I GZ 188/17

Dnia 10 sierpnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 201/17 w przedmiocie wstrzymania wykonania postanowienia w sprawie ze skargi J. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 201/17, odmówił wstrzymania na wniosek skarżącego J. Z. wykonania postanowienia Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] grudnia 2016 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w C. z dnia [...] listopada 2016 r. o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Sąd I instancji oddalając wniosek stwierdził, że przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i które wymagają tego wykonania, a tym samym takie, które wywołują skutki materialnoprawne. Oddalając wniosek WSA zaznaczył, że przedmiotem skargi jest postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, zatem jego uwzględnienie oznaczałoby uchylenie tegoż rygoru a tym samym byłoby równoznaczne z uwzględnieniem skargi i czyniłoby merytoryczne jej rozpoznanie zbędnym. J. Z. na postanowienie Sądu złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie, zarzucając: a) błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, podczas gdy zachodzą wątpliwości czy decyzja Urzędu Celnego w C. uzyska przymiot ostateczności i wykonalności, albowiem w sprawie nie został należycie ustalony stan faktyczny i zachodzi potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego, w szczególności poprzez oględziny samochodu [...], sporządzenie opinii przez biegłego rzeczoznawcę samochodowego oraz przesłuchanie świadków: [...] na okoliczność, że wskazany pojazd jest samochodem ciężarowym, b) organ nie uprawdopodobnił, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, co miało wpływ na treść postanowienia, albowiem doprowadziło do niezasadnego nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, c) naruszenie przepisów postępowania art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozpatrzenia materiału dowodowego w zakresie dotyczącym uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, co skutkowało dowolnym przyjęciem, iż zachodzi druga przesłanka nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, z uwagi na ryzyko uruchomienia przez stronę postępowania odwoławczego, pomimo że za drugą przesłankę nie można uznać korzystania przez stronę z przysługujących jej uprawnień procesowych, co doprowadziło do wydania zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadnicze znaczenie dla oceny dopuszczalności zastosowania w tej sprawie ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) ma charakter zaskarżonego do sądu administracyjnego aktu. W tej sprawie przedmiotem skargi skarżący uczynił postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] grudnia 2016 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w C. z dnia [...] listopada 2016 r. o nadaniu decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w wysokości [...] zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] rygoru natychmiastowej wykonalności. Celem nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest to, aby decyzja organu pierwszej instancji, która co do zasady nie podlega wykonaniu, mogła być wykonana. W ocenie NSA należało podzielić stanowisko Sądu I instancji, że strona nie wykazała, aby kontrolowane postanowienie mogło wywołać niebezpieczeństw, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zgłaszając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności strona skarżąca winna wykazać prawdopodobieństwo doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Co do zasady uzasadnienie wniosku powinno więc odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego postanowienia jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Zwłaszcza w sytuacji, gdy poddany ocenie Sądu akt nie jest bezpośrednio wykonywany, a jedynie tworzy podstawę do wykonania innego aktu, w tym wypadku decyzji wymiarowej nieostatecznej. Podnoszone przez stronę okoliczności nie mogą jednak dotyczyć kwestii z zakresu ustaleń faktycznych sprawy, te bowiem mogą być przedmiotem rozważań wyłącznie w ramach głównego postępowania. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem przedmiotem rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu są przesłanki o innym charakterze, można rzec – społecznym. Tym samym strona, kierując się treścią powołanego przepisu, winna wykazać możliwość wystąpienia potencjalnej szkody i skutków o charakterze kwalifikowanym, tzn. przekraczającym normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu, a nie prowadzić rozważania co do błędów popełnionych przez organ podatkowy w postępowaniu dowodowym. W stanie sprawy skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonego postanowienia może spowodować wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków, tym samym w ocenie Sądu brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo wskazać też należy, że nadanie decyzji pierwszoinstancyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności traci na znaczeniu w momencie, gdy decyzja ta stanie się ostateczna. W chwili bowiem uzyskania przymiotu ostateczności decyzja taka jest wykonalna z mocy prawa. Podsumowując, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesione na nie zażalenie niezasadne. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.