II GSK 1464/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 18 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P N od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1401/17 w sprawie ze skargi P N na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [..] kwietnia 2017 r., nr [..] w przedmiocie kary pieniężnej za nienależyte wykonywanie obowiązków informacyjnych postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA w Warszawie) postanowieniem z dnia 27 lipca 2017 r. odrzucił skargę P N na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: Komisja lub KNF) z dnia [..] kwietnia 2017 r., w przedmiocie kary pieniężnej za nienależyte wykonywanie obowiązków informacyjnych. Sąd I instancji podał, że Komisja Nadzoru Finansowego decyzją z dnia [..] kwietnia 2017 r. utrzymała w mocy decyzję własną z dnia [..] września 2016 r. nakładającą na spółkę M SA z siedzibą w W karę administracyjną w wysokości w wysokości 700.000 zł. Skargę na powyższą decyzję wniósł P N pełniący funkcję członka zarządu tej spółki do dnia 12 sierpnia 2013 r. WSA w Warszawie uznał, że skarga podlega odrzuceniu, ponieważ jest niedopuszczalna ze względów podmiotowych. Normą prawa materialnego na podstawie której wydana została zaskarżona decyzja jest art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 1639), dalej: u.o., natomiast przepisem stanowiącym podstawę wydania decyzji wobec członka zarządu – art. 96 ust. 6 u.o. Oba postępowania oparte są na dwóch różnych normach administracyjnego prawa materialnego i stanowią dwa odrębne postępowania. W rezultacie członek zarządu nie posiada interesu prawnego we wzięciu udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym wobec spółki. Legitymuje się jedynie interesem faktycznym. Skarżący nie miał interesu prawnego w rozpoznawanej. Decyzja KNF została wydana w stosunku spółki której był członkiem zarządu a nie w stosunku do niego. P N nie by stroną postępowania przed Komisją Nadzoru Finansowego w skarżonej sprawie i wydana w sprawie decyzja nie była do niego skierowana. P N zaskarżył powyższe postanowienie zażaleniem wnosząc o jego uchylenie i przyjęcie do rozpoznania skargi. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie: - art. 96 ust. 1 u.o. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przepis ten wyłącza stosowanie art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), dalej: k.p.a., a jednocześnie ogranicza krąg podmiotów które można uznać za stronę w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 96 ust. 1 u.o. wyłącznie do spółki, której członkiem zarządu był skarżący. - art. 50 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wniesienie skargi było niedopuszczalne, bowiem skarżący nie ma przymiotu strony z uwagi na fakt, że nie posiadał interesu prawnego do wzięcia udziału w prowadzonym na podstawie art. 96 ust. 1 u.o. postępowaniu administracyjnym wobec spółki, w której był członkiem zarządu, - art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na odrzuceniu skargi w sprawie, w której nie było podstaw do przyjęcia braku legitymacji skargowej po stronie Skarżącego, - art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozpoznanie sprawy co do meritum. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Art. 50 § 2 stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W rozpoznawanej sprawie zasadnie Sąd I instancji uznał, że skarżący nie ma interesu prawnego zaskarżeniu wymienionej na wstępie decyzji, ponieważ decyzją tą nałożono karę na spółkę na podstawie art. 96 ust. 1 u.o. Brak jest podstaw do uznania, że P N miał interes prawny w tym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a., ponieważ o tym, czy dany podmiot jest stroną postępowania administracyjnego nie decyduje sama wola lub subiektywne przekonanie tej osoby, lecz okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny" w rozumieniu art.28 k.p.a. Interes prawny ma bowiem charakter materialnoprawny i musi istnieć norma prawa materialnego przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, a więc sytuację, w której określony podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz nie znajduje ono oparcia w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego (vide wyrok NSA z 14.01.2015 r sygn. akt I OSK 1751/13, wyrok NSA z 26.02.2014 r. sygn. akt II GSK 1916/12 niepublikowane). Stosownie do treści art. 96 ust.1 pkt 1 u.o. w przypadku gdy emitent lub sprzedający lub podmiot ubiegający się o dopuszczenie instrumentów finansowych niebędących papierami wartościowymi do obrotu na rynku regulowanym nie wykonuje albo wykonuje nienależycie obowiązki, o których mowa w art. 15a ust. 4 i 5, art. 20, art. 24 ust. 1 i 3, art. 37 ust. 3 i 4, art. 38 ust. 4-6, art. 38a ust. 2-4, art. 38b ust. 7-9, art. 39 ust. 1-2a, art. 40, art. 41 ust. 1, 3, ust. 8 zdanie drugie i ust. 9, art. 44 ust. 1, art. 45, art. 46, art. 47 ust. 1, 3 i 5, art. 48, art. 50, art. 51a ust. 3 zdanie drugie i ust. 4, art. 52, art. 54 ust. 2 i 3, art. 56-56c w zakresie informacji poufnych i bieżących, art. 57, art. 58 ust. 1, art. 59 w zakresie informacji poufnych i bieżących, art. 62 ust. 2, 6 i 8, art. 66 i art. 70 pkt 2 i 3 Komisja może wydać decyzję o wykluczeniu, na czas określony lub bezterminowo, papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym albo nałożyć karę pieniężną do wysokości 1 000 000 zł, albo zastosować obie sankcje łącznie. W cytowanym przepisie określone zostały podmioty, którym przysługuje status strony w postępowaniu prowadzonym w trybie art.96 ust.1 pkt 1 u.o. Jednocześnie należy wskazać na konieczność rozróżnienia między postępowaniem prowadzonym w trybie art. 96 ust.1 pkt 1 u.o., a postępowaniem prowadzonym w trybie art. 96 ust. 6 u.o. W obu tych postępowaniach ustawodawca wyraźnie określił krąg podmiotów, którym przysługuje status strony. Postępowanie względem członka zarządu prowadzone jest na podstawie art. 96 ust. 6 u.o., jest to postępowanie wtórne w stosunku do postępowania prowadzonego względem spółki na podstawie art. 96 ust. 1 u.o. i ma na celu wymierzenie kary osobie, która w czasie popełnienia naruszenia pełniła funkcję członka zarządu. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.