I FZ 347/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA: Ryszard Pęk (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia N. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 557/17 w przedmiocie odrzucenia skargi N. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 7 lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2013 r. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z 24 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 557/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę N. sp. z o.o. w K. (dalej zwana "skarżącą spółką") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 7 lutego 2017 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z 8 czerwca 2016 r., nr [...] określającą skarżącej spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2013 r. Powyższą decyzję doręczono pełnomocnikowi skarżącej spółki będącym adwokatem 22 lutego 2017 r. za pomocą platformy internetowej ePUAP, na identyfikator adresata ePUAP-ID: b., podany w pełnomocnictwie szczególnym na druku PPS-1 (k. 27 akt administracyjnych). Skargę na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącego wniósł przesyłką pocztową 25 kwietnia 2017 r. wskazując, że decyzja została udostępniona pełnomocnikowi skarżącej spółki na profilu ePuap w dniu 27 marca 2017 r. 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucając skargę ustalił, że zaskarżona decyzja została doręczona 22 lutego 2017 r., o czym świadczyło urzędowe poświadczenie doręczenia i że ostatnim dniem do wniesienia skargi był 24 marca 2017 r. Skargę natomiast nadano 25 kwietnia 2017 r., zatem z uchybieniem terminu wynikającego z treści art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej "ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi"). Wobec powyższego sąd I instancji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 tej ustawy odrzucił skargę, jako wniesioną z uchybieniem ustawowego terminu. Sąd I instancji odnosząc się do twierdzenia pełnomocnika skarżącej spółki o udostępnieniu decyzji w dniu 27 marca 2017 r. stwierdził, że nie znajduje ono pokrycia w aktach sprawy. Nadto nie zostało ono też w żaden sposób uzasadnione ani uprawdopodobnione. 3. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej spółki wniósł o jego uchylenie i rozpoznanie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie a w przypadku nieuwzględnienia wskazanego wniosku o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 53 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez uznanie, że skarga na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z 7 lutego 2017 r. została wniesiona z uchybieniem terminu oraz naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przez odrzucenie skargi na wskazaną wyżej decyzję, w sytuacji gdy została ona wniesiona w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. 4. W odpowiedzi na zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jego oddalenie. Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika skarżącej spółki dotyczących nieprawidłowości powstałych w trakcie doręczania decyzji za pośrednictwem platformy ePUAP, wyjaśnił, że zwrócił się do Centralnego Ośrodka Informatyki o udzielenie szczegółowych informacji dotyczących terminu i sposobu odbioru przez skarżącą spółkę zaskarżonej decyzji. W piśmie z 11 października 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej poinformował o odpowiedzi otrzymanej z Centralnego Ośrodka Informatyki, z którego wynikało, że nie udało się stwierdzić błędów po stronie platformy ePUAP w ramach obsługi wskazanej przesyłki. 6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 6.2. W punkcie wyjścia należy odnotować, że zgodnie z art. 54 § 1 w związku z art. 53 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Natomiast stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. 6.3. Sąd I instancji nie popełnił błędu ustalając, że skarżąca spółka uchybiła terminowi do wniesienia skargi. Przypomnieć należy, że jednym ze sposobów doręczenia decyzji, przewidzianym w art. 144a § 1 Ordynacji podatkowej, jest doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Dla zastosowania takiego sposobu doręczenia, koniecznym jest spełnienie przez stronę jednego z następujących warunków: 1. musi złożyć podanie w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu podatkowego lub portal podatkowy, 2. musi wnieść o doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej i wskazać organowi podatkowemu adres elektroniczny, 3. musi wyrazić zgodę na doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej i wskazać organowi podatkowemu adres elektroniczny. Przez adres elektroniczny, o którym powyżej mowa, należy rozumieć oznaczenie systemu teleinformatycznego umożliwiające porozumiewanie się za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności poczty elektronicznej (por. art. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną) W niniejszej sprawie, okolicznością bezsporną było to, że pełnomocnik skarżącej spółki złożył wniosek o doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W związku z powyższym, podstawę doręczenia decyzji pełnomocnikowi skarżącej spółki, stanowił art. 152a Ordynacji podatkowej, z którego wynika, że w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1. informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego, 2. wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma, 3. pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu podatkowego, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób. W § 2 tego przepisu przewidziano, że w przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w sposób określony w § 1 pkt 3, organ podatkowy po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma. Konsekwencje