) organu, o ile treść tego pełnomocnictwa nie budzi wątpliwości co do jego zakresu i w sposób wyraźny obejmuje występowanie przed sądami administracyjnymi. Nie był to jednak podgląd jednolity, bowiem równie często wskazywano, że użyte w art. 37 § 1 P.p.s.a. pojęcie "sprawa" dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, zainicjowanego konkretną skargą. Tym samym dokonując pierwszej czynności w danej sprawie, rozumianej formalnie jako dane postępowanie sądowoadministracyjne, należy każdorazowo przedłożyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Pogląd prezentowany przez stronę skarżącą nie jest jednak trafny w aktualnym stanie prawnym. Uszło uwadze pełnomocnika Spółki, że orzecznictwo przywołane w zażaleniu zapadało w odmiennym stanie prawnym. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 46 § 3 P.p.s.a., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Powyższe brzmienie tego przepisu zostało wprowadzone przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658). Dotychczas, przed wspomnianą nowelizacją, przepis ten stanowił, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa, nie zawierał zatem sprecyzowania "przed sądem", co było źródłem niejasności towarzyszących jego stosowaniu i wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Obecnie, od 15 sierpnia 2015 r., nie może już nasuwać żadnych wątpliwości, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy zauważyć należy, że dokument pełnomocnictwa nie został złożony przy pierwszym piśmie wnoszonym do sądu (skardze), a zatem pełnomocnik nie może powoływać się na istnienie pełnomocnictwa w aktach administracyjnych sprawy. Jak już podkreślono, złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Mając z kolei na uwadze drugi z podniesionych w zażaleniu zarzutów wskazać należy, że niewątpliwie w terminie wyznaczonym w zarządzeniu do uzupełnienia braków formalnych skargi Spółka nie nadesłała wymaganego pełnomocnictwa. Naczelny Sąd Administracyjny podziela bowiem stanowisko Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym o dacie zachowania terminu wyznaczonego wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych decyduje - w przypadku złożenia go organowi odwoławczemu - data nadania tego pisma przez ten organ na adres właściwego sądu w placówce pocztowej, bądź złożenia w biurze podawczym sądu administracyjnego. Zatem z uwagi na fakt, że w rozpoznawanej sprawie termin do usunięcia braków formalnych skargi upływał z dniem 15 grudnia 2016 r. i tego dnia Spółka nadała przesyłkę zawierającą określone wezwaniem dokumenty, jednak nie na adres Sądu pierwszej instancji, a Dyrektora Izby Skarbowej, który po otrzymaniu korespondencji, przekazał ją zgodnie z właściwością Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu w dniu 27 grudnia 2016 r., zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego, zaistniała obligatoryjna przesłanka do odrzucenia skargi, w myśl art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.