III SAB/Kr 69/17

WyrokWSA w Krakowie2017-08-10

Skład orzekający: Bożenna Blitek, Janusz Bociąga, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Starosta dopuścił się bezczynności i przewlekle prowadził postępowanie w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Starosta dopuścił się bezczynności i przewlekle prowadził postępowanie w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, ponieważ mimo upływu długiego czasu od złożenia wniosku i wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnych, nie wydał żadnego rozstrzygnięcia merytorycznego. Sąd uznał jednak, że bezczynność i przewlekłość nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę konieczność uzyskania przez stronę dokumentów spadkowych oraz kilkukrotne przedłużanie terminów na ich dostarczenie. Sąd zobowiązał Starostę do załatwienia wniosku w terminie jednego miesiąca.
Stan faktyczny
Skarżący G. F. złożył skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę w sprawie aktualizacji operatu gruntów i budynków, dotyczącej zmiany granic działek i przyłączenia potoku. Postępowanie trwało od 2013 roku, a mimo wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnych, Starosta nie wydał rozstrzygnięcia merytorycznego. Skarżący zarzucił Staroście celowe utrudnianie sprawy. Starosta argumentował opóźnienia brakiem środków finansowych i koniecznością uzyskania dokumentów przez stronę. Sąd rozpoznał skargę na bezczynność i przewlekłość.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę, zobowiązał go do załatwienia wniosku z dnia 12 marca 2013 r. w terminie jednego miesiąca od zwrotu akt oraz zasądził od Starosty na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi G. F. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę w przedmiocie dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków I. stwierdza, że Starosta dopuścił się bezczynności i przewlekle prowadził postępowanie; II. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Starostę do załatwienia wniosku z dnia 12 marca 2013 r. i wydania aktu w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt; IV. zasądza od Starosty na rzecz skarżącego G. F. kwotę 126 (sto dwadzieścia sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 10 maja 2017 r. S. F., działając imieniem syna G. F., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, za pośrednictwem Starosty, skargę na przewlekłość i bezczynność Starosty w przedmiocie aktualizacji operatu gruntów i budynków. W treści skargi podniósł, że do zadań Starosty należy wydanie decyzji o aktualizacji operatu gruntów i budynków w sprawie "...zwrotu połowy potoku przylegającego do drogi osiedlowej działka ew. nr [...] i przyłączenia jej do działki nr [...] własności syna, przyłączenia jej do działki nr [...] jego własności. Ponadto zarzucił Staroście matactwo, celowe utrudnianie i powoływanie się na "stary" przepis. Do skargi dołączył m. in. zawiadomienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 listopada 2016 r., który po rozpatrzeniu na podstawie art. 237 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), skargi strony skarżącej z dnia 21 września 2016 r. na działania Starosty uznał ją za zasadną. W odpowiedzi na tą skargę Starosta wskazał na podjęte w sprawie czynności procesowe. Uwypuklił zalecenia organu odwoławczego, zawarte w dwóch decyzjach kasacyjnych [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, wydanych w niniejszej sprawie (z dnia 18 grudnia 2013 r., znak: [...] oraz z dnia 20 czerwca 2014 r., znak: [...]). Wskazał także na kwestie poruszone w zawiadomieniu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 25 listopada 2016 r., uznającego skargę strony skarżącej na działania Starosty za zasadną. Starosta podniósł jednakże w odniesieniu do tych kwestii, że powiadomił stronę skarżącą, że przedmiotowa sprawa nie może być załatwiona w terminie przewidzianym przez k.p.a. Odroczenie spowodowane jest brakiem środków finansowych na wykonanie jednostkowych operatów aktualizacji operatu gruntów i budynków, a w pierwszym kwartale 2017 r. przewidziane jest rozpoczęcie procedury przetargowej na wykonanie modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla wszystkich obrębów Gminy M. Poinformował, że obecnie realizuje projekt pn. "[...]", w ramach którego utworzona zostanie między innymi cyfrowa, zasadnicza i ewidencyjna mapa dla terenu potoku przylegającego do drogi oznaczonej jako działka nr [...] i przyłączenie w całości potoku do działek [...] i [...]. Starosta, uznając zatem skargę za bezzasadną, wniósł o jej oddalenie. Stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy przedstawia się następująco: Wnioskiem, złożonym w dniu 12 marca 2013 r., w Starostwie Powiatowym, Oddziale Zamiejscowym Wydziału Geodezji, Kartografii i Katastru w M., strona skarżąca zwróciła się "...o zwrot połowy potoku przylegającego do drogi [...], dołączenie w całości potoku do działek [...] i [...]. Wskazano, "....że połowa potoku jest we władaniu Gminy M.." "Na długości działek [...] i [...], przylegania do drogi [...], potok w całości należał do tych działek według mapy katastralnej." Strona wskazała jakie działki zostały utworzone i podniosła, że przez potok był dojazd do dwóch działek [...] i [...], domu mieszkalnego, stodoły, gnojowiska, silosa, drugiej stodoły, a "Wójt Urzędu Gminy M. dojazd zlikwidował." Starostwo Powiatowe, w odpowiedzi na ten wniosek, w piśmie z dnia 26 marca 2013 r., poinformowało stronę skarżącą, że po przeanalizowaniu posiadanych dokumentów granica działek będących własnością strony (aktualnie jak podano na rozprawie skarżącego i ojca skarżącego) przebiega środkiem potoku. Polowa zatem potoku jest wliczona do działek [...] i [...]. Wskazanie granicy może nastąpić na wniosek właścicieli nieruchomości w postępowaniu rozgraniczeniowym, które prowadzi Wójt Gminy i to tam należy skierować sprawę. Pismem z dnia 165 lipca 2013 r. strona skarżąca wniosła więc zażalenie "na Starostwo Powiatowe i na Wydział Geodezji Kartografii i Katastru". Jak wynika z pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 9 maja 2013 r. zażalenie to nie uznano za uzasadnione. Pismem z dnia 19 sierpnia 2013 r. strona skarżąca wniosła wobec tego skargę na bezczynność Starosty do WSA w Krakowie. Sąd, w piśmie z dnia 26 sierpnia 2013 r., wyjaśnił wnoszącemu, że skarga na bezczynność organu może być skutecznie wniesiona do sądu jedynie wówczas, gdy jest złożona za pośrednictwem organu, któremu bezczynność się zarzuca. Wobec powyższego, jak wynika z akt administracyjnych przedłożonych Sądowi, pismem z dnia 5 września 2013 r. złożona została za pośrednictwem Starosty skarga do sądu administracyjnego zarzucająca Staroście bezczynność w sprawie z dnia 12 marca 2013 r. Z zamieszczonej na tym piśmie prezentaty wynika, że skarga ta wpłynęła do Starostwa Powiatowego, bądź została złożona w tym dniu – 9 września 2013 r. Starostwo Powiatowe, pismem z dnia 21 stycznia 2015 r., wezwało stronę skarżącą o dostarczenie dokumentacji geodezyjnej z wykazem zmian gruntowych w celu wprowadzenia stosownej zmiany i wydania stosownej decyzji w zakreślonym terminie, informując jednocześnie, że termin na wniosek może zostać przedłużony. W dniu 6 listopada 2013 r. Starosta wydał decyzję, znak: [...], o odmowie wprowadzenia danych w operacie ewidencji gruntów i budynków. W wyniku złożonego odwołania od tej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z dnia 18 grudnia 2013 r., znak: [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł w szczególności, że mimo, iż strona skarżąca domagająca się dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na włączeniu działki [...] do działek [...] i [...] nie przedłożyła dokumentów uzasadniających dokonanie tych zmian, to taka postawa nie zwalniała organu I instancji od zweryfikowania, czy dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki [...] pozostają aktualne. Starosta poprzestał jednakże na stwierdzeniu, że w ewidencji gruntów i budynków w stosunku do działki ewidencyjnej [...] w rejestrze w pozycji 11 obrębu M. widnieje zapis, iż pozostaje ona we władaniu Gminy M. na zasadzie samoistnego posiadania. Jak wynika z ustaleń dokonanych przez organ odwoławczy działka [...] ma założoną księgę wieczystą nr [...], w której jako właściciele ujawnieni są między innymi W. F. w [...] części i W. F. w [...] części. Już ta okoliczność wskazuje, zdaniem organu odwoławczego, że zapis w ewidencji w stosunku do działki [...] jest nieaktualny. Pismem z dnia 29 stycznia 2014 r. Starostwo Powiatowe zwróciło się do Gminy M. o udzielenie informacji, czy działka [...] zaliczona jest do kategorii dróg publicznych i czy jest prowadzone postępowanie komunalizacyjne w sprawie nabycia tej nieruchomości. Urząd Gminy w piśmie z dnia 31 stycznia 2014 r. udzielił odpowiedzi, że droga - działka ew. nr [...] - nie jest zaliczona do kategorii dróg publicznych i nie jest prowadzone wobec niej żadne postępowanie komunalizacyjne. Następnie Starostwo Powiatowe, pismem z dnia 10 marca 2014 r. zawiadomiło stronę skarżącą o zebraniu dokumentacji w sprawie i pouczyło, zgodnie z art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji. Pismem z dnia 11 marca 2014 r. strona skarżąca wniosła do sądu administracyjnego skargę na bezczynność urzędu i przewlekłe, biurokratyczne załatwianie sprawy. Starosta decyzją z dnia 26 marca 2014 r., znak: [...], orzekł o umorzeniu postępowania, prowadzonego z wniosku z dnia 12 marca 2013 r. w sprawie "zwrotu potoku przylegającego do drogi oznaczonej, jako działka ewid. nr [...]" położonej w obrębie M., Gmina M. W motywach wydania takiego rozstrzygnięcia Starosta wskazał, że dokonał w dniu 20 marca 2014 r. zmiany danych w ewidencji gruntów, polegającej na ujawnieniu własności osób wpisanych w dziale II księgi wieczystej (w tym W. F. i W. F.) w miejsce władania Gminy M. w przedmiocie działki ewid. nr [...]. Postanowieniem z dnia 26 maja 2014 r., wydanym na posiedzeniu niejawnym po rozpoznaniu sprawy ze skargi na bezczynność Starosty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie umorzył postępowanie sądowe z uwagi na cofnięcie skargi z dnia 11 marca 2014 r., spowodowane tym, że, jak podniósł skarżący, Starosta w dniu 26 marca 2014 r. wydał decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego natomiast, na skutek wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia 26 marca 2014 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia 20 czerwca 2014 r., znak: [...], uchylił w całości decyzję organu I instancji, a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej podkreślił, że decyzja organu I instancji zapadła z pominięciem dokładnego przeanalizowania stanu faktycznego sprawy. W sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz uzupełnienia materiału dowodowego w znacznym zakresie. W ocenie organu odwoławczego Starosta przedwcześnie uznał za bezprzedmiotowe prowadzone z wniosku z dnia 12 marca 2013 r. postępowanie. Tym bardziej, że wniosek dotyczył wykazania ojca skarżącego jako właściciela działki [...], a organ ujawnił w ewidencji jego nieżyjących rodziców. Jak wynika z akt administracyjnych, 14 sierpnia 2014 r. akta wraz z prawomocnym orzeczeniem sądu – postanowieniem z dnia 26 maja 2014 r. o umorzeniu postępowania sądowego - zostały zwrócone do Starostwa Powiatowego. Za pismem z tej samej daty akta przesłane do organu II instancji wraz z odwołaniem od decyzji Starosty z dnia 26 marca 2014 r. zostały także zwrócone do organu I instancji. 10 września 2014 r. organ I instancji wezwał stronę skarżącą, aby w terminie 7 dni od otrzymania pisma dostarczyła dokumenty uzasadniające dokonanie zmian w ewidencji, postanowienia spadkowe po W. F. i W. F., aktu przejęcia spadku, bądź informacji, czy toczy się postępowanie spadkowe przed sądem. Pismem z dnia 16 września 2014 r, strona skarżąca wniosła o przedłużenie zakreślonego w ww. wezwaniu terminu do dostarczenia dokumentów. Postanowieniem więc z dnia 24 września 2014 r przedłużono ww. termin do dnia 22 grudnia 2014 r. Pismem z dnia 18 listopada 2014 r. strona skarżąca wniosła ponownie o przedłużenie tego terminu i postanowieniem z dnia 3 grudnia 2014 r. termin ten przedłużono do dnia 27 lutego 2015 r. Pismem z dnia 6 lutego 2015 r. strona skarżąca wniosła o przedłużenie terminu, który kolejno wydanym postanowieniem z dnia 16 lutego 2015 r. został przedłużony do dnia 31 grudnia 2015 r., Na skutek kolejnego wniosku z dnia 17 grudnia 2015 r., postanowieniem z dnia 20 stycznia 2016 r. termin do dostarczenia dokumentów został stronie skarżącej przedłużony do dnia 30 czerwca 2016 r. Za pismem z dnia 16 czerwca, data wpływu dnia 20 czerwca 2016 r., strona skarżąca przedłożyła wymagane postanowienia spadkowe, lecz nie opatrzone klauzulą prawomocności. Z uwagi na to została wezwana do przedłożenia prawomocnych orzeczeń sądów, lub innych dokumentów pismem z dnia 1 sierpnia 2016 r. Strona skarżąca, za pismem z dnia 24 sierpnia 2016 r., data wpływu 24 sierpnia 2016 r., przedłożyła odpisy prawomocnych postanowień Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt [...], Sądu Okręgowego, Wydział III Cywilny Odwoławczy z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. Pismem z dnia 1 września 2016 r. wezwano stronę skarżącą o dostarczenie dokumentacji geodezyjnej z wykazem zmian gruntowych w celu wprowadzenia wnioskowanej zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków i na poparcie swoich żądań. Strona skarżąca, pismem z dnia 21 września 2016 r. skierowała do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zażalenie "na Starostwo Powiatowe", podnosząc, że Starosta od roku 2013, w jej ocenie, celowo utrudnia i mataczy. Podniosła, że obowiązkiem Starosty jest natomiast wydanie decyzji, a nie pism w sprawie. Pismem z dnia 14 września 2016 r strona skarżąca została ponownie wezwana do dostarczenia dokumentacji geodezyjnej z wykazem zmian gruntowych na poparcie swoich żądań. Zawiadomieniem z dnia 25 listopada 2016 r. uznano skargę strony skarżącej z dnia 21 września 2016 r. (tj. zażalenie) za zasadną. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podkreślił w nim, że obowiązujące przepisy prawa zobowiązują Starostę do zakończenia przedmiotowej sprawy wydaniem decyzji merytorycznej orzekającej o aktualizacji bądź o odmowie tej aktualizacji. Niedopuszczalnym jest natomiast zastosowanie art. 64 § 2 k.p.a. i pozostawienie przedmiotowego wniosku bez rozpoznania w przypadku nieprzedłożenia dokumentacji geodezyjnej przez stronę skarżącą. W piśmie z dnia 23 grudnia 2016 r. Starosta poinformował stronę skarżącą, że przedmiotowa sprawa nie może zostać załatwiona w terminie przewidzianym w k.p.a. Odroczenie to spowodowane jest brakiem środków finansowych na wykonanie jednostkowych operatów aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. W pierwszym kwartale 2017 r. przewidziane jest natomiast rozpoczęcie procedury przetargowej na wykonanie modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla wszystkich obrębów Gminy M. Przedmiotowa dokumentację można jednak zlecić uprawnionemu geodecie. Wobec powyższego skarżący, działając przez ojca, wnioskodawcę, wskazanym na wstępie pismem z dnia 10 maja 2017 r., wniósł do sądu administracyjnego skargę na przewlekłość i bezczynność Starosty w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w P.p.s.a. określa art. 3 tej ustawy. Zgodnie z § 2 tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W myśl § 3 art. 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie jest przewlekłe prowadzenie postępowania i bezczynność Starosty w jej załatwieniu. W związku z powyższym Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd, wypowiedziany w wyroku Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt IV SAB/Po 3/17; LEX nr 2269687, że: "Objęcie jedną skargą bezczynności i przewlekłości postępowania, inicjuje jedną sprawę sądowoadministracyjną, w której sąd ma obowiązek rozpoznać i rozstrzygnąć spór o legalność braku wydania aktu lub podjęcia czynności. Pozostaje to w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia w konkretnym postępowaniu może być tylko jedna decyzja, postanowienie, inny akt lub podjęta czynność. Liczba zaskarżonych aktów lub czynności determinuje zatem liczbę spraw sądowoadministracyjnych. Przedmiotem postępowania w sprawie ze skargi zarówno na bezczynność, jak i przewlekłość organu stanowi zatem ustalenie, czy zachodzi potrzeba zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Sąd zobowiązany jest również do oceny, czy postępowanie w sprawie prowadzone było przewlekle." W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jej wniesienie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.). Przepis ten stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z treści cytowanych przepisów wynika zatem, że uprzednie złożenie zażalenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Badając dopuszczalność skargi na przewlekłość i bezczynność organu w rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że skarżący wyczerpał tryb, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Z treści pisma z dnia 20 lutego 2017 r. oraz dołączonego pełnomocnictwa wynika, że skarżący podtrzymał wszystkie wnioski działającego w postępowaniu administracyjnym ojca. Po drugie, działający w jego imieniu ojciec wniósł, zażalenie na niezałatwienie sprawy przez Starostę, które to co prawda zostało przez organ wyższego stopnia potraktowane jako skarga z Rozdziału 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, ale nie ulega wątpliwości, że ten środek zaskarżenia, jaki służył stronie skarżącej, został rozpoznany, bo Zawiadomieniem z dnia 25 listopada 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uznał "skargę" z dnia 21 września 2016 r. (tj. zażalenie) za zasadną. Bez wątpienia też skarga do sądu administracyjnego na przewlekłość i bezczynność organu została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 -4 P.p.s.a. i dlatego też podlegała merytorycznemu rozpatrzeniu. W ocenie Sądu zasadnie zarzuca skarżący Staroście, że pozostaje on w bezczynności i przewlekle prowadził postępowanie o aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków, zainicjowane wnioskiem strony z dnia 12 marca 2013 r. Stan bezczynności organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2003 r., IV SAB/Wa 109/07). O przewlekłości postępowania można natomiast mówić wtedy, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. (por.m.in. wyrok NSA z dnia 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12). Nie można zatem przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie należy zwrócić uwagę na następujące kwestie. Nie ulega wątpliwości, że Starosta jest w świetle art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm., zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym), kompetentnym i właściwym organem do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków i utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Stosownie więc do treści § 44 pkt 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t. jedn., Dz. U. z 2016 r. , poz. 1034 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków), utrzymanie operatu jest zadaniem starosty i w przypadku stwierdzenia, że ewidencja gruntów i budynków stała się nieaktualna, organy administracji geodezyjno-kartograficznej zobowiązane są podjąć działania niezbędne do jej zaktualizowania (vide: wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Kr 1373/14, Lex nr 1644119). Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, jak stanowi to § 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zawarte w ewidencji dane o charakterze podmiotowym jak i przedmiotowym , wskazane w art. 20 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, mogą być aktualizowane z urzędu jak i na wniosek (art. 24 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). W niniejszym przypadku postępowanie o aktualizację operatu ewidencyjnego zostało zainicjowane wnioskiem strony skarżącej z dnia 12 marca 2013 r. Analiza przekazanych Sądowi wraz ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania i bezczynność organu akt administracyjnych, jak i pism procesowych wskazuje, że Starosta do dnia wyrokowania nie wydał w sprawie, po wydaniu przez organ odwoławczy dwóch decyzji kasacyjnych – uchylających decyzje organu I instancji i przekazujących mu sprawę do ponownego rozpatrzenia (decyzje: z dnia 18 grudnia 2013 r., znak: [...] oraz z dnia 20 czerwca 2014 r., znak[...]), co podkreślić należy - żadnego rozstrzygnięcia, zarówno co do istoty sprawy, jak i w inny sposób kończącego postępowanie, czy też stosownego aktu tamującego dalszy bieg terminu załatwienia tej sprawy. Wobec tego skarga, zarzucająca Staroście, że pozostaje on w bezczynności, okazała się zasadna i dlatego też Sąd, zgodnie z postanowieniami art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zobowiązał Starostę do rozpatrzenia wniosku strony skarżącej z dnia 12 marca 2013 r. i wydania stosownego aktu administracyjnego w terminie 1 miesiąca od zwrotu akt. Trzeba mieć bowiem na uwadze charakter niniejszej sprawy, jak i specyfikę trybu jej załatwiania. Kwestie te są również zasadnicze dla oceny, czy przewlekłość i bezczynność, których istnienie Sąd stwierdził, miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie. W tym zakresie Sąd stwierdził, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę nie miały jednak postaci kwalifikowanej. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Podkreślić jednak należy, że kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określonego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Do uznania zatem, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów i to nawet kilkukrotne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Okoliczności powodujące zwłokę organu oraz jego działania w toku mają więc także znaczenie dla tej oceny. Patrząc przez ten pryzmat na niniejsze postępowanie i podejmowane w jego toku przez Starostę czynności, mimo bardzo znacznego opóźnienia w załatwieniu tej sprawy, które nie zakończyło się wydaniem do dnia wyrokowania w nim jakiegokolwiek aktu administracyjnego w ponownym rozpatrzeniu sprawy, stwierdzić należy, że stan zwłoki w załatwieniu tej sprawy nie nosi mimo to cech rażącego naruszenia prawa. Trzeba przy tym mieć na uwadze, że przy tak określonym żądaniu strony, domagającej się aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków poprzez wprowadzenie w operacie danych o charakterze podmiotowym, wskazanych w art. 20 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, na podstawie art. 24 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, mogą być wprowadzone, jak wynika z treści wskazanego art. 24 ust. 2b Prawa geodezyjnego i kartograficznego na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. W związku z powyższym prawomocne postanowienia spadkowe rzeczywiście były niezbędne dla dokonania aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w tym zakresie. Konieczność ich uzyskania mogła jednakże zostać już podniesiona w początkowej fazie niniejszego postępowania aktualizacyjnego. Postępowanie to nie jest szczególnie skomplikowane, a organy ewidencyjne dysponują, w każdym bądź razie dysponować powinny, dostateczną wiedzą w tym zakresie, że aktualizacji operatu ewidencyjnego, w zakresie danych podmiotowych, o których mowa w art. 20 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, dokonuje się między innymi na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych. Stąd też Sąd uznał, że w tym zakresie Starosta działał w sposób przewlekły. Nie jest to z pewnością pierwsze postępowanie, jakie toczyło się przed Starostą w tym przedmiocie, tym bardziej, że strona, która nie jest osobą biegłą w prawie, dołączała do wniosku, czy też innych pism wnoszonych do sprawy, dokumenty w postaci między innymi Aktów Własności Ziemi. Już wtedy Starosta mógł i powinien był, pouczyć w tym względzie stronę skarżącą i wezwać ją o przedłożenie prawomocnych postanowień spadkowych, a nie zwlekać z tym, aż do dnia 4 sierpnia 2014 r., kiedy to po raz pierwszy wezwano stronę skarżącą o te dokumenty, nie mówiąc już o kwestiach związanych z nierespektowaniem nakreślonego kierunku działania we wskazanych decyzjach kasacyjnych organu odwoławczego. Za kuriozalne natomiast uznać należy kwestie związane żądaniem dokumentacji wykazującej zmiany i popierającej twierdzenia strony skarżącej, co też zasadnie zostało podniesione przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz kwestie związane z brakiem środków finansowych na powołanie biegłego geodety w celu opracowania stosownego operatu, którego konieczność sporządzenia, w świetle treści art. 24 ust. 2b Prawa geodezyjnego i kartograficznego Starosta w ogóle nie wyjaśnił. Te więc czynności uznać należało za podejmowane dla pozoru. Mając więc to na uwadze, zdaniem Sądu, Starosta nie dochował należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie. Biorąc jednak pod uwagę kilkukrotne przedłużanie wyznaczonych stronie skarżącej terminów na dostarczenie dokumentów w postaci postanowień spadkowych, Sąd uznał, że z uwagi na ten aspekt ani bezczynność ani przewlekłość nie miały postaci rażącego naruszenia prawa, choć podkreślić należy, że gdyby u podstaw przedłużenia terminu wyznaczonego dla dostarczenia ww. dokumentów nie legły także okoliczności osobiste strony skarżącej, to organ otarł się o granicę stwierdzenia, że tego rodzaju działania noszą takie miano. Wobec powyższego skarga wywarła zamierzony skutek. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), orzekł jak w punktach: I sentencji wyroku, stwierdzając, że Starosta dopuścił się bezczynności i przewlekle prowadził postępowanie, II sentencji wyroku stwierdzając, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III sentencji wyroku zobowiązując Starostę do rozpatrzenia wniosku strony skarżącej z dnia 12 marca 2013 r. i wydania stosownego aktu w terminie 1 miesiąca od zwrotu akt, IV sentencji wyroku, zasądzając od Starosty, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), na rzecz skarżącego kwotę 126 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło