IV SA/Po 396/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska WSA Izabela Bąk - Marciniak Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia A kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] września 2014 r. Spółka A (zwana dalej "inwestorem") zwróciła się do Wójta Gminy D. (zwanego dalej "Wójtem") o wydanie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie ciepłociągu dla przesyłu ciepłej wody o parametrach [...] (st. C) z biogazowni usytuowanej na działkach [...] i [...] obręb W., do obiektów Fermy Drobiu w W., zlokalizowanych przy ulicy [...], w celu ich ogrzewania. Opinią sanitarną z dnia [...] października 2014 r. nr. [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. (zwany dalej "PPIS") nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ww. przedsięwzięcia i odstąpił od określenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W dniu [...] października 2014 r. do Wójta wpłynął wniosek Stowarzyszenia A (zwanego dalej również "skarżącym Stowarzyszeniem") o dopuszczenie do udziału w ww. postępowaniu na prawach strony. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. nr. [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. (zwany dalej "RDOŚ") stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ww. przedsięwzięcia i odstąpił od określenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. nr. [...] Wójt odstąpił od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr. [...] Wójt stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez Weles sp. z o.o. w P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr. [...] umorzyło postępowanie odwoławcze w stosunku do skarżącego Stowarzyszenia, a także uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. nr. [...] Wójt na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23; zwanej dalej "k.p.a") dopuścił skarżące Stowarzyszenie do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. planowanego przedsięwzięcia. Opinią sanitarną z dnia [...] lutego 2016 r. nr. [...] PPIS nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ww. przedsięwzięcia i odstąpił od określenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. nr. [...] RDOŚ stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko ww. przedsięwzięcia i odstąpił od określenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] Wójt na podstawie art. 63 ust. 2, art. 64 ust. 1 i art. 65 ust. 3 z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 353; zwanej dalej jako "u.u.i.s.") nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dla przedmiotowego przedsięwzięcia oceny oddziaływania na środowisko. Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr. [...] Wójt na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84, art. 85 ust. 2 pkt 2 u.u.i.s. w związku z oraz § 3 ust 1 pkt. 34 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397; zwanego dalej "rozporządzeniem z dnia z dnia [...] listopada 2010 r.") oraz art. 104 k.p.a. stwierdził dla przedmiotowego przedsięwzięcia brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Wójt stwierdził, że z uwagi na skalę, charakter i zakres oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz brak negatywnego wpływu na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt, ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W odwołaniu skarżące Stowarzyszenie wniosło o uchylenie decyzji organu I instancji i wydanie decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji ww. przedsięwzięcia, ewentualnie o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżące Stowarzyszenie podniosło, ze nie ustalono czy planowana inwestycja uwzględniona została w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Brak lokalizacji tego przedsięwzięcia, w szczególności biorąc pod uwagę prace nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, powoduje że wydanie decyzji środowiskowej nie leży ani w interesie mieszkańców gminy ani w interesie samorządu. Ponadto Wójt nie ustalił z jakiego innego źródła ciepła miałby być zasilany ciepłociąg niż z biogazowni, więc nie wiadomo w jaki sposób technologicznie i gdzie, woda miałaby być podgrzewana do zamierzonej temperatury, a przede wszystkim w jaki sposób utrzymano by system zamkniętego obiegu wody w instalacji ciepłociągu. Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. skarżące Stowarzyszenie poinformowało Kolegium o przyjęciu przez Radę Gminy D. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m.in. dla terenu obejmującego przedmiotowe przedsięwzięcie. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 84 ust. 1 i 2, art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 u.u.i.ś. oraz § 3 ust. 1 pkt 34 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium podzieliło argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu I instancji i uznało, że przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W ocenie Kolegium w odwołaniu nie przedstawiono żadnych dowodów, które mogłyby podważać prawidłowość i rzetelność karty informacyjnej przedsięwzięcia, w szczególności dokumentu sporządzonego przez specjalistów w dziedzinie objętym daną tematyką, które stanowiłyby przeciwdowód dla złożonej przez inwestora karty informacyjnej. Ponadto w ocenie Kolegium nie zachodziła konieczność ustalania zgodności planowanego przedsięwzięcia z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z uwagi na jego brak. Nie ma też przepisu, który nakazywałby w toku procedury środowiskowej badanie zgodności lokalizacji przedsięwzięcia ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Wobec oceny, iż przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko, nie ma potrzeby nakładania na niego dodatkowych obowiązków w zakresie środków minimalizujących, czy kompensujących oddziaływanie na środowisko. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Stowarzyszenie A wniosło o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, zobowiązanie organu II instancji do wydania na podstawie przepisu art. 145a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718; zwanej dalej "p.p.s.a.") w terminie 7 dni od uprawomocnienia się wyroku, decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i odmawiającej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W ocenie skarżącego Stowarzyszenia zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 80 ust. 2 u.u.i.ś. Skarżące Stowarzyszenie zaznaczyło, że pismem z dnia [...] lipca 2016 r. poinformowało Kolegium, iż w dniu 6 czerwca 2016 r. opublikowano w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] uchwalę Rady Gminy D. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w W. dla działek nr ewid.[...], [...], [...], [...] i [...]. Zgodnie z § 10 tej uchwały na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem RU oraz RU/R zakazuje się realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z załącznikiem graficznym do uchwały działki o nr [...] i [...] oznaczone są symbolem RU i RU/R, w związku z czym nie mogą być na nich realizowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z powyższym w ocenie skarżącego Stowarzyszenia planowane przedsięwzięcie jest sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W dalszej części skargi powtórzono argumentację zawartą w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę wniesiono o oddalenie skargi. Kolegium stwierdziło, że organ I instancji wydawał decyzję w innym stanie prawnym wobec czego brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Ewentualnie możliwym jest uchylenie decyzji organów obu instancji w celu zrealizowania zasady dwuinstancyjności postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.u.i.ś. przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. Rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Nie budzi sporu w rozpoznawanej sprawie, że planowane przedsięwzięcie zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 34 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010 r. zaliczane jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Ocenę odziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, co wynika z art. 61 ust. 2 u.u.i.ś. Zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 u.u.i.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, a jej uzyskanie jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 84. ust. 1 u.u.i.ś.). W myśl art. 80 ust. 2 u.u.i.ś. właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Nie dotyczy to decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej dla drogi publicznej, dla linii kolejowej, dla przedsięwzięć Euro 2012, dla przedsięwzięć wymagających koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin, dla inwestycji w zakresie terminalu, dla inwestycji związanych z regionalnymi sieciami szerokopasmowymi, dla budowli przeciwpowodziowych realizowanych na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, dla inwestycji w zakresie budowy obiektów energetyki jądrowej lub inwestycji towarzyszących oraz dla strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej realizowanej na podstawie ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych. Nie ma wątpliwości, że zgodność lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest w świetle art. 80 ust. 2 u.u.i.ś. podstawowym kryterium oceny zamierzeń strony ubiegającej się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jeżeli plan miejscowy nie przewiduje przeznaczenia terenu pod określone przedsięwzięcie lub też wprost zakazuje jego realizacji, to organ ma obowiązek, wobec braku zgodności przedsięwzięcia z planem wydać decyzję odmowną, bez dalszego badania rzeczywistego wpływu planowanej działalności na środowisko (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2628/11, z 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2628/11 oraz z dnia 22 marca 2016 r. sygn. akt II OSK 1817/14; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak trafnie wskazano w skardze, a czego nie dostrzegło Kolegium wydając zaskarżoną decyzję teren, na którym realizowane ma być zamierzone przedsięwzięcie objęty jest ustaleniami uchwały Rady Gminy D. nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w W. dla działek nr ewid.[...], [...], [...], [...] i [...]. Sąd podzielił stanowisko skarżącego Stowarzyszenia, co do niezgodności planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W § 10 planu wprowadzono bowiem zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko na terenach oznaczonych na rysunku planu symbolem RU i RU/R, a więc na obszarze obejmujący teren przedmiotowego przedsięwzięcia. Nie do zaakceptowania jest stanowisko Kolegium wyrażone w zaskarżonej decyzji, że w sprawie nie zachodziła konieczność ustalania zgodności planowanego przedsięwzięcia z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z uwagi na jego brak, skoro już w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. skarżące Stowarzyszenie zwracało uwagę na okoliczność uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Bez znaczenie przy tym pozostaje, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został uchwalony po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Zasadą jest bowiem, że organ odwoławczy orzeka w oparciu o stan faktyczny i prawny obowiązujący na dzień wydawania decyzji. W rozpoznawanej sprawie w dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy dla terenu obejmującego przedmiotowe przedsięwzięcie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że obowiązkiem Kolegium było zbadanie zgodności planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami tego planu. Z obowiązku tego nie wywiązał się prawidłowo organ odwoławczy, co doprowadziło do naruszenia art. 80 u.u.i.ś. Zaznaczyć jednocześnie trzeba, że Sąd podzielając argumentację skarżącego Stowarzyszenia, co do okoliczności naruszenia art. 80 u.u.i.ś., nie podzielił stanowiska Stowarzyszenia co do skutków tego naruszenia. W ocenie Sadu brak jest podstaw aby uznać, że naruszenie art. 80 u.u.i.ś. miało w niniejszej sprawie charakter rażący, w głównej mierze z tego powodu, że plan miejscowy został uchwalony w toku postępowania prowadzonego przez organy administracji publicznej. W kontekście stwierdzonego powyżej naruszenia art. 80 u.u.i.ś. zbędnym staje się odnoszenie do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze. Skoro bowiem § 10 ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyklucza możliwość realizacji na działkach objętych wnioskiem inwestora przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a takim jest przedsięwzięcie, którego dotyczy niniejsze postępowania, to pozostałe zarzuty podniesione w skardze nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium, uwzględniając treść uzasadnienia niniejszego wyroku oraz ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, raz jeszcze dokona oceny możliwości realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia na działkach wskazanych we wniosku inwestora. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając kwotę stanowiąca równowartość uiszczonego wpisu od skargi (200 zł), opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł) ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).