I SA/Bk 354/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 lipca 2017 r. sprawy ze skargi J. H. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia zarzutów oddala skargę Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] odmawiające J. H. wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia zarzutów. Organ zauważył, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią podstawowy środek obrony zobowiązanego. Przepis art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.) określa okoliczności mogące stanowić podstawę do wniesienia przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, lecz prawo ich zgłoszenia zostało ograniczone w czasie. Termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji został wyznaczony w art. 27 § 1 pkt 9 tej ustawy, w myśl którego, zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego. W tytule wykonawczym Nr [...] wystawionym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., zawarte zostało pouczenie o przysługującym skarżącej prawie zgłoszenia zarzutów w terminie 7 dni. Bieg 7-dniowego terminu do wniesienia zarzutów rozpoczyna się od momentu doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Odpis ww. tytułu wykonawczego doręczono skarżącej przez poborcę skarbowego [...] października 2010 r. Skarżąca odmówiła złożenia na tytule wykonawczym stosownego podpisu, pomimo odbioru dokumentu. W dniu [...] maja 2016 r. poborca skarbowy, uzupełnił pozycję 70 i 71 ww. tytułu wykonawczego o swój podpis oraz właściwą adnotację, o której mowa w art. 46 § 2 kpa. Doręczenie tytułu wykonawczego [...] października 2010 r. potwierdza również fakt, że jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy pokwitowań, w tym dniu poborca pobrał od skarżącej na należności objęte tytułem wykonawczym kwotę 460 zł. W 2010 r. i 2011 r. poborca dokonał jeszcze 12 pobrań gotówki i w żadnym przypadku skarżąca nie kwestionowała podstawy prowadzenia egzekucji. Wobec powyższego organ stwierdził, że złożenie przez pełnomocnika zarzutów w placówce pocztowej w dniu [...] maja 2016 r. i uzupełnienie ich pismem z [...] listopada 2016 r. nastąpiło po upływie terminu. Brak było zatem podstaw do wszczęcia przez organ egzekucyjny postępowania w sprawie zarzutów w przedmiocie prowadzenie egzekucji administracyjnej, gdyż to może nastąpić wyłącznie w wyniku jego skutecznego wniesienia. W świetle powyższego zachodziła konieczność skorzystania przez organ egzekucyjny z regulacji zawartej w art. 61a § 1 K.p.a. W skardze złożonej do Sądu pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie: I. przepisów prawa materialnego: art. 21 § 1 w związku z art. 68, art. 70 § 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez dokonanie błędnej subsumcji do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, poprzez ustalenie, że bieg terminu przedawnienia roszczeń uległ przerwaniu z uwagi na doręczenie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w dniu [...] maja 2010 r. obejmującego należności z tytułu nieuregulowanego podatku od towarów i usług za marzec 2010 r. skarżącej przez poborcę podatkowego, na którym nie widnieje jej podpis, że odebrała go w dniu [...] października 2010 r. czy też 1 października 2010 r. oraz z uwagi na fakt braku doręczenia upomnienia przed wystawieniem tytułu wykonawczego; organ nie rozpatrzył podnoszonego przez skarżącą zarzutu przedawnienia, gdyż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, a zatem po upływie określonego czasu zobowiązanie podatkowe, chociaż niezapłacone, wygasa z mocy prawa łącznie z odsetkami za zwłokę co uzasadniało wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z uwagi na podnoszony zarzut przedawnienia; II. Przepisów postępowania: 1. art. 15 § 1, art. 26 § 1 i 5 pkt 1, art. 27 § 1 i 3, art. 33 § 1 pkt 1, 6-8, art. 34 § 1 i 4 i art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie zarzutów złożonych w dniu [...] maja 2016 r. w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] z uwagi na ustalenie, że zarzut przedawnienia powoływany przez skarżącą nie może być przedmiotem takiego postępowania; nie wzięcie pod uwagę faktu, iż skarżąca podnosiła zarzut przedawnienia z uwagi na fakt braku doręczenia jej nie tylko upomnienia, ale także tytułu wykonawczego o nr [...] co stanowi podstawę wszczęcia postępowania administracyjnego celem rozpatrzenia zarzutów skarżącej; organ nie rozpatrzył podnoszonego przez skarżącą zarzutu przedawnienia, gdyż zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, a zatem po upływie określonego czasu zobowiązanie podatkowe, chociaż niezapłacone, wygasa z mocy prawa łącznie z odsetkami za zwłokę. 2. art. 6, art. 7, art. 8, art. 39, art. 57 § 1, art. 61, art. 61a § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, dowolnej ocenie dowodów i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy zobowiązanie podatkowe jest wymagalne, czy przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego dokonano wszystkich czynności wymaganych prawem; poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z uwagi na podnoszony zarzut przedawnienia. Wskazując na powyższe autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i poprzedzającego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Strona wniosła ponadto o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na wygaśnięcie zobowiązania z mocy prawa. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Konsekwencją takiego unormowania jest wniosek, iż uchylenie decyzji lub postanowienia, może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy ich wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.). W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby skarbowej z [...].02.2017 r., jak też poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...].12.2016 r., nie naruszają prawa, a w szczególności brak jest podstaw do przyjęcia, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności odmowy wszczęcia postępowania w zakresie rozpatrzenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia zarzutów. Na wstępie wywodu należy wskazać, iż zagadnienie wszczęcia postępowania administracyjnego regulowane jest przez art. 60 i 61a K.p.a. w związku z odesłaniem do odpowiedniego stosowania zawartym w art. 18 u.p.e.a.. Stąd do wszczęcia postępowania w postępowaniu egzekucyjnym będą miały zastosowanie wskazane regulacje K.p.a. Zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a K.p.a.). Jak wskazuje G. Łaszczyca (w: Postanowienie administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym, art. 61a K.p.a., LEX 2012), kodeks wskazuje dwie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania. Pierwszej z nich nadaje wymiar konkretny, jednocześnie podmiotowy. Jest nią bowiem przypadek wniesienia żądania wszczęcia postępowania przez osobę niebędącą stroną postępowania. Drugą z przesłanek ujęto zbiorczo w formule "gdy (...) z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". Warto zatem podnieść, iż drugą przesłanką wskazaną w tym przepisie jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, do których z uwagi na ów zbiorczy charakter należy zaliczyć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Organ II instancji uznał, iż jest to m.in. przypadek, gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa, który uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie żądania w sposób merytoryczny i ten pogląd podziela Sąd orzekający w sprawie. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązany może w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie prawidłowe są ustalenia organu I jak i II instancji, iż termin do wniesienia zarzutów rozpoczął swój bieg [...]10.2010 r. i upłynął [...].10.2010 r. Zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o ww tytułu wykonawczego nadano w placówce pocztowej [...].05.2016 r. i uzupełnienie go pismem z [...].11.2016 r. nastąpiło po upływie terminu. Powołane wyżej ustalenia faktyczne wynikają z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania administracyjnego, a mianowicie z: upomnienia z [...].05.2010 r. i zwrotnego poświadczenia jego doręczenia, tytułu wykonawczego z [...].05.2010 r. ( na którym znajduje się adnotacja poborcy z dnia [...].05.2016 r., iż skarżąca odmówiła podpisu potwierdzającego otrzymanie tytułu wykonawczego mimo przyjęcia jego odpisu), wyjaśnienia poborcy podatkowego zawartego w notatce urzędowej z dnia [...].09.2016 r. (wyjaśniającego prawidłową datę doręczenia skarżącej odpisu tytułu wykonawczego tj. [...].10.2010 r.). Ustalenia te nie zostały w żaden sposób skutecznie zakwestionowane, a zaś twierdzenia skarżącej, iż nie otrzymała ani upomnienia, ani tytułu wykonawczego stanowią przyjętą przez nią linię obrony przed prowadzoną egzekucją. Tym samym rację ma Organ wskazując, iż wydanie postanowienia w trybie art. 61a K.p.a. odmawiającego wszczęcia postępowania w zakresie rozpatrzenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego było jedynie skutkiem wniesienia zarzutów po terminie. W świetle powyższego za zasadne należało przyjąć stanowisko Organów obu instancji w tej sprawie, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w zakresie rozpatrzenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Tym samym Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez Organy obu instancji norm wskazanych w zarzutach skargi. Na marginesie Sąd zauważa, że merytoryczne kwestie związane z zasadnością prowadzonej egzekucji są przedmiotem badania w odrębnym postepowaniu, zainicjowanym skargą na postanowienie odmawiającego umorzenia postepowania egzekucyjnego( sygn.. akt ISA/Bk 353/17). Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, działając w oparciu o art.. 151 p.p.s.a.