braku odebrania dokumentu przewiduje § 3, w którym wskazano, że w przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. Zaznaczyć należy, co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy Urzędowego Poświadczenia Doręczenia (karta 72 akt administracyjnych) wygenerowanego z systemu organu podatkowego, do pisma o identyfikatorze [...] do sprawy [...], tj. zaskarżonej decyzji (identyfikator ten znajduje się na pierwszej stronie zaskarżonej decyzji), że 8 lutego 2017 r., o godz. 7:40:40 wysłano dokument zawierający zaskarżoną decyzję. Powyższe poświadczenie wskazuje, że 8 lutego 2017 r., o godz. 7:40:40 utworzone zostało pierwsze UPD. Powtórne zawiadomienie utworzono 16 lutego 2017 r., o godz. 00:01:21. Jako termin doręczenia powyższej decyzji została wygenerowana data 22 lutego 2017 r. godzina 23:59:59. Data ta również została wskazana jako data odbioru. 6.4. W świetle podanych wyżej ustaleń sąd I instancji zasadnie przyjął, że doszło do skutecznego doręczenia zaskarżonej decyzji w trybie art. 152a § 1 Ordynacji podatkowej. Niewątpliwie konieczność spełnienia warunków określonych w tym przepisie obejmuje obowiązek wykazania przez organ podatkowy, że zostały spełnione wymogi odnoszące się do dwukrotnego zawiadomienia o możliwości odbioru dokumentu elektronicznego z odpowiednimi informacjami i pouczeniami. W niniejszej sprawie organ podatkowy przedstawił dokumenty, z których wynika, że stosowne zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki elektronicznej wystosowano dwukrotnie na wskazany adres poczty elektronicznej pełnomocnika. Ponadto zwrócił się on do Centralnego Ośrodka Informatyki o udzielenie szczegółowych informacji dotyczących terminu i sposobu odbioru przez skarżącą spółkę zaskarżonej decyzji. Informacja uzyskana od pracowników administrujących platformą EPUAP2 potwierdzała stan faktyczny przyjęty przez sąd I instancji za podstawę ustaleń a mianowicie, że nadanie pisma wysłanego w ramach zlecenia doręczenia o ID [...] na platformie ePUAP nastąpiło 8 lutego 2017 r. ok. godziny 7:40. Wygenerowanie pierwszego UDP miało miejsce 8 lutego 2017 r. ok. godziny 7:40, natomiast powtórnego: 16 lutego 2017 r. ok. godziny 00:03. Wskazano też, że udostępnienie dokumentu, którego dotyczy urzędowe poświadczenie doręczenia do odczytu przez adresata nastąpiło 22 lutego 2017 r. ok. godziny 15:51 zaś adresat odczytał dokument 27 marca 2017 r. ok. godziny 18:44. 6.5. W kontekście powyższego, nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja zażalenia o braku skutecznego doręczenia decyzji. Pełnomocnik w istocie poza swoimi przypuszczeniami, nie wskazał żadnych dowodów, z których by wynikało, że postępowanie organu odwoławczego było nieprawidłowe. Nadto oczekuje, że "(...) organ powinien wykazać całą sekwencję czynności związanych z doręczeniem decyzji, od momentu jej podpisania do momentu uznania jej za doręczoną" (strona 3 zażalenia). Wprost też wskazał, że "oczekuje, aby to organ udowodnił, że było inaczej", tj. że doszło do skutecznego doręczenia zaskarżonej decyzji (strona 5 zażalenia). W zażaleniu nie podważono skutecznie ustalenia, które przyjął sąd I instancji, że stosowne zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki elektronicznej wystosowano dwukrotnie na wskazany przez pełnomocnika adres poczty elektronicznej. Z uwagi na brak ich odbioru przesyłkę zawierającą przedmiotową decyzję uznano za doręczoną po upływie 14 dni licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia i od tego też dnia należało liczyć termin do wniesienia skargi. 6.6. Nie zasługiwała też na uwzględnienie argumentacja pełnomocnika skarżącej spółki co do różnic w urzędowym poświadczeniu doręczenia pomiędzy tym, którym dysponowała skarżąca spółka a tym znajdującym się w aktach sprawy. Jak trafnie zwrócono uwagę, urzędowe poświadczenie doręczenia znajdujące się w aktach sprawy prezentuje już stan po podpisaniu przez Adresata tego dokumentu a zatem zawiera ono rzeczywiste daty natomiast wygenerowane przez pełnomocnika skarżącej spółki stan przed jego podpisaniem i nie zawiera informacji o powtórnie przesłanym urzędowym poświadczeniu doręczenia. 6.7. Nie są również uzasadnione zarzuty pełnomocnika co do błędów w "podpięciu" dokumentów na platformie ePUAP. Również i w tym przypadku poza twierdzeniami pełnomocnik skarżącego nie wskazał żadnych dowodów, z których by wynikało, że faktycznie do takich błędów doszło. W szczególności nie poinformował też organu odwoławczego o istniejących wadliwościach w funkcjonowaniu tego systemu. Twierdzenia zatem o nieprecyzyjnym działaniu systemu również ocenić trzeba jako gołosłowne. W taki sam sposób należy ocenić twierdzenie pełnomocnika skarżącej spółki, że o udostępnieniu decyzji dowiedział się dopiero w dniu 27 marca 2017 r., tj. w dniu kiedy powziął informację o wszczęciu egzekucji przeciwko skarżącej spółce. 6.8. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów bezspornie wynikało, że stosowe zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki elektronicznej wystosowano dwukrotnie na wskazany przez pełnomocnika adres poczty elektronicznej. Z uwagi na brak ich odbioru przesyłkę zawierającą przedmiotową decyzję uznano za doręczoną po upływie 14 dni licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia i od tego też dnia należało liczyć termin do wniesienia skargi. Tymczasem, co było bezsporne, skargę wniesiono dopiero 25 kwietnia 2017 r. stąd też wobec braku podstaw do kwestionowania skuteczności doręczenia decyzji zasadnie sąd I instancji odrzucił skargę, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. 6.9. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił zażalenie.