II SAB/Łd 130/17

Dnia 25 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2017 roku spraw ze skarg M. I., A. I., K. M. i M. M. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargi. a.bł. M. I. i A. I. oraz K. M. i M. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargi na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem wniosku. M. I. i A. I. w skargach o tożsamej treści zarzucili organowi naruszenie art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 23 ze zm.), dalej jako: "K.p.a." oraz przepisów dotyczących udostępnienia informacji publicznej. Jednocześnie wyjaśnili, że w odpowiedzi na wezwanie do wykonania obowiązku szczepień ochronnych złożyli pismo o udostępnienie informacji dotyczących zarejestrowanych powikłań poszczepiennych, ciężkiego Nop, przypadków śmiertelnych z dnia 27 marca 2017 r. Do dnia sporządzania skargi nie otrzymali odpowiedzi na powyższe pismo. W ich ocenie organ administracji publicznej nie udostępnił pełnej żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył 14-dniowy termin określony w art. 13 ust. 1 tej ustawy. Z kolei K. M. i M. M. w swoich skargach również o tożsamej treści podnieśli analogicznie zarzut naruszenia przez organ art. 6 K.p.a. oraz przepisów dotyczących udostępnienia informacji publicznej. Wskazali przy tym, że w odpowiedzi na wezwanie do wykonania obowiązku szczepień ochronnych złożyli pismo o udostępnienie informacji dotyczących zarejestrowanych powikłań poszczepiennych, ciężkiego Nop, przypadków śmiertelnych z dnia 24 marca 2017 roku. W odpowiedzi na złożony wniosek organ pismem z dnia 13 kwietnia 2017 r. podał jedynie link do strony internetowej http://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeld/index_p.html#05, gdzie miałyby znajdować się żądane informacje. Na wskazanej przez organ stronie widnieje jedynie liczba przypadków zgłoszonych NOP-ów po wszystkich szczepionkach w 2015 r. według zaklasyfikowania. Dodatkowo, przy pierwszej próbie znalezienia tej informacji na wskazanej stronie internetowej - strona nie odpowiedziała. Ponadto wnoszący skargi zwrócili uwagę, iż wnioskiem z dnia [...] wnosili o udzielenie informacji dotyczącej odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych dotyczących konkretnych szczepień, tj. błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus Influenze typu B, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince i różyczce. Na podanej przez organ stronie brak jest informacji o odczynach poszczepiennych, które wystąpiły po szczepieniu przeciwko wymienionym chorobom. Co więcej, brak jest również jakiegokolwiek odniesienia do ilości odnotowanych przypadków śmiertelnych. Brak jest również odpowiedzi na pytania 4 i 5. Brak jest także jakiegokolwiek odniesienia (a tym bardziej odpowiedzi) na pytania 6 i 7. Zdaniem skarżących organ nie udzielił odpowiedzi na żadne z postawionych pytań, gdyż na podanej przez organ stronie internetowej http://wwww.pzh.gov.pl/® epimeld (Meldunki Epidemiologiczne)® Biuletyn "Szczepienia Ochronne w Polsce" brak jest informacji, o udostępnienie których skarżący wnioskowali. Na inne z wnioskowanych pytań nie udzielono odpowiedzi w ogóle lub nawet nie odniesiono się do pytań. Z powyższych względów M. I. i A. I. oraz K. M. i M. M. odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, wnieśli o: 1) zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; 2) na podstawie art. 6 ustawy o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r. Nr 34, poz. 173) w związku z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 718) o orzeczenie, że bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, 4) zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto skarżący podkreślili, że uzasadnione jest zobowiązanie Sanepidu do ukarania odpowiedzialnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie na podstawie art. 38 K.p.a., gdyż wnioskowane informacje są niezbędne, aby móc świadomie podjąć decyzję dotyczącą szczepienia dziecka. W odpowiedzi na skargi M. I. i A. I. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. odrębnymi pismami z dnia 30 maja 2017 r. wniósł o ich oddalenie. Organ wyjaśnił, że wnioskiem z dnia [...] który wpłynął do organu dnia [...] skarżący wystąpili o udostępnienie informacji publicznej. Swoje żądania sformułowali w 10 punktach. Wszystkie dotyczyły szeroko rozumianej problematyki szczepień ochronnych. Pismem z dnia 13 kwietnia 2017 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. odniósł się do przedmiotowych wniosków w ten sposób, że odpowiedział na pytania 4-7; uznał, iż pytania 8-10 nie dotyczą informacji publicznej, niemniej jednak ustosunkował się również do tych pytań. Odnośnie pytań 1-3 organ wskazał, że wystąpił o sprecyzowanie okresu czasu obejmującego zakres żądanych w nich informacji, celem udzielenia odpowiedzi we wskazanym zakresie. Skarżący nie sprecyzowali jednak swoich wniosków, natomiast w dniu 28 kwietnia 2017 r. złożyli skargi na bezczynność organu, które wpłynęły do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. w dniu 4 maja 2017 r. W ocenie organu skargi nie zasługują na uwzględnienie. Nietrafny jest zarzut naruszenia art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym udostępnienie informacji publicznej następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej regulującego tryb odmowy udostępnienia takiej informacji. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. podkreślił, iż udzielił odpowiedzi na wnioski w dniu [...] a zatem w terminie 14 dni od ich złożenia. Pisma w tym przedmiocie zostały doręczone skarżącym dnia 24 kwietnia 2017 r., na co wskazuje zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane przez skarżących. Nadto w zakresie pytań 1-3 skarżący nie wskazali okresu, za który wnosili o udostępnienie danych. Jednocześnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. dodał, że wskazał skarżącym stronę internetową Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny w Warszawie, na której zamieszczone są dane statystyczne dotyczące liczby i rodzaju niepożądanych odczynów szczepiennych, o które pytali skarżący w punktach 1-3 swoich wniosków. Z kolei w odpowiedzi na skargi wniesione przez K. M. i M. M. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. odrębnymi pismami z dnia 30 maja 2017 r. wniósł o ich oddalenie. Organ wyjaśnił, że wnioskiem z dnia [...] który wpłynął do organu dnia 31 marca 2017 r., skarżący wystąpili o udostępnienie informacji publicznej. Swoje żądania sformułowali w 10 punktach. Wszystkie dotyczyły szeroko rozumianej problematyki szczepień ochronnych. Pismem z dnia 13 kwietnia 2017 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. odniósł się do przedmiotowych wniosków w ten sposób, że odpowiedział na pytania 4-7; uznał, iż pytania 8-10 nie dotyczą informacji publicznej, niemniej jednak ustosunkował się również do tych pytań. Odnośnie pytań 1-3 organ wskazał, że wystąpił o sprecyzowanie okresu czasu obejmującego zakres żądanych w nich informacji, celem udzielenia odpowiedzi we wskazanym zakresie. Skarżący nie sprecyzowali jednak swoich wniosków, natomiast w dniu 28 kwietnia 2017 r. złożyli skargi na bezczynność organu, które wpłynęły do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. w dniu 4 maja 2017 r. W ocenie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. skargi nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem organu nietrafny jest zarzut naruszenia art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym udostępnienie informacji publicznej następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz art. 16 tej ustawy regulującego tryb odmowy udostępnienia takiej informacji. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. podkreślił, iż udzielił odpowiedzi na wnioski w dniu [...] a zatem w terminie 14 dni od ich złożenia. Pisma w tym przedmiocie zostało doręczone skarżącym dnia 19 kwietnia 2017 r., na co wskazuje zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane przez skarżących. Nadto w zakresie pytań 1-3 skarżący nie wskazali okresu, za który wnosili o udostępnienie danych. Jednocześnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. dodał, że wskazał skarżącym stronę internetową Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego Zakładu Higieny w W. na której zamieszczone są dane statystyczne dotyczące liczby i rodzaju niepożądanych odczynów szczepiennych, o które pytali skarżący w punktach 1-3 swoich wniosków. W świetle powyższego, zdaniem organu trudno przyjąć argumentację skarżących za trafną i uzasadniającą wnioski złożone w skargach, tym bardziej że ogranicza się ona do polemiki z organem dotyczącej merytorycznej strony odpowiedzi oraz zarzutu, że strona skarżąca nie otrzymała odpowiedzi na pytania 4 i 5, co jest oczywistą nieprawdą, skoro skargi zostały napisane 28 kwietnia 2017 r., a skarżący otrzymali odpowiedź na swój wniosek [...] i zawiera ona stanowisko organu w zakresie tych pytań. Na rozprawie w dniu 25 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowił połączyć na podstawie art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawę ze skargi M. I. (sygn. akt II SAB/Łd 130/17) ze sprawami ze skarg: A. I. (sygn. akt II SAB/Łd 131/17), K. M. (sygn. akt II SAB/Łd 132/17) i M. M. (sygn. akt II SAB/Łd 133/17) do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić dalej sprawę pod sygn. akt II SAB/Łd 130/17. Na rozprawie M. M. działający w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik skarżącej K. M. poparł skargi, a pełnomocnik organu wniósł o oddalenie wszystkich powyższych skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi podlegają oddaleniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Wskazać również należy, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest bezczynność organu związana z udostępnieniem informacji publicznej. Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1764), dalej jako: "u.d.i.p.", każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. W myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Przepisy powołanej ustawy nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W stanie faktycznym każdej z połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia spraw przedmiotem sporu nie jest ustalenie charakteru żądanych przez skarżących informacji, czy też określenie statusu organu jako podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznych. Wątpliwości budzi jedynie kwestia oceny, czy odpowiedź udzielona skarżącym w drodze pism z dnia 13 kwietnia 2017 r., skierowanych do każdego z nich odrębnie, była wystarczająca do uznania, że żądanie udostępnienia informacji publicznej zostało zrealizowane. Z analizy akt powyższych spraw wynika, że skarżący odrębnymi wnioskami z dnia [...] o tożsamej treści wystąpili o udostępnienie informacji publicznej w zakresie problematyki szczepień ochronnych obejmującej udzielenie informacji w zakresie: "1) ile zostało odnotowanych Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych dotyczących szczepień przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus Influenze (inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus Influenze typu B), wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince i różyczce? 2) jaki charakter miały odnotowane Niepożądane Odczyny Poszczepienne? 3) czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne? 4) z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują? 5) od którego roku dane te są gromadzone? 6) czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy? 7) czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w ramach UE zasadą swobody przepływu osób odnotowaliście Państwo epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne? 8) Czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. Andrzej Zieliński (strona www.pzh.gov.pl), prof. J. W. dr H. C. (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38, l (supl. 1): S 17—S 24) oraz dr P. G. (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r., telewizja WP, program Tu i teraz)? 9) czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności ? 10) czy jest Państwu wiadomo, czy w związku z działalnością Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. została skierowana już skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?". Wnioski te wpłynęły do organu w dniu 31 maja 2017 r. Pismami z dnia 13 kwietnia 2017 r. organ odniósł się do wniosków skarżących, jak wyjaśnił w ten sposób, że: odpowiedział na pytania o numerach 4-7, uznał, że pytania o numerach 8-10 nie dotyczą informacji publicznej, ale ustosunkował się także do tych pytań. Z kolei odnośnie pytań 1-3 organ wniósł o sprecyzowanie okresu czasu obejmującego zakres żądanych w nich informacji, celem udzielenia odpowiedzi we wskazanym zakresie. Analiza powyższych pism organu z dnia 13 kwietnia 2017 r., w ocenie Sądu, dowodzi bezspornie, że skarżący otrzymali odpowiedzi na złożone wnioski o udostępnienie informacji publicznej. Kwestią odrębną stanowi wprawdzie merytoryczna strona tych odpowiedzi, którą skarżący kwestionują w skargach, aczkolwiek nie zmienia to faktu, iż organ udzielił odpowiedzi na wnioski skarżących w terminie ustawowym, tj. w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku przez skarżących, udostępniając im posiadaną informację publiczną. Ponadto uwagę zwraca fakt, że skarżący nie wskazali okresu, za który wnosili o udostępnienie danych. Mimo braku tego sprecyzowania organ wskazał skarżącym stronę internetową Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego, na której zamieszczone są dane dotyczące liczby i rodzaju niepożądanych odczynów szczepiennych, przyjmując że są to dane, o jakie pytali skarżący w pkt 1-3 złożonych wniosków. W tej sytuacji, w ocenie Sądu należało stwierdzić, że organ nie pozostał bezczynny w sprawie, gdyż udzielił odpowiedzi na wniesione przez skarżących żądanie w terminie ustawowym i udostępnił im posiadaną informację publiczną, odsyłając przy tym w zakresie żądań objętych pkt 1-3 wniosku do strony internetowej Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego, na której zamieszczone są dane dotyczące liczby i rodzaju niepożądanych odczynów szczepiennych, przyjmując wobec braku sprecyzowania zakresu wniosków w tym względzie, iż były to dane, o które strony wnosiły. Ponadto organ właściwie zakwalifikował pytania przedstawione w pkt 8-10 jako nie dotyczące informacji publicznej i odniósł się do nich w treści w powyższych pism. Mając powyższe na uwadze należało uznać, że podniesiony przez skarżących zarzut bezczynności organu w sprawie był nieuzasadniony. Za niezasadny należało także uznać zarzut naruszenia art. 6 K.p.a. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargi. AC