I GSK 2891/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-09-16

Skład orzekający: Michał Kowalski, Małgorzata Grzelak, Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka realizująca dowóz dzieci do szkół na podstawie umów z gminami, które nie polegały na sprzedaży biletów miesięcznych, jest uprawniona do otrzymania dopłat do ulgowych przejazdów, a jeśli nie, czy pobrana dotacja podlega zwrotowi?
Ratio decidendi
Spółka realizująca dowóz dzieci do szkół na podstawie umów z gminami, które nie polegały na sprzedaży biletów miesięcznych, nie jest uprawniona do otrzymania dopłat do ulgowych przejazdów, ponieważ nie spełniła wymogów określonych w art. 5a ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów. W przypadku braku spełnienia tych wymogów, pobrana dotacja podlega zwrotowi jako nienależnie pobrana.
Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. w P. kwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu, która uchyliła decyzję Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego i określiła kwotę nienależnie pobranej dotacji podlegającej zwrotowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę spółki, uznając, że umowy zawarte z gminami nie dotyczyły sprzedaży biletów miesięcznych, a realizacji usługi dowozu dzieci do szkół. Spółka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 16 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A sp. z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 października 2017 r. sygn. akt I SA/Bd 479/17 w sprawie ze skargi A sp. z o.o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji przypadającej do zwrotu oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 10 października 2017 r., sygn. akt I SA/Bd 479/17 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, aktualnie: Dz. U. 2022 r., poz. 329 – dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę A sp. z o. o. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] w przedmiocie określenia nienależnie pobranej kwoty dotacji podlegającej zwrotowi oraz terminu od którego nalicza się odsetki. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego określił spółce "A" sp. z o.o. w P. kwotę dotacji przypadającą do zwrotu w wysokości 574 118 zł wraz z odsetkami oraz termin od którego nalicza się odsetki od wspomnianej kwoty naliczane jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania dotacji "A" sp. z o.o. do dnia zapłaty zaległości. Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Toruniu uchyliło decyzję organu I instancji w całości i określiło, że kwota dotacji w wysokości 574 118 zł pobrana nienależnie przez spółkę za okres od stycznia 2013 r. do czerwca 2013 r. podlega zwrotowi na konto Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego, a termin od którego nalicza się odsetki, liczony jest od stwierdzenia okoliczności pobrania nienależnej dotacji tj. od dnia [...] stycznia 2016 r. do dnia zapłaty zaległości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził m.in., że przedmiotem umów zawartych z gminami P., R. i Z. K. nie była sprzedaż biletów miesięcznych w celu zapewnienia przez gminę bezpłatnego dowozu dzieci do szkół, a realizacja usługi polegającej na zapewnieniu dowozu dzieci do szkół za ustaloną między stronami cenę. Podstawą uznania, że dopłaty pobrane zostały nienależnie stanowiło stwierdzenie naruszenia art. 5a ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego (Dz. U 2012 r., poz. 1138 ze zm. - zwanej dalej ustawą o uprawnieniach do ulgowych przejazdów). Sąd I instancji stwierdził przy tym, że organy przeprowadziły wyczerpujące postępowanie i zebrały obszerny materiał dowodowy odpowiadający standardom wynikającym z art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – powoływanej dalej jako K.p.a.). Treść uzasadnienia tego wyroku dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl). W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 145 § 1 ust. 1 pkt a p.p.s.a. w związku z art. 5a ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że umowy zawarte pomiędzy skarżącą, a Gminami: P., R., Z. K., nie stanowią umów w rozumieniu art. 5a wyżej powołanej ustawy; 2. art. 145 § 1 ust. 1 pkt a p.p.s.a. w związku z art. 8a ust. 2 i 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów przez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżąca nie była uprawniona do otrzymania dopłat z tytułu stosowania ulg w przewozach pasażerskich; 3. art. 145 § 1 ust. 1 pkt a p.p.s.a. w związku z art. 18b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U z 2016 r., poz. 1907 – dalej jako u.t.d.