II GZ 599/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Miasta [A.] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 170/17 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi Miasta [A.] na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi postanawia: oddalić zażalenie. Miasto [A.] wniosło skargę na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia [...] kwietnia 2017 r., w przedmiocie dofinansowania projektu. Skarżący zarządzeniem z dnia 28 kwietnia 2017 r. został wezwany do usunięcia braków formalnych, poprzez złożenie trwale złączonej, ponumerowanej i kompletnej dokumentacji, zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 217 ze zm., dalej: ustawa wdrożeniowa). Wezwanie zostało doręczone w dniu 8 maja 2017 r. Pełnomocnik skarżącego w wykonaniu zarządzenia nadesłał w dniu 17 maja 2017 r. dokumentację, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych. We wniosku tym, pełnomocnik przedstawił powody niewykonania wezwania w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 170/17 na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.) odmówił Miastu [A.] przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu Sąd podał, że w przypadku reprezentowania stron przez profesjonalnego pełnomocnika (np. radcę prawnego), jak ma to miejsce w sprawie, o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy pełnomocnik ten nie mógł usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie Sądu, wyjaśnienia pełnomocnika nie są wystarczające do przywrócenia terminu, gdyż jako pełnomocnik profesjonalny jest on obowiązany do zorganizowania takiej obsługi swego mocodawcy (organizacji pracy kancelarii), aby jego interesy nie zostały naruszone wskutek niedokonania czynności procesowej w terminie. W sytuacji, gdy pełnomocnik rzeczywiście opiekował się żoną po porodzie, jego podstawowym obowiązkiem było zawiadomienie innych osób i zorganizowanie zastępstwa. Tym bardziej, że jak wynika z załączonego do skargi pełnomocnictwa, skarżący ustanowił trzech pełnomocników do prowadzenia jego sprawy – radców prawnych K. B., J. S. oraz M. P. Z powyższych przyczyn, nie zmieniają podnoszone przez pełnomocnika okoliczności przebywania J. S. na urlopie wypoczynkowym i konieczność opieki M. P. nad dziećmi z powodu choroby żony. Pełnomocnicy profesjonalni podejmujący się reprezentowania stron przed organami oraz sądami, powinni tak zorganizować pracę swojej kancelarii, aby swoim postępowaniem nie narażać klientów na negatywne konsekwencje. W rozpoznawanej zaś sprawie niedochowanie przez pełnomocnika terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie było następstwem okoliczności od niego niezależnych, lecz wynikiem jedynie niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw. Pełnomocnik Miasta [A.] złożył zażalenie na postanowienie Sądu, wnosząc o jego uchylenie. Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że uchybienie termonowi do uzupełnienia braków określonych w wezwaniu WSA w Lublinie było zawinione; - art. 86 § 2 p.p.s.a. przez błędną jego wykładnię, która doprowadziła do uznania, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia rzekomych braków określonych w wezwaniu WSA w Lublinie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z wystąpieniem czterech przesłanek łącznie, takich jak: złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do złożenia tego rodzaju wniosku, uprawdopodobnienie braku winy w niedokonaniu czynności procesowej w przewidzianym terminie oraz jednoczesne dokonanie wraz ze składanym wnioskiem o przywrócenie terminu czynności procesowej. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Wprawdzie brak winy w uchybieniu terminowi zainteresowany winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania i co ma być udogodnieniem dla zainteresowanego, lecz jednocześnie uprawdopodobnienie winno dotyczyć takich okoliczności, które pozwalają na przyjęcie braku winy strony w uchybieniu terminu. Okoliczności przedstawione przez skarżącego pełnomocnika nie uprawdopodabniają braku jego winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi na informację Zarządu Województwa Lubelskiego – Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020. Zgodnie z uzasadnieniem wniosku powód, dla którego strona (pełnomocnik strony) uchybił terminowi nie miał charakteru nagłego i nieoczekiwanego. Wskazać należy, że przyjście na świat syna i ewentualna potrzeba opieki nad żoną po porodzie, nie jest przeszkodą, której powołujący się na nią nie mógł przewidzieć, a także nie można mówić, iż ma ona charakter nagły. Podobnie okoliczności, przedstawione przez pełnomocnika, o niemożliwości przejęcia obowiązków przez pozostałych dwóch pełnomocników, w przypadku radcy prawnego J. S. przebywanie na urlopie, a w przypadku pełnomocnika M. P. – pełnienie stałej opieki nad dziećmi w związku z chorobą żony. W tej sytuacji argumenty zawarte we wniosku o przywrócenie terminu, jak również w treści zażalenia, prowadzą do uznania, iż skarżący pełnomocnik uchybił terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi z własnej winy. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł argumentu, który pozwoliłby w rozpoznawanej sprawie zastosować art. 86 § 1 p.p.s.a., gdyż nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy. Profesjonalny pełnomocnik składając skargę powinien liczyć się z tym, że Sąd będzie kierował do niego różne pisma, które w swojej treści będą niezbędne do prawidłowego rozpoznania sprawy. Również wskazać należy, że obowiązkiem profesjonalnego pełnomocnika, składającego skargę do WSA było takie przedłożenie skargi wraz z jej załącznikami, które pospinane i poukładane jak również ponumerowane będą gotowe do bezpośredniej pracy Sądu nad sprawą. Merytoryczna praca nad oceną legalności zaskarżonego aktu wymaga, aby Sąd dysponował kompletną dokumentacją, która podlega ocenie procedury odwoławczej. W konsekwencji, wniosek dołączony do skargi powinien odpowiadać wnioskowi złożonemu w ramach konkursu razem z załącznikami. Z uwagi na powyższe argumenty, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.