I OZ 1640/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 września 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1746/16 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1746/16 w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego [...] z dnia 29 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie M.B. uczynił decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego [...] z dnia 29 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 11 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1746/16 oddalił wniosek M.B. o wyłączenie wskazanych sędziów oraz referendarzy sądowych od rozpoznania wniosku o przyznanie mu prawa pomocy w niniejszej sprawie. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia M.B. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Rzeszowie zarządzeniem z dnia 18 września 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1746/16, powołując się na § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wezwał M.B. do uiszczenia, w terminie 7 dni, wpisu sądowego od wniesionego zażalenia, pod rygorem jego odrzucenia. Powyższe zarządzenie M.B. uczynił przedmiotem zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, iż wezwanie go do uiszczenia wpisu od zażalenia w niniejszej sprawie jest niezasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."). Do kosztów sądowych należą m.in. opłaty sądowe, na które składają się wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 P.p.s.a.). W świetle art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym zażalenia, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 P.p.s.a.). Jeżeli więc przedmiotem sprawy nie są należności pieniężne, od których pobiera się wpis stosunkowy w zależności od wysokości należności objętych zaskarżeniem, to w sprawie należy uiścić wpis stały. Jednocześnie w art. 233 P.p.s.a. zawarto delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu. W wykonaniu tej delegacji Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 tego rozporządzenia, wpis stały od zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych, bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności, wynosi 100 zł. Stosownie do treści art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W świetle art. 220 § 3 P.p.s.a., zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Od zasady, iż zażalenie podlega wpisowi, ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje wyjątki. Nie pobiera się opłat sądowych od zażaleń, o których mowa w art. 259 i art. 260, tj. wnoszonych w przedmiocie prawa pomocy (art. 261 P.p.s.a.), a także od zażaleń na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy (art. 227 § 2 P.p.s.a.). Ponadto, na podstawie art. 220 § 4 P.p.s.a. wolne od wpisu jest zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych, wymienionych w § 3 tego przepisu, to jest o odrzuceniu skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis. W niniejszej sprawie – dotyczącej dostępu do informacji publicznej, a więc nieobjętej zakresem przedmiotowym określonym w art. 239 § 1 pkt 1 P.p.s.a. – M.B. wniósł zażalenie na zarządzenie z dnia 18 września 2017 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 11 maja 2017 r., oddalające jego wniosek o wyłączenie wskazanych sędziów oraz referendarzy sądowych. Zażalenie to nie należy do kategorii zażaleń wolnych od wpisu, a zatem spoczywał na nim obowiązek uiszczenia od niego wpisu sądowego. W świetle powołanego § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wpis stały od zażalenia wynosi 100 zł. W związku z tym uznać należy, że Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie prawidłowo zastosował w/w przepis, wzywając M.B. do uiszczenia wpisu od zażalenia w wymienionej kwocie. Oznacza to, że skarżący, w związku ze złożonym zażaleniem, zobowiązany był do uiszczenia od niego wpisu sądowego, czego nie uczynił. W niniejszej sprawie nie zostało mu również przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (prawomocne postanowienie z dnia 12 września 2017 r.), zaś Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 lutego 2017 r. sygn. akt I OZ 288/17 oddalił zażalenie M.B. na zarządzenie z dnia 27 grudnia 2016 r. o wezwaniu go do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.