I SA/Wa 1818/16

WyrokWSA w Warszawie2017-01-25

Skład orzekający: Agnieszka Miernik, Bożena Marciniak, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie, która ma ustalone prawo do emerytury, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, jeśli zrezygnuje z pobierania emerytury?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, jeżeli ma ona ustalone prawo do emerytury, nawet jeśli zrezygnuje z jej pobierania. Kluczowe jest samo ustalenie prawa do świadczenia, a nie jego faktyczne pobieranie. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje możliwości wyboru korzystniejszego świadczenia w takiej sytuacji.
Stan faktyczny
D. G. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną córką. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że wnioskodawczyni pobiera emeryturę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję odmowną, powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku posiadania ustalonego prawa do emerytury. Skarżąca podniosła, że jej emerytura jest niższa od świadczenia pielęgnacyjnego i domagała się możliwości zrzeczenia się emerytury na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie WSA Bożena Marciniak WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] odmawiającą przyznania D. G. świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: D. G. w dniu 17 czerwca 2016 r. wystąpiła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną córką M. G. Prezydent W. decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. odmówił przyznania w/w świadczenia podnosząc, że wnioskodawczyni pobiera emeryturę, co stanowi przeszkodę w jego przyznaniu. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła D. G. podkreślając, że w związku z wejściem w życie ustawy przyznającej świadczenia dla matek opiekujących się chorymi dziećmi zwróciła się o przyznanie korzystniejszego dla niej świadczenia, w zamian za co zrezygnuje z pobierania emerytury. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję odmowną. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 zm.), powoływanej dalej jako "ustawa", który określa przesłanki przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Organ wskazał, że z akt sprawy bezspornie wynika, że D. G. ma ustalone prawo do emerytury, co wyklucza możliwość przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto wyjaśnił, że proponowane przez skarżąca rozwiązanie, tj. rezygnacja z pobierania emerytury, nie spowoduje, że będzie ona mogła otrzymać wnioskowane świadczenie. Ustawa wskazuje bowiem, że istotny jest fakt ustalenia prawa do emerytury, a nie jej pobierania. W ocenie Kolegium oznacza to, że rezygnacja z pobierania emerytury nie zmieni sytuacji prawnej skarżącej. W tej sytuacji Kolegium uznało, że brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji organu pierwszej instancji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła D. G. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację majątkową podkreślając, że odmowa przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawną córkę jest bardzo krzywdząca. Otrzymywana przez nią emerytura jest znacznie niższa niż wysokość ewentualnego świadczenia pielęgnacyjnego. Jako niesprawiedliwe wskazała niemożność zrzeczenia się przez nią z emerytury i przejścia na korzystniejsze świadczenie pielęgnacyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Organy administracji publicznej odmówiły przyznania D. G. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną córką M. G. uznając, że w sprawie wystąpiła przesłanka negatywna uniemożliwiająca przyznanie wnioskowanego świadczenia, określona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy – w postaci ustalonego prawa do emerytury. Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe. Zasady ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej określa art. 17 ust. 1 – 5 ustawy. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Pomimo tego, że skarżąca może mieć uzasadnione poczucie krzywdy i niesprawiedliwości, przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest możliwe. Decydujące jest to, czy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do świadczenia wymienionego w powołanym wyżej przepisie, nawet jeżeli osoba ta spełnia pozostałe kryteria określone w ustawie. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wskazuje, że D. G., sprawująca opiekę nad niepełnosprawną córką, ma ustalone prawo do emerytury, co wynika ze znajdującej się w aktach decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] przyznającej skarżącej emeryturę od [...] grudnia 2010 r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Okoliczność ta nie jest przez stronę w żaden sposób kwestionowana. Oczywiste więc jest, że w sprawie spełniona została negatywna przesłanka określona w powołanym wyżej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy uniemożliwiająca przyznanie wnioskowanego świadczenia. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji bez znaczenia przy tym jest, czy ustalone świadczenie, o którym mowa w tym przepisie, jest przez osobę sprawująca opiekę realizowane. Z treści przepisu jednoznacznie wynika, że wystarczające jest ustalenie prawa do danego świadczenia. Rezygnacja z pobierania emerytury w żaden sposób nie wpłynie zatem na ocenę spełnienia przez skarżącą przesłanki określonej w 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy. Powołana ustawa nie przewiduje też możliwości wyboru pomiędzy świadczeniem pielęgnacyjnym, a świadczeniem wymienionym w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy w zależności od tego, które ze świadczeń jest dla strony bardziej korzystne. Jak wskazano posiadanie prawa do jednego ze świadczeń, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a (w niniejszej sprawie - do emerytury) wyklucza możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, niezależnie od tego jaka jest wysokość danego świadczenia. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wydane w sprawie decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło