I SA/Wa 840/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent stażysta Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi Krajowego Związku Spółdzielni [...] Związku Rewizyjnego w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę Zaskarżoną decyzją [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako SKO/organ) działając na podstawie art. 127 § 2 kpa w zw. z art. 17 pkt 1 kpa, art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych, utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy [...] Nr [...] z dnia [...] marca 201r. o odmowie przekształcenia należącego do Krajowego Związku [...] - Związku Rewizyjnego (dalej jako skarżący) prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zabudowanej nieruchomości, położonej w [...] przy ul. [...], stanowiącej działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...], o łącznej powierzchni [...] m2, kw nr [...]. Uzasadniając ww decyzję SKO wskazało, iż wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt. K 29/13 (Dz. U. z 2015 r. poz. 373) skarżący nie spełnia podmiotowych przesłanek ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459, za zm., tj. Dz. U. z 2012r, poz. 83 dalej jako ustawa). Organ wyjaśnił, że wg jej art. 1 ust. 1 osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości, mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Z żądaniem takim mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały: 1) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r.; 2) na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Organ wskazał też, że z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności nieruchomości, mogą wystąpić także: 1) osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego; 2) spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży (art. 1 ust. 1a) oraz następcy prawni wszystkich ww osób (art. 1 ust. 3 ustawy). Dalej SKO przywołało wyrok Trybunału Konstytucyjnego (TK) z dnia 10 marca 2015r. sygn. akt. K 29/13 (Dz. U. z 2015 r. poz. 373), w którym uznano, że art. 1 ust. 1 i 3 ustawy - w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osobom fizycznym i prawnym, które nie miały tego uprawnienia przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z jej art. 165 ust. 1. Jak podał organ, Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie stwierdził w ww wyroku, że skutkiem stwierdzenia zakresowej niezgodności art. 1 ust. 1 i 3 ustawy z art. 2 Konstytucji oraz - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego - jest brak podstawy prawnej dla przekształcenia, w trybie administracyjnym, prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Organ wskazał, że przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności co do zasady mogły wystąpić jedynie osoby fizyczne oraz (wyjątkowo) osoby prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego oraz spółdzielnie mieszkaniowe będące właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży (art. 1 ust. 2 ww. ustawy). Odnosząc się do powyższego organ ustalił, że skarżący stał się użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości na podstawie umowy z dnia 21 marca 1994 r. dot. przeniesienia użytkowania wieczystego i własności budynków od Krajowego Związku [...] w likwidacji. Nieruchomość zabudowana jest dwoma budynkami o przeznaczeniu biurowo-mieszkalnym i jednym budynkiem mieszkalno gospodarczym z funkcją garażu przy czym w budynkach nie zostały wyodrębnione żadne lokale mieszkalne. W konsekwencji powołując się na wyrok TK z dnia 17 marca 2015 r. SKO przyjęło, iż skarżący nie mógł wystąpić o przekształcenie prawa użytkowania nieruchomości przy ul. [...] w [...] w prawo własności gdyż nieruchomość ta nie była nigdy oddana w użytkowanie wieczyste osobie fizycznej, skarżący zaś nie jest spółdzielnią mieszkaniową ani właścicielem lokali wyodrębnionych z przedmiotowej nieruchomości. Podał, że rozszerzenie podmiotowe, jakie dokonało się wskutek nowelizacji ustawy z 2011r. – jako niekonstytucyjne – nie może w dacie orzekania stanowić podstawy rozstrzygnięcia. W zakresie daty złożenia wniosku i obowiązywania wówczas (innej niż w dacie decyzji) regulacji - SKO wyjaśniło, że zgodnie z art. 6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa i mają obowiązek zastosować przepisy obowiązujące w dniu wydania orzeczenia chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej. Podniósł też, że przewlekłe działanie organu administracji nie stanowi przesłanki dla odstąpienia od ww. reguły i przywołał wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wr 96/16. W skierowanej do tut. Sądu skardze strona skarżąca ponownie zarzuciła, że wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności - złożyła przed wejściem w życie ww wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. tj. w czasie gdy ówczesne przepisy uprawniały ją do wnioskowanego przekształcenia. Skarżący wskazał na naruszenie art. 190 § 3 Konstytucji RP oraz art. 7 , 8, 12 , 35 kpa i zarzucił, że wyrok TK nie może działać wstecz. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej jej decyzji Zarządu Dzielnicy [...] nr [...] z dnia [...] marca 2017 roku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia a także o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Aktualnie stan prawny, gdy chodzi o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności – nie budzi wątpliwości. Wyklucza on skuteczne złażenie wniosku przez nie będące spółdzielniami bądź ich następcami osoby prawne, tj. podmioty takie jak skarżący. Ponowne przytaczanie przywołanych wyżej przepisów pozostaje bezprzedmiotowe, zwłaszcza że nie ma sporu co do zakresu ich związania. Istota argumentacji skarżącego sprowadza się do twierdzenia, że to przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji doprowadziło do tego, że ostatecznie rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło po stwierdzającym niekonstytucyjność ww regulacji (w brzmieniu nadanym nowelizacją z 2011r.) wyroku Trybunału Konstytucyjnego - a zatem podstawą rozstrzygnięcia (wg skarżącego) powinien być stan prawny sprzed tego wyroku gdyż opieszałość organów nie powinna obciążać żadnego podmiotu. Argumentacja ta pozostaje w sprzeczności z art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Stan prawny w dacie orzekania przez organ administracji obejmował przepisy ustawy w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13. Po ogłoszeniu tego wyroku żaden organ władzy publicznej nie ma możliwości jego pominięcia w procesie stosowania prawa. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Bez względu na to, czy sprawa została załatwiona w terminie ustawowym, czy po jego upływie, rzeczą organów administracji orzekających w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego we własność jest stosowanie obowiązującego prawa a więc przy uwzględnieniu wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych; w dniu 13 października 2005 r. właścicielem budynku położonego na działce, której dotyczy wniosek skarżącego i użytkownikiem wieczystym nie była spółdzielnia ani też z nieruchomości nie wyodrębniono osobnych nieruchomości lokalowych. W sprawie nie ma także zastosowania art. 1 ust. 3 ustawy. Nie można zatem przyjąć, że organy naruszyły przywołane w skardze przepisy kpa czy art. 190, a w szczególności art. 190 ust. 3 Konstytucji. Skutkowało to oddaleniem skargi na podstawie art. 151 ppsa.