I OSK 852/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, po rozpoznaniu w dniu 20 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 listopada 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 686/17 w sprawie ze skargi S. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 30 listopada 2017 r., oddalił skargę S. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z [...] 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji [...] z [...] 2017 r. o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego w okresie od 6 lutego 2012 r. do 30 listopada 2016 r. w wysokości 21.547 złotych. S. W. w skardze kasacyjnej wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, albowiem istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Jednocześnie wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego za obie instancje. Oświadczył również o zrzeczeniu się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918) polegającą na niesłusznym przyjęciu, że skarżący był zobowiązany zawiadomić, składając nowe oświadczenie mieszkaniowe, o każdej zmianie mogącej mieć wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość, chociaż z literalnego brzmienia przepisu jasno wynika, że obowiązek taki dotyczy wyłącznie w razie zaistnienia zmiany mającej wpływ na uprawnienie albo wysokość świadczenia; 2. naruszenie prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, polegające na błędnym przyjęciu, że organ słusznie zastosował naruszony przepis i wydał prawidłową decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego, chociaż skarżący nie pobierał równoważnika z sposób nienależyty wskutek niepoinformowania organu o wystąpieniu zmian mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość; 3. naruszenie prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067), przez niezastosowanie tego przepisu, chociaż z okoliczności faktycznych wynika, iż roszczenie o zwrot nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego uległo częściowemu przedawnieniu; 4. naruszenie przepisu postępowania w postaci art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: p.p.s.a.) polegające na niesłusznym oddaleniu skargi i uznaniu zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z [...] 2017 r. za odpowiadającą przepisom prawa, chociaż decyzja była obarczona naruszeniami prawa materialnego i procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. W myśl przywołanego w skardze kasacyjnej § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, policjant jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić, składając nowe oświadczenie mieszkaniowe, o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość. Zdaniem skarżącego, obowiązek ten aktualizuje się w momencie, gdy w przekonaniu policjanta zaistniała okoliczność wywiera wpływ na jego uprawnienie do równoważnika lub jego wysokość. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że takiej interpretacji nie sposób zaakceptować. Wypada podkreślić, że prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której policjant pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, realizowane może być dwojako: przez wydanie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego albo przez przyznanie świadczeń określonych ustawą z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067 ze zm.). W myśl art. 92 ust. 1 tej ustawy policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Przyjmuje się, że jest to prawo do lokalu o określonej powierzchni, uwzględniającej normy zaludnienia lokali mieszkalnych, określone na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy o Policji. Odpowiednie w tym zakresie wartości przyjmuje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2013 r. poz. 1170 ze zm.). Każdorazowo jednakże, kwestia zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, a tym samym zaistnienia warunków do uzyskania, bądź cofnięcia przyznanej pomocy w tym zakresie, jest przedmiotem oceny organu Policji, który po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego podejmuje stosowną w tym zakresie decyzję. Subiektywne przekonanie uprawnionego o nieprzekraczaniu przyjętych w tym zakresie norm nie może stać się podstawą do wyprowadzenia wniosku o zwolnieniu funkcjonariusza z obowiązku niezwłocznego zawiadomienia o zmianie warunków stanowiących podstawę do przyznania uprawnienia do otrzymania równoważnika lub jego wysokości. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił argumentacji zawartej w skardze kasacyjnej co do naruszenia przez Sąd I instancji § 5 rozporządzenia w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Wobec powyższego niewywiązanie się funkcjonariusza z obowiązku, o którym mowa w § 5 ww. rozporządzenia z jednoczesnym stwierdzeniem przez organ, że zmiany w sytuacji mieszkaniowej funkcjonariusza rzutują w sposób znaczący na przyznane uprzednio uprawnienie do wypłaty równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, skutkować musiało przyjęciem, iż wypełnione zostały przesłanki o zobowiązaniu do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Brak jest zatem uzasadnienia dla podnoszonego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia § 7 pkt 1 tego rozporządzenia, który wydanie decyzji o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wiąże z nienależnym pobraniem na skutek niepoinformowania o wystąpieniu zmian lub podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu, o którym mowa w § 3, mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość. W odniesieniu do kwestionowanego skargą kasacyjną "niewłaściwego zastosowania poprzez niezastosowanie" art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, zaznaczyć trzeba, że przepis ten przyjmuje, iż roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W tym zakresie należy stwierdzić, że argumentacja skargi kasacyjnej nie zdołała podważyć stanowiska Sądu I instancji wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd przyjął bowiem, że mając na uwadze art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, roszczenie o zwrot nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego stało się wymagalne w dacie, w której decyzja o cofnięciu uprawnień stała się ostateczna, tj. w dniu [...] 2016 r. Skarga kasacyjna również odnosi wymagalność tego roszczenia od tej daty, jednakże dowodzi, że naliczenie wypłaconych świadczeń nie powinno uwzględniać okresu poprzedzającego 3-letni termin przed wydaniem decyzji o cofnięciu uprawnień do równoważnika. Należy jednak zaznaczyć, że okres przedawnienia przepis art. 107 ust. 1 ustawy o Policji wiąże jednoznacznie z upływem 3-letniego terminu liczonego od dnia wymagalności roszczenia. Nie chodzi tu zatem o okres wsteczny względem tej daty, do czego zmierzała w swej argumentacji skarga kasacyjna. W świetle powyższego za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. określającego rezultat prawidłowo przeprowadzonej przez Sąd I instancji w tej sprawie kontroli legalności zaskarżonej decyzji, którego skarga kasacyjna nie zdołała skutecznie podważyć. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.