II SA/Rz 596/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Małgorzata Wolska po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego na działce w związku z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji - postanawia - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Opisaną w sentencji decyzją z [...] marca 2017 r. SKO w [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z [...] stycznia 2017 r. nr [...] w pkt 1) nakazującą M.B. właścicielowi działki nr 1469 położonej w K., gm. [...], przywrócenie stanu poprzedniego na działce nr 1469 polegające na zasypaniu wykopu znajdującego się na tej działce w części przygranicznej z działkami o nr 1464/3 i 1465/10. Wykonany wykop ma zostać zasypany ziemią na całej jego długości, głębokości i szerokości; w pkt 2 orzeczono, że zobowiązanie należy wykonać po uprawomocnieniu się przedmiotowej decyzji. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się M.B. i zaskarżył go do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W złożonej skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący podkreślił, że w przypadku wykonania decyzji stan faktyczny na gruntach ulegnie nieodwracalnym zmianom, uniemożliwiającym przeprowadzenie ewentualnego dowodu z opinii biegłego na okoliczność czy na działkach sąsiednich powstała szkoda i czy istnieje związek przyczynowy między zmianą stanu wód a zaistniałą szkodą. Brak wstrzymania spowoduje, że ewentualna opinia biegłego dotyczyć będzie innego już stanu faktycznego zaistniałego na gruncie. Skarżący wskazał, że nieuwzględnienie wniosku wpłynie negatywnie na toczące się równolegle postępowanie dotyczące naruszenia stosunków wodnych na działce nr 1464/3 i 1465/10 ze szkodą dla działki należącej do skarżącego – nr 1469. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – zwanej dalej jako "P.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu Sąd ocenia czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają zaistnienie ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. O spełnieniu przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności można natomiast mówić dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, że wykonanie tego aktu lub czynności spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącej lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. w, GZ 138/04, niepubl.). Oznacza to, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji mogłoby nastąpić jedynie w wyjątkowym stanie faktycznym sprawy, z pewnością zaś jedynie w sytuacji, w której skarżący w precyzyjny sposób wykazałby, jakie ryzyko płynie dla niego z wykonania w/w decyzji. Takich okoliczności skarżący nie wykazał a zatem jego wniosek nie podlega uwzględnieniu. Nie może ujść uwadze, że wniosek skarżącego o udzielenie ochrony tymczasowej dotyczy decyzji mocą której organ nakazał M.B. przywrócenie stanu poprzedniego na działce nr 1469 (jego własności) poprzez zasypanie wykopu znajdującego się na tej działce w części przygranicznej z działkami o nr 1464/3 i 1465/10. Jednakże w pkt 2 tej decyzji orzeczono, że zobowiązanie należy wykonać po uprawomocnieniu się przedmiotowej decyzji. W tym miejscu zauważyć należy, że obecnie obowiązujący art. 269 K.p.a. stanowi, że decyzje określone w innych przepisach prawnych jako prawomocne uważa się za ostateczne, chyba że z przepisów tych wynika, iż dotyczą one takiej decyzji, która została utrzymana w mocy w postępowaniu sądowym bądź też nie została zaskarżona w tym postępowaniu z powodu upływu terminu do wniesienia skargi. Natomiast w § 3 art. 16 K.p.a. postanowiono, że decyzje ostateczne, których nie można zaskarżyć do sądu są prawomocne. Prawomocność decyzji wynika zatem z następujących okoliczności: 1) skarga do sądu została oddalona prawomocnym wyrokiem sądu; 2) skarga do sądu nie została wniesiona w terminie i termin ten nie został przywrócony; 3) przepis szczególny wyłącza dopuszczalność wniesienia skargi do sądu; 4) decyzja stała się ostateczna, ponieważ żadna ze stron nie wniosła odwołania lub wszystkie strony zrzekły się prawa do odwołania. Z powyższego wynika zatem, że kodeks wyróżnia dwa pojęcia "ostateczności" i "prawomocności" decyzji. Przy czym cechę prawomocności można przypisać decyzjom utrzymanym w mocy w postępowaniu sądowym bądź też takim które nie zostały zaskarżone w tym postępowaniu z powodu upływu terminu do wniesienia skargi. Pamiętać jednakże należy, że jak stanowi art. 170 P.p.s.a. moc wiążącą ma tylko prawomocne orzeczenie sądu, czyli takie, od którego nie przysługuje środek odwoławczy (art. 168 § 1 P.p.s.a.). W razie wniesienia środka odwoławczego w terminie stan sprawy, w którym od orzeczenia przysługują środki zaskarżenia, trwa do czasu, aż od orzeczenia nie będzie przysługiwał żaden środek zaskarżenia bądź to na skutek zakończenia postępowania orzeczeniem sądu drugiej instancji (np. oddalającym skargę, orzekającym deklaratoryjnie – art. 188 p.p.s.a., lub umarzającym postępowanie przed sądem drugiej instancji), bądź też dlatego, że upłynął termin do wniesienia środka zaskarżenia od orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie w sprawie (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 3, Warszawa 2009, str. 449-450). Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że kwestionowana decyzja Kolegium, której wstrzymania wykonania domaga się skarżący, utrzymała w mocy decyzję Burmistrza nakazującą przywrócenie stanu poprzedniego na działce poprzez zasypanie wykopu. Jednakże w pkt 2) tej decyzji wyraźnie wskazano, że zobowiązanie należy wykonać po uprawomocnieniu się decyzji. Aktualnie wobec złożenia przez M.B. skargi do sądu administracyjnego, decyzja ta nie jest prawomocna. Stąd wniosek o wstrzymanie jej wykonania jest nieuzasadniony. Podkreślenia przy tym wymaga, że brak przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie przesądza o losie skargi. Zaskarżona decyzja zostanie poddana odrębnemu badaniu pod kątem zgodności z obowiązującym porządkiem prawnym. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.