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że przewozy realizowane przez skarżącą na rzecz Gminy Ł. na podstawie umowy z dnia [...] sierpnia 2011 r. nie były przewozami regularnymi, w związku z czym skarżącej nie przysługiwało uprawnienie do uzyskania dopłat do ulgowych przejazdów w związku z realizacją ulg ustawowych przysługujących w środkach publicznego transportu zbiorowego w regularnych przewozach osób (art. 1 ust. 1 ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów); 4. art. 145 § ust. 1 pkt a p.p.s.a. w związku z art. 169 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm. - powoływana dalej jako u.f.p.) poprzez jego błędną wykładnię i zakwalifikowanie pełnej kwoty dotacji jaką otrzymał skarżący z tytułu świadczenia na rzecz gmin usług dowozu uczniów do szkół jako pobranej nienależnie, tymczasem zgodnie z dyspozycją tego zwrotowi podlegać powinna dotacja w wyższe wysokości niż określona w ustawie, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Poza powyższym zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 145 § 1 ust. 1 pkt c p.p.s.a. w związku z art. 15, art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80 i art. 107 § 3 oraz art. 136 K.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zaniechania przeprowadzenia czynności dowodowych oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Strona przeciwna nie skorzystała z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zarzutów kasacyjnych, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). Przed odniesieniem się do zarzutów kasacyjnych postawionych w niniejszej skardze zasadnym jest przedstawić zasady dopłat do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego. Podstawę dla ustalenia charakteru prawnego wzmiankowanych dopłat stanowią przepisy ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów w związku z ustawą o finansach publicznych. Przepisy te określają bowiem, z jakiego tytułu i komu przysługują te dopłaty, jakie są zasady ich wypłaty oraz zwrotu. Z art. 8a ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów wynika, że kwotę dopłaty stanowi różnica pomiędzy wartością sprzedaży biletów obliczoną według cen nieuwzględniających ustawowych ulg a wartością sprzedaży tych biletów w cenach uwzględniających te ulgi (ust. 3). Celem tego rodzaju ulg ustawowych jest niewątpliwie zwiększenie dostępności przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego. Dopłaty zaś są po to, by żaden przewoźnik nie odczuwał strat spowodowanych korzystaniem przez pasażerów z prawa do ulgowych przejazdów. Koszty związane z finansowaniem ustawowych uprawnień do bezpłatnych lub ulgowych przejazdów pokrywane są z budżetu państwa (art. 1a). Przewoźnik nabywa uprawnienie do otrzymania dopłat jeżeli posiada stosowne zezwolenie, stosuje kasy rejestrujące oraz zawarł umowę z samorządem województwa (ust. 4). Dopłaty do przewozów z tytułu stosowania ustawowych ulg w przewozach pasażerskich przekazują przewoźnikom samorządy województw (ust. 2). Przewoźnik otrzymuje zatem od samorządów wojewódzkich dopłatę już po faktycznym dokonaniu sprzedaży biletów ulgowych. Wysokość dopłat jest uzależniona od faktycznej liczby przejazdów ulgowych oraz struktury ulg, z których korzystają osoby uprawnione. W świetle powyższej regulacji prawnej uznać należy, że te ulgi i ich finansowanie stanowią rodzaj zadania publicznego. Finansowanie dopłat jest zadaniem publicznym o charakterze ogólnopaństwowym, którego celem jest zaspokajanie potrzeb społecznych na poziomie określonym przez współczesne standardy cywilizacyjne i kulturowe w danym państwie (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2006r., K 30/04, OTK-A 2006/7/86). Podjęta przez ustawodawcę decyzja polityczna o finansowaniu ze środków państwa tego rodzaju zadania publicznego rodzi równocześnie odpowiedzialność państwa za zakres i sposób jego finansowania, w tym zatem również za wydatkowanie środków na finansowanie tego zadania zgodnie z wymogami ustawy o finansach publicznych. Wydatkowanie dotacji podlega zatem rygorom wydatkowania środków budżetowych. Wskazane powyżej cechy dopłat wskazują na to, że stanowią one dotacje w rozumieniu art. 126 u.f.p., są bowiem środkami publicznymi przeznaczonymi na finansowanie realizacji zadania publicznego, jakim jest udzielanie ulg w przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego. W konsekwencji uznać zatem należy, że dopłaty wykorzystane przez przewoźników niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, stanowią dopłaty podlegające zwrotowi na zasadach przewidzianych w ustawie o finansach publicznych, a zatem w formie decyzji administracyjnej. Przepisy ustawy o finansach publicznych przewidują procedurę ich zwrotu, termin zwrotu oraz regulują kwestie odsetek od dotacji podlegających zwrotowi. Kontrola wydatkowania dotacji i stwierdzenie obowiązku zwrotu środków nieprawidłowo przyznanych lub nieprawidłowo wykorzystywanych następuje więc w postępowaniu administracyjnym, kończącym się wydaniem decyzji administracyjnej. Charakteru prawnego tego rodzaju dotacji w postaci dopłat do ulgowych przejazdów nie zmienia fakt, że ich przekazanie następuje na podstawie umowy zawartej z beneficjentem dotacji. Zawarcie przez przewoźnika z samorządem województwa umowy określającej zasady przekazywania przewoźnikom dopłat (art. 8a ust. 4 pkt 3 ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów), nie oznacza, że wszelkie stosunki między stronami tej umowy będą podlegały regulacji prawa prywatnego. Przekazywane w ten sposób środki publiczne nie tracą swego publicznoprawnego charakteru i dla dochodzenia ich zwrotu nie jest właściwa droga postępowania cywilnego (por. np. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2002r., sygn. akt FPS 6/02, ONSA 2003/1, poz. 8). Nadal bowiem są to środki publicznoprawne, które podlegają szczególnym zasadom związanym z ich rozliczaniem, w tym zwłaszcza zasadzie, że dotacje wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają obowiązkowi zwrotu do budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, z pominięciem instrumentów cywilnoprawnych, takich jak rozwiązanie umowy czy odszkodowanie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2003 r., sygn. akt III RN 11/02, OSNP 2004/5/72). Przystępując do rozważań na tle zarzutów kasacyjnych oraz ich uzasadnienia należy wskazać, że na gruncie rozpatrywanej sprawy mogą one podlegać łącznej ocenie zarówno w zakresie naruszeń prawa materialnego, jak i procesowego. W skardze kasacyjnej sformułowano zarzuty dotyczące w istocie kwestionowania stanowiska zaakceptowanego w zaskarżonym wyroku, zgodne z którym skarżąca kasacyjnie spółka nienależnie pobrała dotację za wzmiankowany okres 2013 r., ponieważ nie spełniła wymogów przewidzianych na gruncie ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów. Odnosząc się do tego podstawowego zagadnienia należy stwierdzić, że w świetle art. 5a ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów, w brzmieniu obowiązującym w 2013 r., w przypadku nabywania przez gminę biletów miesięcznych dla dzieci w celu wykonania obowiązku określonego w art. 14a ust. 3 oraz art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm. – dalej jako ustawa o systemie oświaty) uwzględnia się ulgi 49% przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych i pośpiesznych oraz przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego autobusowego w komunikacji zwykłej i pośpiesznej, na podstawie imiennych biletów miesięcznych, dla dzieci i młodzieży w okresie od rozpoczęcia odbywania obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego do ukończenia gimnazjum, szkoły ponadpodstawowej lub ponadgimnazjalnej - publicznej lub niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej, nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia. Z przywołanego unormowania jednoznacznie zatem wynika, że aby przewoźnik mógł na podstawie art. 5a ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów wystąpić o zwrot dopłat do biletów ulgowych, gmina musi nabyć bilety miesięczne dla dzieci od przewoźnika, jak również ich nabycie musi nastąpić w celu wykonania obowiązków gminy przewidzianych przepisami ustawy o systemie oświaty. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego spełnienie tych ustawowych przesłanek należy potraktować jako podstawę dla oceny zasadności określenia skarżącej kasacyjnie przez organy kwoty nienależnie pobranej dotacji podlegającej zwrotowi. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przedmiotem umowy i sposobu rozliczenia usługi świadczonej przez skarżącą kasacyjnie wobec gminy P. nie była sprzedaż biletów miesięcznych. Spółka zgodnie umowami zobowiązana była do dowożenia i odwożenia dzieci i młodzieży do oraz z placówek oświatowych na terenie miasta i gminy P. w roku szkolnym 2012/2013. Spółka, dokonując comiesięcznego rozliczenia świadczonej usługi dowozu dzieci do szkół na terenie gminy, przedstawiała Gminie P. rozliczenie przejechanych kilometrów w związku z realizacją dowozu dzieci do szkół oraz stawki za 1 km. W dokumentacji przedstawionej przez spółkę nie ma żadnego dowodu wskazującego na przekazanie przez przewoźnika biletów miesięcznych placówkom oświatowym, do których dowożone były dzieci i młodzież. Dodatkowo, z oświadczenia Burmistrza P. wynika, że gmina P. nie kupowała biletów miesięcznych dla uczniów dowożonych do szkół na podstawie umów zawartych ze skarżącą kasacyjnie spółką, co nie zostało przez stronę skarżącą podważone. W świetle powyższego, prawidłowo Sąd I instancji uczynił akceptując, jako prawidłowe stanowisko organu, że wygenerowanie przez spółkę biletów miesięcznych nie miało związku z realizacją umów a służyło wyłącznie uzyskaniu dotacji, o której mowa w art. 8a ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów. Podobnie w przypadku Gminy R., zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza, aby przedmiotem sprzedaży gminie były miesięczne bilety. W umowie nie określono liczby biletów zakupionych przez gminę R. ani jednostkowej ceny biletu. Cena zostało określona ryczałtowo za całość usługi dowodu dzieci do szkół w roku szkolnym. Za świadczone usługi przewozu gmina miała zapłacić ryczałtem 205.200 zł brutto, zatem brak jest bezpośredniego związku wartości wystawianych faktur z wartością wydawanych biletów. Dodatkowo, jak wynika z pisma Samorządowego Zespołu Oświaty i Kultury w R. z dnia [...] stycznia 2014r. - który w imieniu gminy był stroną umowy - ilość dowożonych dzieci, ani ilość drukowanych biletów przez przewoźnika nie miały wpływu na wysokość zapłaty za usługę dowozu dzieci do szkół. Również z wyjaśnień członka zarządu skarżącej kasacyjnie spółki zawartych w piśmie z dnia [...] października 2013 r. wynika, że bilety nie miały żadnego związku z wykonaniem i zapłatą za usługę, której dotyczyła zawarta między stronami umowa, co pozwala przyjąć, że gmina R. płaciła ryczałtem z góry określoną kwotę nie mającą związku z ceną biletów oraz liczbą dowożonych dzieci. Z kolei, na podstawie umowy dnia [...] sierpnia 2012 r. zawartej z gminą Z. K. skarżąca kasacyjnie spółka realizowała dowóz dzieci do szkół na terenie tej gminy. W umowie nie wskazano, że gmina nabywała bilety, lecz przedmiotem umowy była usługa dowożenia uczniów do szkół. Potwierdzeniem tych ustaleń jest oświadczenie Wójta Gminy Z. K. z dnia [...] listopada 2014 r. zgodnie, z którym przedmiotem umowy nie był zakup biletów miesięcznych, a jedynie wykonywanie usługi dowozu dzieci do szkół. Dodatkowo, z zestawienia cen biletów stosowanych przez przewoźnika wynika, że występował on o dopłaty w wysokości 78,40 zł do każdego biletu w sytuacji, gdy na tej trasie bilet miesięczny normalny kosztował 78,00 zł, a ulgowy z ulgą 49% powinien kosztować 39,78 zł. W tym świetle zasadne jest twierdzenie organów, zaakceptowane w zaskarżonym wyroku, że w gmina Z. K. nie kupowała ulgowych biletów miesięcznych w celu realizacji obowiązków wynikających z ustawy o systemie oświaty. Końcowo należy wskazać, że w przypadku Gminy Ł., w związku z wykonywaniem dowozu dzieci do szkół skarżąca kasacyjnie spółka wystawiała comiesięcznie faktury, za bilety miesięczne dla uczniów dojeżdżających do szkół na terenie gminy Ł., co pozwala przyjąć, że w tym przypadku świadczyła ona usługę sprzedaży biletów miesięcznych. Z zeznań świadków wynika jednak, że autobusami przewożeni byli wyłącznie uczniowie szkół, a okazjonalnie zabierani byli rodzice dzieci, którzy nie płacili za przejazd. Autobusy miały oznakowanie "przewóz dzieci" , natomiast nie posiadały tablic kierunkowych. Rozkłady jazdy były zaś traktowane bardzo dowolnie. Przewozy do szkół w O. i L. odbywały się niezgodnie z obowiązującym rozkładem jazdy. Te wszystkie ustalone elementy omawianych przewozów nie zostały skutecznie zakwestionowane przez spółkę. To, że spółka posiadała zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych wydane przez właściwe organy jest niesporne. Tym niemniej, nie ma racji skarżąca kasacyjnie twierdząc, że wyłącznie sam fakt posiadania przedmiotowych zezwoleń ma stanowić o tym, że jest ona uprawniona do otrzymania żądanych dopłat. W sytuacji bowiem, gdy przewozy wykonywane przez skarżącą kasacyjnie spółkę w ramach realizacji umowy faktycznie nie były przewozami regularnymi w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym takie dopłaty nie przysługują. Wynika to z treści art. 8a ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów. Dopłata o której mowa w art. 8a ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów należna jest bowiem w związku z realizacją ulg ustawowych przysługujących w środkach publicznego transportu zbiorowego w regularnych przewozach osób na zasadzie art. 1 ust. 1 ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów. Zatem wykazanie przez organ, co nastąpiło na gruncie rozpatrywanej sprawy, że przewozy wykonywane przez skarżącą kasacyjnie spółkę w ramach realizacji umowy nie były przewozami regularnymi w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym musiały skutkować określeniem nienależnej pobranej kwoty dotacji podlegającej zwrotowi ( wraz z odsetkami). Zgodnie z art. 4 pkt 7 u.t.d. przez przewóz regularny rozumie się publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami na zasadach określonych w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe. Publiczny charakter przewozu regularnego oznacza, że dostęp do tej usługi nie jest ograniczony do określonej kategorii osób pasażerów. Dodatkowo z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika również, że część biletów wydana została osobom nie uprawnionym do przejazdu, dla części osób uprawnionych skarżąca kasacyjnie spółka nie wydała biletów, a dla innej grupy bilety sprzedano niezgodnie z cennikiem. Te oraz wskazane wcześniej elementy faktycznie wykonywanych przewozów pozwala na przyjęcie, że sposób wykonania usługi przewozu świadczy o tym, że nie były to przewozy regularne w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, wobec czego pobrane dopłaty były nienależne. Mając na uwadze okoliczności sprawy, szczegółowo udokumentowane w materiale dowodowym, skrupulatnie opisane w decyzjach organów obu instancji, jak i przedstawione oraz prawidłowo ocenione w zaskarżonym wyroku należy stwierdzić, że przedmiotem umów zawartych z gminami P., R. i Z. K. nie była sprzedaż biletów miesięcznych w celu zapewnienia przez gminę bezpłatnego dowozu dzieci do szkół, ale realizacja usługi polegającej na zapewnieniu dowozu dzieci do szkół za ustaloną między stronami cenę. Z kolei, w przypadku Gminy Ł. nie miały miejsca przewozy regularne, wobec czego pobrana dotacja także była nienależna. Jak już zasygnalizowano, spełnienie przez skarżącą kasacyjnie spółkę wymogów przewidzianych na gruncie art. 8a ust. 2 i 4 ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów nie oznacza, w przypadku naruszenia art. 5a tej ustawy, który precyzyjnie określa przesłanki uzyskania dofinansowania, że dotacja została pobrana należnie i nie podlega zwrotowi. Wprost przeciwnie, ewidentne naruszenie na gruncie rozpatrywanej sprawy art. 5a ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów musiało skutkować obowiązkiem zwrotu dotacji. W tym świetle za chybione należało uznać zarzuty naruszenia art. 5a oraz 8a ust. 2 i 4 ustawy o uprawnieniach do ulgowych przejazdów, a także art. 18b ust. 1 i 2 u.t.d. i art. 169 ust. 2 u.f.p. Pozbawione usprawiedliwionej podstawy są także podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a więc art. 15, art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80 i art. 107 § 3 oraz art. 136 K.p.a. Sąd I instancji dokonał bowiem prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego odpowiadającej standardom ogólnego postępowania administracyjnego. Ocena prawna i faktyczna Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy jest prawidłowa, zaś sam fakt, że Sąd I instancji doszedł na podstawie kompleksowej oceny sprawy do odmiennych wniosków niż podnosi skarżący kasacyjnie, nie może być poczytywany w kategoriach naruszania praw procesowego. W związku z tym nie został również naruszony art. 145 § ust. 1 pkt a i c p.p.s.a. W tych okolicznościach orzeczono na podstawie art. 184 p.p.s.a., jak w sentencji orzeczenia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło