II FZ 765/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Beata Cieloch (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 535/17 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 9 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej ze spółką odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za II i IV kwartał 2011 r. postanawia oddalić zażalenie. 1. Zaskarżonym postanowieniem z 17 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 535/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 9 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej ze spółką odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za II i IV kwartał 2011 r. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że Skarżący wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podał, że natychmiastowe wykonanie decyzji skutkowałoby wyrządzeniem znacznej szkody, a następstwem wykonania decyzji będą trudne do odwrócenia skutki. Skarżący nie dysponuje bowiem dochodami pozwalającymi na całkowite uregulowanie zobowiązań wynikających z wydanej decyzji. Ze względu na orzeczony zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, musiał zaś zrezygnować z pełnionych funkcji. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania decyzji, bowiem w jego ocenie w sprawie tej nie zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sam zaś Skarżący w swojej argumentacji również nie podał okoliczności, które na to by wskazywały. Skarżący nie uzasadnił należycie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak również nie poprał swoich ogólnych twierdzeń stosowną dokumentacją. 2. W zażaleniu na to postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i udzielenie ochrony tymczasowej, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA. Skarżący dołączył też dokumentację związaną z jego sytuacją finansową. Jego zdaniem obecnie nie jest on w stanie spłacić zaległości podatkowej, nie posiada też oprócz dochodów z emerytury i dodatkowej pacy, a także nieruchomości w postaci domu mieszkalnego, innych wartościowych składników majątkowych. Ponadto spłaca wysokie raty kredytów bankowych. Jego zdaniem sytuacja, jaka wynika z akt sprawy i przedstawionej dokumentacji, uzasadnia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 3.1. Wniesienie skargi do sądu ze względu na treść art. 61 § 1 p.p.s.a. nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej, mimo złożenia skargi na nią. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności. Jak wynika z tego przepisu, przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zarówno we wniosku, jak i w zażaleniu Skarżący powołał się na te przesłanki, ale nie wykazał, aby okoliczności jego sytuacji spełniały zakres co najmniej jednej z nich. Skarżący wskazał bowiem na typowe, a nie nadzwyczajne, skutki egzekucji świadczenia pieniężnego wiążące się z natury rzeczy z utratą majątku. Ochrona tymczasowa nie służy zaś zabezpieczeniu strony postępowania przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed takimi, których nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. W orzecznictwie wskazuje się, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. W przesłance tej chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki egzekucji, które - raz zaistniałe - powodują na tyle istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, że powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Nie ulega też wątpliwości, na co zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, że argumentacja strony dotycząca którejkolwiek z przesłanek uzasadniających wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej powinna zostać poparta dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jej sytuacji finansowej oraz majątkowej. 3.2. Skarżący przedstawił dokumentację co do swojej sytuacji, jednak są to informacje częściowe. Nie wskazał bowiem chociażby wartości nieruchomości, której zakup został sfinansowany kredytem hipotecznym. W kwestii spłaty rat zobowiązań kredytowych, na których znaczną wysokość Skarżący się powołuje, wskazać trzeba, że zobowiązania cywilnoprawne nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, jakimi są podatki. Ponadto uzyskanie znacznej kwoty kredytu wiąże się z tym, że Skarżący musiał wykazać się wysoką zdolnością kredytową. Nie można też zgodzić się z takim zapatrywaniem Skarżącego, jakoby sama wysokość zobowiązania wynikającego z decyzji miała prowadzić do znacznej, aczkolwiek nieskonkretyzowanej przez Skarżącego, szkody, którą może spowodować ewentualna egzekucja świadczenia. Przypomnieć w tym miejscu trzeba bowiem, że kwota wynikająca z decyzji Dyrektora Izby Skarbowej (ok. 140000 zł wliczając odsetki, a nie jak wskazano w zażaleniu "kilkaset tysięcy złotych"), to zobowiązania obejmujące zobowiązanie solidarne z dwoma innymi podmiotami i zobowiązanie solidarne ze spółką, co oznacza, że uiszczenie tej kwoty czy to przez spółkę, czy przez osobę trzecią, zwolni Skarżącego z konieczności jej uiszczenia. Sam Skarżący w uzasadnieniu zażalenia wskazał zresztą na subsydiarny charakter jego odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego nie można zresztą utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a tak zdaje się rozumieć to Skarżący. Samo bowiem wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowodowałoby konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. W tym miejscu należy też wskazać, że - po pierwsze - zgodnie z art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) organ podatkowy na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może m.in. rozłożyć zapłatę podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę na raty, a to może przyczynić się do zachowania stabilności finansowej. Po drugie zaś - w świetle art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. 3.3. W sprawie tej Skarżący powoływał się też interes publiczny, jednakże art. 61 § 3 p.p.s.a. nie przewiduje takiej przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej. Wobec powyższego stwierdzić należy, że WSA nie naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a., skoro – wbrew subiektywnym obawom Skarżącego - nie ma podstaw, aby uznać, że w sprawie tej zachodzi bezpośrednie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. 3.4. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.