I SA/Kr 1530/14

WyrokWSA w Krakowie2017-07-20

Skład orzekający: Jarosław Wiśniewski, Grażyna Firek, Piotr Głowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja wymierzająca łączne zobowiązanie pieniężne może zostać skierowana do osób zmarłych przed wejściem decyzji do obrotu prawnego, a jeśli tak, czy stanowi to wadę powodującą nieważność decyzji?
Ratio decidendi
Decyzja administracyjna, która została skierowana do osoby zmarłej przed wejściem tej decyzji do obrotu prawnego, jest obarczona wadą nieważności określoną w art. 247 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro decyzja rozstrzyga o prawach lub obowiązkach podmiotu, nie może być skierowana do osoby nieposiadającej zdolności prawnej, w tym osoby zmarłej. W takiej sytuacji sąd administracyjny, stwierdzając nieważność decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 PPSA, zobowiązany jest do uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 czerwca 2014 r., utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza z dnia 29 stycznia 2014 r. ustalającą łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2014. Skarżący S.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając m.in. skierowanie decyzji do osób zmarłych. Sąd ustalił, że obie decyzje były skierowane do wielu osób, z których część zmarła przed wejściem w życie decyzji organu odwoławczego, a niektóre nawet przed wszczęciem postępowania podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Jarosław Wiśniewski Sędziowie: SWSA Grażyna Firek (spr.) SWSA Piotr Głowacki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lipca 2017 r. sprawy ze skargi S.K. przy uczestnictwie [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 czerwca 2014 r., znak [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2014 I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Burmistrz M. decyzją z dnia 29 stycznia 2014 r., nr [...] ustalił łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2014. Decyzja została skierowana do właścicieli, współwłaścicieli i władających solidarnie odpowiedzialnych. Były to następujące osoby: [...] W wyniku odwołania, wniesionego w terminie przez S.K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 23 czerwca 2014r., [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego skierowano do wymienionych wyżej osób, z wyjątkiem pominiętych [...] Od powyższego orzeczenia skargę w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł S.K.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity : Dz. U. z 2017r., poz. 1389 ze zm. – dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Jedną z przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji, wskazanych w art. 247 § 1 pkt 5 o.p. jest sytuacja, gdy decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Skierowanie decyzji do danego podmiotu należy rozumieć nie jako wysłanie jej pod jego adresem, ale wydanie decyzji, w której rozstrzyga się o prawach lub obowiązkach tego podmiotu. Zgodnie z art. 133 § 1 o.p. stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art. 110-117c, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Stroną w postępowaniu podatkowym może być tylko podmiot, posiadający zdolność prawną, a zatem musi to być m. in. osoba żyjąca. Jeżeli decyzja jest skierowana do osoby nieżyjącej (rozstrzyga o prawach lub obowiązkach takiej osoby), uznać należy, że jest obciążona wadą, wymienioną w art. 247 § 1 pkt 5 o.p. Analiza akt, przedstawionych przez organy podatkowe wskazuje, że przed wszczęciem postępowania podatkowego albo najpóźniej w jego trakcie, ale przed wejściem do obrotu prawnego decyzji organu drugiej instancji zmarli [...]. Zwrotne poświadczenia odbioru zaskarżonej decyzji powróciły po bezskutecznej próbie doręczenia z adnotacją poczty o śmierci adresatów. Zgromadzone w czasie postępowania sądowego dokumenty potwierdzają śmierć kolejnych osób, do których skierowana była zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji. Zgodnie ze znajdującymi się w aktach sądowych odpisami skróconymi aktów zgonu [...] zmarł w roku 1971 (k. 379), a [...] w roku 1993 (k. 378). Z ogólnodostępnych rejestrów aktów poświadczenia dziedziczenia wynika że [...] zmarł w roku 2007 (akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony został w kancelarii notariusza G.W. w S. ). Nadto zgodnie z oświadczeniem skarżącego w roku 2012 zmarła [...] (k. 243). Wobec powyższego obie wydane decyzje, z których pierwszą skierowano do 51, a drugą do 49 osób, wśród swoich adresatów – podmiotów, o których prawnopodatkowych obowiązkach rozstrzygały – wskazywały 17 osób, nieżyjących już w chwili wejścia do obrotu prawnego decyzji organu drugiej instancji. W przypadku co najmniej trzech osób dowody, zgromadzone w toku postępowania sądowego wskazują, że nie żyły one długo przed wszczęciem postępowania podatkowego oraz rozpoczęciem okresu, za który wymierzone zostało łączne zobowiązanie pieniężne. Obie wydane w sprawie decyzje dotknięte są zatem wadą nieważności, wskazaną w art. 247 § 1 pkt 5 o.p. Organy podatkowe, zamierzając określić poprawnie łączne zobowiązanie pieniężne, winny ustalić aktualny krąg stron zobowiązanych, decyzja taka nie może bowiem zostać skierowana do osób nieżyjących. Z tej przyczyny wskazać też należy, że już w trakcie postępowania sądowego zmarł [...]. Organy podatkowe powinny zatem uwzględnić też jego następców prawnych, opierając się w tym zakresie na postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, wydanym przez Sąd Rejonowy do sygn. akt [...] , zgodnie z którym spadkobiercami [...] są [...] i [...] Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w punkcie I wyroku stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, za podstawę biorąc art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło