I GZ 202/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A.] w K., Ukraina na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 474/17 w zakresie odrzucenia skargi [A.] w K., Ukraina na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o zajęciu towaru postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 19 lipca 2017 r., orzekając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; obecny tekst jednolity: z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę [A.] w K., Ukraina (dalej jako Spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o zajęciu towaru. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 13 czerwca 2017 r. Przewodniczący Wydziału III WSA w Gdańsku wezwał pełnomocnika skarżącej Spółki do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz złożenie przetłumaczonego na język polski przez upoważnionego tłumacza dokumentu potwierdzającego status prawny Spółki jako osoby prawnej oraz upoważnienie osoby (osób) podpisujących pełnomocnictwo do reprezentowania tego podmiotu w dacie jego udzielenia, pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie pełnomocnik przedłożył pełnomocnictwo. Nie złożył zaś przetłumaczonego na język polski dokumentu potwierdzającego status prawny Spółki jako osoby prawnej oraz upoważnienia osoby (osób) podpisujących pełnomocnictwo do reprezentowania tego podmiotu w dacie jego udzielenia. Pełnomocnik powołał się na dokumentację rejestrową zgromadzoną w aktach sprawy, wnosząc o przeprowadzenie z niej dowodu. Wniósł też o przedłużenie terminu do nadesłania żądanych dokumentów. Sąd stwierdził, że wykazanie swej zdolności sądowej oraz sposobu reprezentacji przed sądem jest obowiązkiem strony wnoszącej skargę, a zaniechanie wykazania tych okoliczności uniemożliwia nadanie skardze biegu, przy czym nie jest dopuszczalne odwoływanie się do akt administracyjnych sprawy (akta administracyjne nie zawierają dokumentów, o złożenie których wzywano skarżącą). Przewodniczący, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. wzywa w tym przypadku stronę do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni. Wskazany termin ma charakter ustawowy i nie podlega przedłużeniu ani skróceniu. Uchybienie terminu bez winy strony może skutkować natomiast przywróceniem terminu na wniosek strony (art. 86 § 1 p.p.s.a.). WSA uznał, że skoro braki formalne skargi nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie, to skargę należało odrzucić. W zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka, reprezentowana przez adwokata, domagała się uchylenia postanowienia Sądu z dnia 19 lipca 2017 r. i nadania skardze biegu, zarzucając postanowieniu wydanie go w sposób przedwczesny, z nieuwzględnieniem międzynarodowego charakteru sprawy i związanymi z tym faktem utrudnieniami czasowymi. Spółka argumentowała, że patrząc ściśle w treść przepisów i stosując wyłącznie wykładnię gramatyczną postanowienie odpowiada prawu, jednakże stoi ono w sprzeczności z ogólnymi zasadami systemu prawnego, jak chociażby realnego prawa do sądu. Zakreślony przez p.p.s.a. termin 7-dniowy na uzupełnienie braków formalnych pisma nie jest dostosowany do spraw o charakterze międzynarodowym. Odpowiada on wymogom postępowania krajowego. Spółka podkreśliła, że międzynarodowa wymiana dokumentów jest czasochłonna i nie jest możliwe dokonanie tego w ustawowym terminie. Do zażalenia załączono dokument pełnomocnictwa oraz urzędowo przetłumaczone na język polski dokumenty zarówno potwierdzające status prawny Spółki, jak również umocowanie osoby, która podpisała pełnomocnictwo do jego udzielenia w imieniu Spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Dlatego, nawet gdyby dokumenty, o przedłożenie których Sąd wzywał skarżącą znajdowałyby się już w aktach administracyjnych sprawy, co jednak nie miało miejsca, okoliczność ta nie miałaby dla rozpoznawanej sprawy żadnego znaczenia. W myśl art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Stosownie do art. 29 p.p.s.a. organ osoby prawnej ma obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu, a w myśl art. 34 p.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Skarżąca ustanowiła pełnomocnika, który, zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a., przy pierwszej czynności procesowej, zobowiązany był dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Jak wynika z piśmiennictwa oraz utrwalonego już stanowiska judykatury sądów administracyjnych pojęcie pełnomocnictwa należy rozumieć całościowo, jako komplet dokumentów niezbędnych do wykazania umocowania pełnomocnika do działania za mocodawcę (por. np. postanowienie NSA z dnia 20 maja 2009 r. o sygn. akt I GSK 608/08, publ. CBOSA). W przypadku złożenia skargi przez pełnomocnika działającego w imieniu osoby prawnej, pełnomocnik jest obowiązany oprócz pełnomocnictwa dołączyć dokument wykazujący umocowanie osób upoważnionych do działania w imieniu tej osoby prawnej. Dokumentem tym jest zwykle odpis z Krajowego Rejestru Sądowego skarżącego podmiotu, niemniej jednak ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w art. 37 § 1 ani w żadnym innym przepisie nie wprowadza wymogu, aby dokumentem wykazującym umocowanie pełnomocnika musiał być wyłącznie KRS. Chodzi o taki dokument, z którego ma wynikać, że pełnomocnik jest uprawniony do działania za mocodawcę, natomiast mocodawca będąc osobą prawną mógł – za pośrednictwem ściśle określonych osób – udzielić umocowania, a nie o dokument mający konkretną formę prawną. Jest to szczególnie istotne, gdy skarżącym jest podmiot zagraniczny, od którego sąd administracyjny powinien oczywiście także wymagać przedłożenia stosownego dokumentu potwierdzającego jego status prawny. Niezałączenie do skargi dokumentu pełnomocnictwa lub załączenie niepełnego pełnomocnictwa jest – jak już wyżej powiedziano – brakiem formalnym skargi, który podlega uzupełnieniu na wezwanie sądu. Analogicznie, brakiem formalnym skargi jest niezałączenie do niej dokumentu wykazującego zdolność sądową skarżącej jako osoby prawnej. Bezsprzecznie w realiach sprawy właściwe wezwanie do pełnomocnika strony skarżącej WSA wystosował i nie ulega wątpliwości, że nie zostało ono wykonane w zakreślonym terminie 7 dni. Skarga musiała więc zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Postanowienie objęte zażaleniem jest zatem zgodne z prawem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uwagi skarżącej przedstawione w zażaleniu co do charakteru prawnego terminu siedmiu dni przewidzianego w art. 49 § 1 p.p.s.a. na uzupełnienie braków formalnych pisma, należy uznać za nietrafne. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie pozwala na przedłużenie albo odstąpienie od terminu 7 dni przewidzianego w art. 49 § 1 p.p.s.a. w sytuacji, gdy profesjonalny pełnomocnik reprezentuje skarżącą będącą podmiotem zagranicznym i nie załączył do skargi dokumentów niezbędnych dla zgodnego z prawem wykazania statusu prawnego reprezentowanego podmiotu oraz udzielonego mu pełnomocnictwa (kompletnego) wraz z ich urzędowym tłumaczeniem na język polski, ponieważ napotkał obiektywne trudności w uzyskaniu wskazanych dokumentów w terminie 7 dni. W takiej sytuacji interesy skarżącego podmiotu zabezpiecza wniosek o przywrócenie terminu, o czym zasadnie wspomniał WSA w Gdańsku w kontrolowanym postanowieniu. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.