IV SA/Wa 595/17
WyrokWSA w Warszawie2017-07-18
Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędzia del. SO Aleksandra Westra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego prawidłowo stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, uznając, że podmiot wnoszący zażalenie nie posiadał legitymacji do jego wniesienia?Ratio decidendi
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nieprawidłowo stwierdził niedopuszczalność zażalenia, ponieważ nie podjął wystarczających czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności legitymacji podmiotu wnoszącego zażalenie. W sytuacji pojawienia się wątpliwości co do legitymacji, organ powinien był wezwać stronę do złożenia wyjaśnień lub przedstawienia stosownych dokumentów, zamiast od razu stwierdzać niedopuszczalność zażalenia.Stan faktyczny
Skarżąca spółka S. zwróciła się o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Prezydent odmówił uzgodnienia projektu decyzji. Spółka D., powiązana ze skarżącą, wniosła zażalenie na postanowienie Prezydenta. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził niedopuszczalność zażalenia, uznając D. za podmiot nieuprawniony. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i pouczenia strony.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Katarzyna Golat Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędzia del. SO Aleksandra Westra (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 lipca 2017 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z [...] czerwca 2016 r. S.. w Warszawie (dalej: Inwestor, Skarżąca) zwróciła się do Prezydenta [...] – Wydziału Architektury i Budownictwa [...] o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynku frontowego na funkcję usługową (hotel), rozbiórce oficyn i budowie w ich miejscu budynków usługowych (hotel) oraz budowie trzech kondygnacji podziemnych o funkcji usługowej – gastronomia i garaż (dalej: Inwestycja). Inwestycję zlokalizowano pod adresem ul. [...], dz. Nr ew. [...] w obrębie [...].
Postanowieniem z [...] października 2016 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 96 ust. 2 i art. 7 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie i opiece nad zabytkami (tj. Dz. U. z 2014 poz. 1446 ze zm.), § 2 pkt 2 lit. b porozumienia z 1 czerwca 2005 r. w sprawie powierzenia miastu stołecznemu Warszawie prowadzenia niektórych spraw z zakresu właściwości Wojewody Mazowieckiego realizowanych przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zawartego między Wojewodą Mazowieckim a miastem stołecznym Warszawą (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 138 z 13 czerwca 2005 r. poz. 4314) wraz z aneksami oraz art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 199; dalej: u.p.z.p.) i art. 106 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016 poz. 23 ze zm.; dalej: k.p.a.) Prezydent [...], zastępowany przez [...] Konserwatora Zabytków, odmówił uzgodnienia projektu decyzji dla inwestycji.
Zażalenie do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na powyższe postanowienie wniosła D.. w [...].
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 60 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 2 u.p.z.p. i art. 127 § 2 i art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. stwierdził niedopuszczalność wniesionego zażalenia.
W uzasadnieniu postanowienia Minister podniósł, że przedmiotowe postępowanie w przedmiocie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy wszczęła S. w [...], reprezentowana przez J. G.. Natomiast zażalenie zostało wniesione przez D. w W., podmiot niewystępujący wcześniej w sprawie i niebędący inwestorem. Zażalenie wniesione przez nieuprawniony podmiot należało zatem uznać za niedopuszczalne.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła S., wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia:
a) art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez Ministra czynności faktycznych lub materialno-technicznych niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności zaniechanie wezwania Inwestora do wzięcia udziału w podejmowanych czynnościach i złożenia wyjaśnień, przez co przyjęto, że zażalenie na postanowienie z [...] października 2016 r. zostało wniesione przez podmiot nieuprawniony, podczas gdy z akt sprawy wynika, że Skarżąca i spółka D. są podmiotami powiązanymi i spółka D. jest inwestorem zastępczym;
b) art. 9 k.p.a. poprzez zaniechanie przez Ministra należytego i wyczerpującego poinformowania Inwestora o możliwości udowodnienia faktu występowania D.. w sprawie w charakterze inwestora zastępczego, co doprowadziło do niekorzystnego dla strony skutku w postaci stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia;
c) art. 50 § 1 k.p.a. poprzez brak wezwania Skarżącej do udziału w podejmowanych czynnościach procesowych lub złożenia wyjaśnień w kwestii występowania w D. charakterze inwestora Inwestycji, podczas gdy z akt sprawy wynika, że spółka ta jest podmiotem powiązanym z Inwestorem.
Do skargi załączona została poświadczona za zgodność z oryginałem kopia umowy zawartej pomiędzy Skarżącą a D. z dnia [...].04.2016r., dotyczącej wykonania przedmiotu zamówienia w postaci opracowania dokumentacji, złożenia wniosku i uzyskania prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy.
Skarżąca w uzasadnieniu skargi podniosła, że przedstawione w zarzutach skargi zaniechania Ministra spowodowały błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie, że D. nie posiada legitymacji do występowania w toczącym się postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] grudnia 2016 r., stwierdzające niedopuszczalność wniesionego przez D. zażalenia na postanowienie Prezydenta [...] z [...] października w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy.
Jak podniesiono w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z art. 53 ust. 5 u.p.z.p. podmiotem właściwym do wniesienia zażalenia na rozstrzygnięcie w sprawie uzgodnienia treści decyzji jest inwestor danego przedsięwzięcia. Jednocześnie powołano się na treść art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., wedle którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Organ II instancji przyjął w niniejszej sprawie, że D. nie jest podmiotem uprawnionym do wystąpienia z zażaleniem, albowiem nie był inwestorem wszczynającym przedmiotowe postępowanie. Tym inwestorem była wnosząca skargę S.
W skardze podniesiony został zarzut naruszenia przez organ art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. przejawiającego się w niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy i ustaleniu legitymacji podmiotu wnoszącego zażalenie w toczącym się postępowaniu. Sąd podziela ten zarzut. Z akt sprawy wynika bowiem, że wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy złożyła Skarżąca, reprezentowana przez J. G. Na wniosku z [...] czerwca 2016 r. jest adnotacja, iż architekt ten występuje także jako przedstawiciel D. Organ I instancji w toku postępowania nie kwestionował w żaden sposób tej okoliczności, informacja ta znajduje się w kilku dokumentach w aktach sprawy. W tej sytuacji, przy wniesieniu przez D. zażalenia na wydane [...] października 2016 r. postanowienie [...] Konserwatora Zabytków, zastępującego Prezydenta [...], istotnie mogła pojawić się wątpliwość co do legitymacji tejże spółki do występowania w sprawie. Jednakże w ocenie Sądu, skoro pojawiły się wątpliwości co do kwestii legitymacji D., organ mógł wezwać spółkę, bądź też inwestora S. do wyjaśnienia powyższych okoliczności. Dopiero w przypadku braku wykazania przez wnoszącą zażalenie spółkę jej legitymacji do udziału w postępowaniu zażaleniowym, uzasadnionym było stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia. Samo wykazanie mogło nastąpić choćby poprzez przesłanie organowi umowy zawartej pomiędzy Skarżącą a spółką wnoszącą zażalenie, zawierającej zobowiązanie m. in. do uzyskania prawomocnej decyzji o warunkach zabudowy, a także upoważnienie do reprezentowania Skarżącej przez D. przed urzędami.
W tym miejscu należy zauważyć, że przedstawienie niniejszej umowy wraz z wniesionym zażaleniem na postanowienie z [...] października 2016 r. rozwiałoby wszelkie wątpliwości i pozwoliło na dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego. Niezrozumiałym dla Sądu jest postępowanie spółki przejawiające się pominięciem dołączenia tego dokumentu do zażalenia, a przedstawienie go dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego, co znacząco przyczyniło się do zaistnienia obecnej sytuacji procesowej.
Stąd za niezasadne Sąd uznaje zarzuty naruszenia art. 9 k.p.a. oraz art. 50 § 1 k.p.a. dotyczące braku poinformowania S. o możliwości udowodnienia faktu występowania D. jako inwestora zastępczego, jak również braku wezwania Skarżącej do udziału w postępowaniu i złożenia wyjaśnień. O ile można uznać, że organ administracji nie dopełnił swoich obowiązków dotyczących ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie kręgu uczestników postępowania odwoławczego, o tyle wykonanie przez Ministra wskazanych w skardze czynności byłoby przejawem nadmiernego uprzywilejowania – a de facto wyręczania – strony postępowania w dokonywaniu czynności, do których sama jest zobowiązana i stanowiłoby naruszenie wyrażonej obecnie w art. 8 § 1 k.p.a. zasady bezstronności organów administracji.
Wobec obecnej sprzeczności treści zaskarżonego rozstrzygnięcia z zaistniałym stanem faktycznym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) uchylił postanowienie Ministra z [...] grudnia 2016 r. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji podejmie czynności zmierzające do ustalenia legitymacji podmiotu wnoszącego zażalenie do występowania w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, a następnie podejmie dalsze stosowne czynności w sprawie. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz 205 § 1 p.p.s.a. nakazując zwrot kwoty 100 zł. opłaty od skargi, kwoty 17 zł. opłaty od pełnomocnictwa oraz 480 zł. stawki wynagrodzenia adwokata występującego w sprawie
na podstawie par. 14 ust. 1 pkt. 1c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło