II SA/Gl 301/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił E.T. i D.T. pozwolenia na przebudowę, nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] k.m. [...] obręb S. przy ul. [...]. Pismem z dnia [...]r. skarżący |J.S zwrócił się do PINB w S. o wszczęcie postępowania w sprawie legalności rozbudowy powyższego budynku z powodu naruszenia granic jego nieruchomości sąsiedniej. Decyzją z dnia [...]r. organ I instancji umorzył postępowanie. Wskutek odwołania skarżącego, decyzja ta została uchylona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia na mocy decyzji z dnia [...]r. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że zatwierdzony projekt budowlany od strony północno-wschodniej oraz południowo-wschodniej (czyli od działki skarżącego), przewidywał wyprowadzenie ściany oddzielenia przeciwpożarowego na wysokość co najmniej 0,3 m ponad dach. Nie przewidziano jednak wykonania okapu od strony działki skarżącego. Wykonanie spornego okapu narusza zaś w szczególności § 12 ust. 5 pkt 1 rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), gdyż znajduje się on w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy z działką sąsiednią. Zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy polecono wdrożenie trybu z art. 50 ust. 1 bądź art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 ustawy – Prawo budowlane – w zależności od faktu, czy sporne roboty zostały zakończone. Następnie postanowieniem z dnia [...]r. organ I instancji zawiesił postępowanie do czasu rozgraniczenia nieruchomości. Postępowanie podjęto na mocy postanowienia z dnia [...]r., zaś decyzją z dnia [...]r. PINB nałożył na inwestorów obowiązek zamurowania otworu zlokalizowanego w ścianie ogniowej na wysokości I piętra od strony działki nr [...] oraz likwidacji okapu z płyty OSP, znajdującego się na ścianie ogniowej przedmiotowego budynku – od strony działek nr [...], wypuszczonego poza granicę działki nr [...]. Termin wykonania obowiązku określono do dnia [...]r. Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji przywołał art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290). Po zrelacjonowaniu przebiegu postępowania oraz powołując się na wynik postępowania rozgraniczeniowego, zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta S. z dnia [...]r. i ponownej kontroli przeprowadzonej w dniu [...]r., organ I instancji stwierdził, że projekt budowlany nie przewidywał okapu i otworu w ścianie od strony działki sąsiedniej, który wg oświadczenia inwestora służy do czerpania powietrza w instalacji wentylacyjnej. Taki stan rzeczy narusza zaś §§ 12 ust. 5 pkt 1 i 152 warunków technicznych. Przedmiotowy otwór wychodzi bowiem na dach budynku sąsiedniego, na którym jest usytuowany komin dymowy i zlokalizowany jest w ścianie nośnej przy granicy. Obydwa budynki są też usytuowane w granicy działek. W odwołaniu od decyzji inwestorzy podnieśli, że przedmiotowy otwór jako wlot czerpni powietrza wewnętrznego układu wentylacji mechanicznego z odzyskiem ciepła, nie wchodził w zakres projektu budowlanego. Jego wykonanie nie narusza § 152 ust. 1 i 3 rozp., gdyż jest to optymalna lokalizacja, zaś odległość od komina wynosi 8,4 m. Nie jest to też otwór okienny lub drzwiowy. Skoro zaś nadbudowany budynek położony jest bezpośrednio przy granicy, zastosowanie mają przepisy § 12 ust. 3 pkt 1 i 3, a nie – ust. 5 pkt 1 rozp. Gdy zaś idzie o likwidację okapu, odwołujący się podnieśli, że w postanowieniu z dnia [...]r. przedmiotowy wypust z blachy na płycie stanowi zwieńczenie górne przyszłego ocieplenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Nie jest to zatem okap. Po wykonaniu elewacji wypust ten nie będzie widoczny. Kwestią sporną jest jedynie grubość przyszłego ocieplenia z uwagi na wynik postępowania rozgraniczeniowego. Nadto, właścicielka działki nr [...], R.K. wyraziła zgodę na wykonanie ocieplenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego, a obróbka blacharska o szer. 10 cm stanowi zwieńczenie tego ocieplenia. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję organu I instancji oraz nałożył na odwołujących się obowiązek zamurowania przedmiotowego otworu lub wypełnienia go materiałem przepuszczającym światło o klasie odporności ogniowej nie niższej niż [...] na powierzchni nie przekraczającej 10 % ściany oraz likwidację obróbki z płyty OSB na ścianie oddzielenia przeciwpożarowego przedmiotowego – w terminie do dnia [...] r. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że ściana w której wykonano przedmiotowe roboty, zlokalizowana jest bezpośrednio przy granicy z sąsiednią nieruchomością. Stąd też zgodnie z §§ 272 ust. 3 i 232 warunków technicznych, klasa odporności ogniowej elementów oddzielenia przeciwpożarowego takich ścian to RE I 60. Niedopuszczalne jest zatem wykonanie obróbki ściany z płyty OSB. W projekcie budowlanym przewidziano zaś wykonanie obróbek na zwieńczeniu ścian ogniowych z blachy ocynkowanej powlekanej gr. 0,55 mm, a nie z płyty OSB. Nie jest dopuszczalne sytuowanie czerpni powietrza w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego. Jest to bowiem otwór w rozumieniu § 232 ust. 1 rozp. Jednakże przepis § 232 ust. 6, dopuszcza jego wypełnienie materiałem przepuszczającym światło, tam wymienionym, o ile nie przekracza to 10 % powierzchni ściany, a klasa wypełnień nie jest niższa niż E30. Stąd też organ odwoławczy dopatrzył się konieczności wydania nakazów w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Skargę na decyzję ostateczną w zakresie orzeczenia w pkt 1, wniósł w dniu [...]r. J.S., domagając się jej uchylenia w tej części z powodu naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zdaniem skarżącego, doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem oznacza bowiem osiągnięcie stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę i w projekcie budowlanym (art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego). Skoro zaś projekt nie przewidywał elementów przeszklonych, nie jest dopuszczalne wydanie nakazu ich wykonania. Jedynie zamurowanie uniemożliwia bowiem korzystanie z otworu wentylacyjnego, gdyż inne przeszklenie takiej możliwości nie wyklucza. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Pismem z dnia [...]r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował o złożeniu przez inwestorów wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu odwoławczego oraz zażalenia na postanowienie tego organu z dnia [...]r. odmawiającego wyjaśnienia wątpliwości w zakresie treści decyzji, tj. doprecyzowania pkt 2 (likwidacji obróbki z płyty OSB). Następnie GINB poinformował o wydaniu w dniu [...]r. postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z wniosku inwestorów z dnia [...]r. (data wpływu do organu – [...]r.). W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącego wskazał dodatkowo na fakt, że zaskarżona decyzja nie rozstrzyga sprawy w sposób satysfakcjonujący skarżącego, ani inwestorów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Przedmiotem kontroli sądowej była jedynie część rozstrzygnięcia organu odwoławczego, a mianowicie nakaz zamurowania lub wypełnienia odpowiednim materiałem otworu w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego od strony działki skarżącego. Decyzja w tym zakresie nie narusza prawa materialnego. Wbrew stanowisku skarżącego, przez osiągnięcie stanu zgodnego z prawem należy rozumieć doprowadzenie robót do wymogów prawa budowlanego, w tym przepisów techniczno-budowlanych, a nie jedynie do zgodności z projektem budowlanym. Zatwierdzony projekt nie przewidywał w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego otworów, w tym wentylacyjnego. Gdyby jednak w toku robót odstąpiono od warunków pozwolenia na budowę, wykonując wypełnienie ściany materiałem przepuszczającym światło o określonej klasie odporności ogniowej: nie niższej niż E30 na powierzchni nie przekraczającej 10% ściany, taki stan rzeczy stanowiłby nieistotne odstępstwo od warunków pozwolenia. Brak byłoby wówczas podstaw do ingerencji organów nadzoru poprzez wydanie nakazu zastąpienia takiego wypełnienia poprzez zamurowanie. W każdym wypadku ściana winna być wówczas traktowana jako pełna, czyli bez otworów. Materiał przepuszczający światło, wymieniony w § 232 ust. 6 rozp., wyżej powołanego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), spełnia taką samą funkcję, jak cegła, mur betonowy. Właściciel nieruchomości sąsiedniej nie może sprzeciwić się sposobowi wypełnienia, gdyż jest on zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi. Tymczasem z mocy art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego (obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1322), poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich w procesie budowlanym polega jedynie na zapewnieniu wymogów techniczno-budowlanych. Innymi sławami, skarżący nie może oczekiwać od organów nadzoru budowlanego podjęcia takich działań, które miałyby na celu spełnienie dalej idących roszczeń, niż wynikających z regulacji prawa budowlanego, które pozostawia inwestorowi swobodę w wyborze materiałów, użytych do wypełnienia otworu – pod warunkiem spełnienia wymogów § 232 ust. 6 rozp.. Co do zasady, rozstrzygnięcie kasatoryjno-reformatoryjne zapadłe w wyniku odwołania inwestorów, odpowiada prawu. Prawidłowo zastosowano tryb z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Ściana, zlokalizowana bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, powinna być ścianą oddzielenia przeciwpożarowego, spełniającą wymogi z § 232 ust. 4; 5; 6 i 8 rozp. Nie ma żadnego prawnego znaczenia wielkość otworu w takiej ścianie i jego funkcja. Niedopuszczalne jest wykonanie takiej ściany w celu wykonania otworu jako czerpni powietrza. Taki stan oznacza niezgodność z przepisami techniczno-budowlanymi. Zasadne jest wówczas wydanie nakazu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, czyli przepisami techniczno-budowlanymi. Nie ma bowiem możliwości legalizacji takiego stanu rzeczy w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego – poprzez złożenie projektu budowlanego zamiennego, przewidującego otwór w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego. Dopiero niewykonanie decyzji z art. 51 ust. 2 Prawa budowlanego, skutkuje wydaniem kolejnej decyzji, wymienionej w ust. 3 pkt 2 tego przepisu. Rodzaje wydawanych wówczas nakazów odpowiadają treści art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy. W niniejszej sprawie doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego oznaczałoby zaś nie likwidację otworu, lecz rozbiórkę nadbudowy i rozbudowanej części, w której usytuowano otwór. Jest oczywiste, że wydanie takiego nakazu jest przedwczesne, skoro możliwe jest wypełnienie otworu, co doprowadzi do zgodności z prawem budowlanym. Skoro zaś wymogi techniczno-budowlane dopuszczają użycie do tego celu różnych materiałów, to skarżący nie może domagać się wypełnienia jedynie cegłą. Wbrew jego obawom, wypełnienie luksferami, cegłą szklaną i innym przeszkleniem, uniemożliwia korzystanie z otworu wentylacyjnego, gdyż są to materiały trwale połączone z pozostałą częścią (spojone). Nie ma też prawnego znaczenia fakt, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie satysfakcjonuje ani skarżącego, ani też inwestorów, którzy zmierzają do pozostawienia otworu w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego. Z uwagi na równoczesne wniesienie skargi i złożenie przez inwestorów wniosku o stwierdzenie nieważności w całości decyzji organu odwoławczego, w sytuacji zawieszenia postępowania administracyjnego nadzwyczajnego, należało nadać prymat skardze, w której zakwestionowano jedynie część rozstrzygnięcia. Stąd też przedmiotem kontroli sądowej nie był nakaz likwidacji okapu. Z tych względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, gdy idzie o pkt 1 decyzji organu odwoławczego, ani też uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369). ec