II FSK 3484/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Paweł Dąbek, , po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/Po 332/17 w sprawie ze skargi Z.T. i A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 6 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, 2) zasądza od Z. T. i A. N. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile kwotę 2 900 (słownie: dwa tysiące dziewięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (sygn. akt I SA/Po 332/17) w sprawie ze skargi Z.T i A. N. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 6 grudnia 2016 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że Burmistrz O. – wydaną na skutek ponownego rozpoznania sprawy – decyzją z dnia 19 września 2016 r., ustalił Z. T. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. na kwotę 10.725 zł. Organ I instancji pismem z dnia 12 października 2015 r. wezwał podatników (skarżącego oraz A. N.) do złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości. Informacja została złożona dnia 19 i 20 października 2015 r. Podatnicy w złożonych informacjach nie wykazali powierzchni gruntów pozostałych. Z kolei budynki położone na działkach nr 762/4 i 762/5 wykazano jako zwolnione z podatku. W toku prowadzonego postępowania wezwano podatników do złożenia wyjaśnień w zakresie wykazanych w deklaracji "przedmiotów zwolnionych" oraz niewykazanych gruntów pozostałych. Wątpliwości w tym zakresie wystąpiły z uwagi na fakt, że z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków wynika, iż są to tereny zurbanizowane inne (Bi) o łącznej powierzchni 1,3469 ha, zabudowane budynkami sklasyfikowanymi według KST jako 104 - zbiorniki, silosy i budynki magazynowe oraz 109 - pozostałe budynki niemieszkalne o łącznej powierzchni 1.334 m². W odpowiedzi na wezwanie A. N. wyjaśnił, że budynki położone na gruntach sklasyfikowanych jako "Bi" wpisują się w definicję budynków związanych z gospodarstwem rolnym, co powoduje, że są one zwolnione z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm. – dalej w skrócie: u.p.o.l.). Grunty zaś podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym i były objęte nakazem płatniczym. Z kolei skarżący wyjaśnił, że grunty są użytkowane wyłącznie dla celów rolniczych, co wynika z deklaracji złożonej w 2002 r. co potwierdzono dodatkowo protokołem z przeprowadzonej w dniu 11 sierpnia 2004 r. kontroli. Organ I instancji dnia 21 grudnia 2015 r. wydał decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją SKO w Pile z dnia 9 marca 2016 r. W wyniku wniesienia skargi SKO w Pile, decyzją z dnia 15 lipca 2016 r., uchyliło wydaną uprzednio decyzję z dnia 9 marca 2016 r. wraz z decyzją organu I instancji z dnia 21 grudnia 2015 r. SKO w Pile decyzją z dnia 6 grudnia 2016 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Podatnicy wnieśli skargę na powyższą decyzję i zaskarżyli ją w całości. W skardze zarzucili naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj.: art. 233 § 1 pkt 1 i § 2 w zw. z art. 180 § 1, art. 181 oraz art. 187 § 1, art. 190 w zw. z art. 122, art. 210 § 1 pkt 6, art. 192 w zw. z art. 200 § 1 w zw. z art. 123 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm., dalej: O.p.). Zarzucili także naruszenie przepisów prawa art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 4, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., art. 21 ust. 1 p.g.i.k. W odpowiedzi na skargę SKO w Pile podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Na rozprawie pełnomocnik skarżących podniósł dodatkowo zarzut przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając skargę za uzasadnioną, zgodził się ze skarżącymi, że obliczenie podatku należnego za rok 2011 nastąpiło po upływie okresu przedawnienia. Sąd przytaczając przepis art. 68 §1 O. p. wskazał, że niedoręczenie decyzji w okresie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy skutkuje tym, że zobowiązanie podatkowe nie powstaje. Przedawnia się prawo organu podatkowego do wydania i doręczenia decyzji ustalającej, a przez to wygasa ciążący na podatniku obowiązek zapłacenia podatku. W omawianej sprawie decyzje o ustaleniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. doręczono A. N. w dniu 28 września 2016 r., a Z. T. w dniu 26 września 2016 r. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze i zaskarżyło go w całości. Jako podstawy kasacyjne Kolegium wskazało naruszenie: a) prawa materialnego, a to: - art. 68 § 1 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w poprawnie ustalonym stanie faktycznym, wobec bezpodstawnego uznania, że przepis ten znajduje zastosowanie w odniesieniu do zobowiązania podatkowego skarżących w podatku od nieruchomości należnym za rok podczas gdy podatnicy ci w złożonych informacjach o nieruchomościach nie wskazali wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, co w dalszej kolejności skutkowało naruszeniem - art. 68 § 2 pkt 2 O.p. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, mimo że wydanie i doręczenie stronom decyzji organów obu instancji nastąpiło przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy, a zatem zgodnie z unormowaniem tego przepisu, b) prawa procesowego, a to: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez bezpodstawne orzeczenie o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako wydanych z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, podczas gdy naruszenia takie nie miały miejsca, - art. 145 § 3 tejże ustawy w zw. z art. 208 § 1 O.p. bezpodstawne umorzenie postępowania podatkowego w rozpoznawanej sprawie, - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez, z jednej strony, zbyt lakoniczne uzasadnienie orzeczenia, sprowadzające się jedynie do przytoczenia treści art. 68 § 1 O.p. bez wskazania, jakie elementy stanu faktycznego powodują, że znajduje on zastosowanie, a niezgodność uzasadnienia z materiałami postępowania poprzez wskazanie, że Sąd uznał za trafny, podnoszony przez skarżących zarzut przedawnienia, podczas gdy zarzutu takiego skarga, ani poprzedzającą ją korespondencja podatników i ich pełnomocnika, nie zawierała. Z uwagi na powyższe Kolegium zrzekło się rozprawy, wniosło o uwzględnienia uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o rozpoznanie skargi z i jej oddalenie, albowiem istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Wniosło także o zasądzenie solidarnie od skarżących na swoją rzecz zwrotu poniesionych przezeń kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona skarżąca wniosła o jej oddalenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona. Zgodnie z art. 68 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Okres przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości może jednak ulec przedłużeniu do 5 lat, w wypadku wystąpienia określonych uchybień realizacji obowiązków dokumentacyjnych podatnika, o których mowa w art. 68 § 2 pkt 1 i 2 O.p. Należy do nich nieujawnienie przez podatnika wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, co wynika z art. 68 § 2 pkt 2 O.p. Zastosowanie tego przepisu i tym samym wydłużenie prawa do dokonania wymiaru podatku poprzez doręczenie decyzji ustalającej wysokość zobowiązywania w podatku od nieruchomości, uzależnione jest od ustalenia przez organy podatkowe wystąpienia okoliczności wymienionej w art. 68 § 2 pkt 2 O.p. W myśl art. 6 ust. 6 u.p.o.l. osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3. Oznacza to, że obowiązkiem podatnika jest korygowanie uprzednio złożonej informacji jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku. Natomiast z tego przepisu nie wynika obowiązek corocznego składania przez osobę fizyczną informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Obowiązek taki powstaje dopiero w przypadku wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w art. 6 ust. 3 O.p. Z akt sprawy wynika, że podatnicy złożyli deklarację dotyczącą przedmiotowej nieruchomości w 2002 r. i do końca 2011 r. nie dokonali korekty tejże deklaracji. Wobec tego, w świetle art. 6 ust. 6 w związku z ust. 3 u.p.o.l., organ podatkowy winien uznać, że wykazane przez podatników nieruchomości i obiekty w deklaracji za 2002 r. stanowią również przedmiot opodatkowania w kolejnych latach - w tym również w 2011 r. Natomiast kwestionując prawdziwość powyższej informacji, zawartej w złożonej przez podatników deklaracji, organ podatkowy winien wykazać, że właśnie w tej deklaracji, złożonej w 2002 r., podatnicy nie ujawnili wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości podatku od nieruchomości. To właśnie od tych ustaleń zależy, czy został spełniony warunek, o którym mowa w art. 68 § 2 pkt 2 O.p., tj. czy organ podatkowy jest uprawniony do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2011 r. w okresie wydłużonym do 5 lat. Z tych też względów należało uwzględnić zarzut skargi kasacyjnej, wskazujący na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 68 § 2 pkt 2 O.p. Natomiast drugi zarzut - naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 68 § 1 jest oczywiście bezzasadny, gdyż złożenie przez podatników informacji w dniu 19 października 2015 r. nie wywołuje skutków dotyczących zobowiązań w podatku od nieruchomości w 2011 r. Powyższa informacja może stanowić korektę deklaracji za 2002 r. i odnieść się do zobowiązań w tym podatku w 2015 r. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 203 pkt 2 p.p.s.a.