II SAB/Bd 60/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Piechowiak po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. – K., A. K., E. O., A. O. oraz A. O. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie zwrotu części nadpłaty nienależnie uiszczonej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oraz zwrotu odsetek od całości opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącym ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) kwotę 100 (sto) zł, tytułem wpisu uiszczonego od skargi. J. S. – K., A. K., E. O., A. O. oraz A. O., reprezentowani przez radcę prawnego A. S., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie zwrotu części nadpłaty nienależnie uiszczonej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oraz zwrotu odsetek od całości opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Jak wynika z treści skargi, decyzją z dnia [...] grudnia 2006r. nr [...] Wójt Gminy [...] ustalił dla Jolanty S. – K., A. K., E. i M. O. jednorazową opłatę planistyczną z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2005r. Nr [...]. Na skutek uchwalenia planu nastąpiła zmiana przeznaczenia działek objętych sentencją decyzji, co skutkowało wzrostem wartości nieruchomości na kwotę [...] zł, w związku z czym opłatę planistyczną ustalono na [...] zł. Na mocy decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2006r. działki nr [...],[...] i [...] przeszły z mocy prawa na rzecz gminy [...], w związku z czym zawarta została ugoda, na mocy której wypłacono odszkodowanie w wysokości [...], które miało zostać zaliczone na poczet należności z tytułu opłaty planistycznej. Pozostała kwota w wysokości [...] zł. została wpłacona na rachunek bankowy Gminy. Decyzją z dnia [...] grudnia 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 2006r. Stronom w związku z powyższym zwrócona została kwota [...] zł. W związku z brakiem zwrotu pozostałej części uiszczonej opłaty planistycznej i brakiem ustosunkowania się do żądania zwrotu odsetek, skarżący pismem z dnia [...] lutego 2017r złożyli do SKO w [...] ponaglenie, zakwalifikowane przez organ, jako zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 2 kpa. Zdaniem skarżących, sprawa zwrotu opłaty planistycznej jest sprawą administracyjną i znajdują w niej zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej. Skarżący podnieśli, że wobec braku ich wniosku o zaliczenie nadpłaty w całości lub części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, organ powinien dokonać zwrotu nadpłaty wraz z odsetkami. Wobec niedokonania zwrotu organ pozostaje w bezczynności. Skarżący wskazali również, że zwrot części nadpłaty nastąpił z uchybieniem terminu wskazanego w art. 77 § 4 w zw. z art. 77 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik organu podniósł, że kwota [...] zł nigdy nie została przez skarżących uiszczona tytułem opłaty planistycznej, gmina natomiast nie dokonała potrącenia tej kwoty, nie stanowi zatem ona nadpłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Sprawa, której dotyczy skarga nie mieści się bowiem we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718, ze zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). W świetle treści art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Podstawową zatem przesłanką dopuszczalności skargi jest wymóg, by zaskarżona forma działania administracji publicznej należała do kategorii takich aktów lub czynności, które są kontrolowane przez sądy administracyjne. Zwrócić uwagę należy, że w decyzji ustalającej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, tzw. rentę planistyczną nie jest dopuszczalne zawieranie w treści decyzji określenia terminu płatności opłaty. W konsekwencji nie powstaje zaległość w płatności tej opłaty, niedopuszczalne jest zatem naliczanie i żądanie odsetek za zwłokę. Nie ma więc również możliwości odraczania terminu płatności, rozkładania opłaty na raty, stosowania ulg w opłacie czy umorzenia jej (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., II OSK 606/11, LEX nr 1169467). Renta planistyczna stanowi dochód gminy, o jakim mowa w art. 54 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. Zwrócić uwagę należy, że omawiane świadczenie nosi cechy podatku w świetle art. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, tzn. jest świadczeniem publicznoprawnym, nieodpłatnym, przymusowym i bezzwrotnym na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, ale wbrew wymaganiom przywołanej normy prawnej – niewynikającym z ustawy podatkowej, wynika bowiem z ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z przepisów tej ustawy w żaden sposób nie wynika, iż ustawodawca nadał rencie planistycznej status podatku, brak jest zatem podstaw do domniemywania stosowania względem tej opłaty przepisów ustawy podatkowej. Zatem – skoro obowiązek uiszczenia renty planistycznej wynika wprost z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która nie jest ustawą podatkową, nie sposób stosować do niej przepisów Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 3 września 2004r., sygn. akt OSK 520/04). Stwierdzenie nieważności decyzji nakładającej obowiązek uiszczenia jednorazowej opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego daje podstawę do domagania się zwrotu uiszczonej opłaty. Jest to jednak roszczenie o charakterze cywilnym, rozstrzygane przez sądy powszechne. W przypadku, gdy gmina nie zwróci kwoty opłaty właścicielowi nieruchomości, będzie on mógł wnieść powództwo do właściwego sądu. W sytuacji tej wójt (burmistrz, prezydent miasta) nie może wszcząć postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu opłaty planistycznej. Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. skargę jako niedopuszczalną odrzucił. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.