I SA/Gl 1441/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-07-08
Skład orzekający: Bożena Suleja, Dorota Kozłowska, Teresa Randak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrata odbiornika RTV w wyniku kradzieży z włamaniem, udokumentowana postanowieniem o umorzeniu dochodzenia, zwalnia z obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, jeśli odbiornik nie został formalnie wyrejestrowany?Ratio decidendi
Sąd uznał, że utrata odbiornika RTV w wyniku kradzieży, nawet udokumentowana postanowieniem o umorzeniu dochodzenia, nie zwalnia z obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, jeśli odbiornik nie został formalnie wyrejestrowany zgodnie z obowiązującymi przepisami. Obowiązek uiszczania opłat wynika z rejestracji odbiornika i trwa do momentu jego wyrejestrowania lub dopełnienia formalności związanych ze zwolnieniem. Ciężar dowodu w zakresie wyrejestrowania lub zaprzestania używania odbiornika spoczywa na zobowiązanym.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie utrzymujące w mocy decyzję uznającą jego zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne. Skarżący podnosił, że od 2000 r. nie posiada odbiorników RTV z powodu kradzieży z włamaniem, co zostało udokumentowane postanowieniem o umorzeniu dochodzenia. Organ egzekucyjny oraz Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. uznali zarzuty za nieuzasadnione, wskazując na fakt rejestracji odbiorników w przeszłości i brak formalnego wyrejestrowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja, Sędziowie WSA Dorota Kozłowska (spr.), Teresa Randak, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2015 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej: Dyrektor COF, wierzyciel) postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.) w zw. z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 85, poz. 728, z późn. zm., dalej: ustawa abonamentowa) oraz art. 138 §1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji po rozpoznaniu zażalenia A. R. (dalej: skarżący, zobowiązany) utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] r., nr [...] wydane z upoważnienia Dyrektora Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej, w którym uznano, że podnoszone zarzuty nie są zasadne.
Wierzyciel w związku z brakiem realizacji przez zobowiązanego należności z tytułu zaległych opłat abonamentu RTV zwrócił się do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. pismem z dnia [...] r., znak [...], o wszczęcie i przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego, na podstawie załączonych tytułów wykonawczych o numeracji od [...] do [...], sporządzonych: za okres od stycznia 2008 r. do grudnia 2012 r., w kwocie [...] zł oraz odsetki w wysokości [...] zł. Pismem z dnia 5 marca 2013 r. zobowiązany wniósł do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji w oparciu o przepisy wymienione w art. 33 u.p.e.a. Ponadto zobowiązany podniósł, iż od 2000 r. nie posiada odbiorników RTV, gdyż zarejestrowany przez niego odbiornik został utracony wskutek kradzieży z włamaniem. Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. pismem z dnia [...] r., znak [...], przekazał do Dyrektora COF kopię zgłoszonych zarzutów, występując o zajęcie stanowiska w sprawie zasadności zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów.
Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] wierzyciel uznał zarzuty za nieuzasadnione. Wierzyciel wskazał, iż za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe, natomiast nałożony obowiązek wnoszenia opłat powstaje od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji i trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania, które może nastąpić w momencie zaprzestania korzystania z urządzeń RTV. Zasady postępowania w określonych sytuacjach, także w przypadku wyrejestrowania odbiorników RTV, zawarte były w książeczkach radiowo-telewizyjnych wydawanych przez urząd pocztowy, po dopełnieniu formalności rejestracji odbiorników RTV.
Pełnomocnik zobowiązanego złożył na powyższe postanowienie zażalenie podnosząc po raz kolejny zarzuty wymienione w treści pisma z dnia 5 marca 2013 r.
Dyrektor COF rozpoznając zażalenie stwierdził, że w kwestii rejestracji odbiorników RTV przez zobowiązanego, postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a zebrane w sprawie na tę okoliczność dowody pozwalały w sposób jednoznaczny i w pełni uzasadniony dojść do wniosku, iż zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników radiowo – telewizyjnych. Zobowiązany dokonał rejestracji odbiorników radiowo -telewizyjnych, co wynika jednoznacznie z dowodu w postaci wniosków o wydanie książeczek opłat za używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego z dnia 28 stycznia 1988 r. oraz 2 listopada 1994 r. Ponadto z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zobowiązany został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych, bowiem zawiadomienie zostało przesłane do niego w dniu 11 lipca 2008 r. Nadto ustalono, iż przesyłka zawierająca zawiadomienie o nadaniu numeru identyfikacyjnego [...], nigdy nie została przekazana jako zwrotna do Poczty Polskiej S.A., a tym samym zasadnie przyjęto, iż zawiadomienie zostało skutecznie przesłane do zobowiązanego.
Wierzyciel wskazał, że obowiązek rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego wynika z przepisu art. 5 ust. 1 ustawy abonamentowej. Rozpoczyna się od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca następującego po miesiącu w którym dokonano zgłoszenia uprawnień do bezpłatnego abonamentu RTV. W związku z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342), które weszło w życie 13 grudnia 2007 r., zmieniły się zasady rejestracji odbiorników, a nadto Poczta Polska została zobowiązana, w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (do dnia 13 grudnia 2008 r.), na podstawie jego § 5 ust. 2, do nadania posiadaczom imiennych książeczek, indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników odbiorników radiowych i telewizyjnych. Na podstawie wskazanych przepisów zobowiązany tak jak i każdy zarejestrowany abonent otrzymał tzw. "pakiet startowy" zawierający zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, dodatkowo abonenci zobowiązani do wnoszenia opłat abonamentowych, otrzymali imienne formularze polecenia przelewu/ wpłaty gotówki, ułatwiające dokonywanie wpłat za abonament RTV. Powiadomienie zobowiązanego zostało dokonane w wymaganym terminie, a zatem był on zobowiązany do uiszczania opłat z tytułu abonamentu RTV.
Dyrektor COF podkreślił, że w dokumentacji Poczty Polskiej brak jest potwierdzenia wyrejestrowania odbiorników RTV przez zobowiązanego, jak również, nie przedstawił on dokumentu, potwierdzającego skutecznie wyrejestrowanie odbiorników RTV. Tym samym, wierzyciel uznał, że odbiorniki zostały prawidłowo zarejestrowane przez zobowiązanego, a brak udokumentowania dopełnienia formalności ich wyrejestrowania, skutkował obowiązkiem dokonywania opłat abonamentowych i koniecznością dochodzenia tych należności przez Pocztę. Wierzyciel stwierdził również, że w sytuacji rzekomego nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownik dbający o swoje interesy winien zgłosić ten fakt w placówce operatora wyznaczonego. Nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie upoważnia użytkownika odbiorników do zaprzestania uiszczania opłat abonamentowych, w sytuacji kiedy nie dokonał ich wyrejestrowania. Nie ma także znaczenia, iż zobowiązany podnosi nieistnienie obowiązku, ze względu na nieposiadanie odbiorników RTV, gdyż nie dokonał stosownego wyrejestrowania urządzeń.
Na koniec wierzyciel powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 i wyrażone w nim stanowisko.
W skardze na postanowienie Dyrektora COF, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącego zarzucił:
1. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania:
a. art. 7, art. 76 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w następstwie całkowitego pominięcia w rozpatrywanym materiale dowodowym dokumentu urzędowego stanowiącego dowód utraty przez skarżącego odbiornika telewizyjnego w
2000 r.;
b. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. - poprzez dokonanie oceny zebranego materiału w sposób dowolny i selektywny, polegający na pominięciu podstawowego dowodu wspomnianego wyżej w pkt a) oraz na dokonywaniu ustaleń z naruszeniem reguł logicznego rozumowania i na podstawie nieuprawnionych domniemań i założeń;
2. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego:
a. art. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy abonamentowej poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie istnienia po stronie skarżącego obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej, wynikającego z rejestracji odbiornika telewizyjnego w 1988 r. i w 1994 r., mimo że skarżący utracił ten odbiornik jeszcze przed wejściem w życie ustawy abonamentowej (wobec czego obowiązek nie mógł w ogóle powstać pod rządem tej ustawy);
b. § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych poprzez niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że z zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego zgodnie z tym przepisem wynika zobowiązanie do uiszczania opłat abonamentowych, nawet w sytuacji nieposiadania (i tym samym nieużywania) odbiornika przez adresata tego zawiadomienia, a ponadto na przyjęciu, jakoby z przepisów rozporządzenia z 2007 r. wynikał obowiązek zgłoszenia operatorowi publicznego faktu nieotrzymania takiego zawiadomienia;
c. art. 48 ust. 1 i art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, obowiązujących przed wejściem w życie ustawy abonamentowej poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynikał z formalnego zarejestrowania odbiornika, a nie z faktu jego używania (posiadania), i że obowiązek ten trwał aż do formalnego wyrejestrowania odbiornika oraz, że przepisy te nakładały obowiązek takiego wyrejestrowania odbiornika po jego utracie;
d. § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w razie utraty odbiornika (tożsamej z zaprzestaniem jego używania) na posiadaczu książeczki radiofonicznej ciążył obowiązek formalnego wyrejestrowania odbiornika, od czego ponadto uzależnione było ustanie obowiązku uiszczania opłat abonamentowych, a nie jedynie powiadomienia o tym fakcie placówki pocztowej.
Stawiając powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o:
1. uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia wierzyciela z dnia [...] r.;
2. zasądzenie od wierzyciela na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że wierzyciel z rażącym naruszeniem podstawowych reguł rządzących postępowaniem administracyjnym (art. 7 k.p.a) zignorował przy wyjaśnianiu stanu faktycznego istotny dowód przedstawiony przez skarżącego (załączony do zarzutów), i to dowód stanowiący dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., a więc korzystający z ustawowego domniemania prawdziwości faktów w nim stwierdzonych - postanowienie Policji z dnia [...] r. o umorzeniu dochodzenia, zatwierdzone w dniu [...] r. przez Prokuraturę Rejonową G., dowodzące trwałej utraty przez zobowiązanego odbiornika telewizyjnego zarejestrowanego w 1994 r. wskutek kradzieży z włamaniem do mieszkania skarżącego. Wbrew obowiązkowi z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. wierzyciel nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego zebranego materiału dowodowego, a pominięcie tego dowodu z naruszeniem powyższych przepisów postępowania miało oczywisty, istotny wpływ na wynik sprawy - uwzględnienie wspomnianego dokumentu przy wyjaśnianiu stanu faktycznego czyniłoby bowiem bezprzedmiotowymi wszelkie dalsze ustalenia wierzyciela, a przede wszystkim oznaczałoby konieczność umorzenia prowadzonej na żądanie wierzyciela egzekucji obowiązku, który nigdy nie powstał pod rządami ustawy abonamentowej. Skarżący utracił odbiornik przed wejściem w życie ustawy abonamentowej, a pod jej rządami nie rejestrował, bo nie posiadał żadnego odbiornika, a zatem po jego stronie nie mógł powstać na mocy tego aktu prawnego obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Ponadto skarżący wskazywał, że powiadomił w 2000 r. właściwą placówkę pocztową o utracie (kradzieży) odbiornika RTV, o czym najwyraźniej nie zachował się ślad w dokumentacji wierzyciela. Jednakże zdaniem pełnomocnika i tak ta okoliczność nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Dalej pełnomocnik skarżącego wywodził, że wierzyciel naruszył reguły oceny zebranych dowodów wynikające z art. 80 k.pa. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Wbrew obowiązkowi uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego przy ustalaniu okoliczności sprawy, wierzyciel zignorował podstawowy dowód wykazujący istotną, wręcz fundamentalną dla sprawy, okoliczność, co miało oczywisty negatywny wpływ na wynik ustaleń wierzyciela i jego stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Pełnomocnik skarżącego stwierdził również, że wierzyciel całkowicie gołosłownie przyjął, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w trybie § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. zostało skutecznie przesłane, tj. doręczone do skarżącego, nie przedstawiając jednak na to żadnego dowodu, poprzestał jedynie na twierdzeniu o wysłaniu takiego zawiadomienia oraz na braku jego zwrotu do Poczty Polskiej S.A.
Odnośnie naruszenia przepisów prawa materialnego: art. 2 i 5 ust. 1 ustawy abonamentowej pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący utracił i zaprzestał używania odbiornika w 2000 r., co zostało udowodnione dokumentem urzędowym. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych płynący z zarejestrowania odbiornika nie mógł po prostu powstać po stronie skarżącego pod rządem wspomnianych przepisów, które nie znajdowały zastosowania. Obowiązek taki powstał pod rządem ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji i wygasł w 2000 r. Obowiązujące w 2000 r. przepisy rangi ustawowej (art. 48 ust. 1 i art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji) oraz pod ustawowej (§ 4 rozporządzenia z 1993 r.) nie nakładały obowiązku formalnego "wyrejestrowania" odbiornika po jego utracie, wiążąc obowiązek uiszczania opłat z "używaniem" odbiorników, a nie z ich rejestracją, i mówiąc jedynie o "powiadomieniu" urzędu pocztowego o "zaprzestaniu używania odbiornika" - nie normując jednakże ani sposobu (formy) takiego powiadomienia, ani jego terminu, i nie wiążąc przy tym z brakiem takiego powiadomienia jakichkolwiek sankcji (w postaci dalszego obowiązku uiszczania opłat).
Pełnomocnik skarżącego zakwestionował również wykładnię zaprezentowaną przez wierzyciela, jakoby z samego faktu zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego na podstawie § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. wynikał obowiązek uiszczania opłat abonamentowych.
Dyrektor COF w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację, zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo Dyrektor COF wyjaśnił, że zobowiązany został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez nadanie listu zwykłego na adres abonenta. Takie działanie jest wyłącznym i wystarczającym w tym stanie prawnym działaniem Poczty Polskiej. Wierzyciel powołał się również na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w dniu 15 października 2014r. w sprawie o sygn. akt I SA/GI 518/14, w którym Sąd stwierdził, że: "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia".
Reasumując Dyrektor COF podkreślił, że w toku postępowania nie doszło do naruszenia postanowień zawartych w art. 7, art. 76 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a, art. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy abonamentowej, § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja/postanowienie zostało wydane
z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postanowienie Dyrektora COF nie zawiera uchybień, które mogłyby uzasadniać wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Na wstępie rozważań Sąd dokona krótkiego rysu historycznego dotyczącego opłat abonamentowych. Po raz pierwszy opłaty "za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych" zostały ustawowo usankcjonowane mocą art. 21ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" ( Dz. U. z 1960 r. Nr 54, poz. 307), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.). Obowiązki rejestracyjne w dacie rejestracji wynikały z przepisów rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 września 1985 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 46, poz. 236). Zgodnie z § 6 tego rozporządzenia posiadacz odbiorników mógł w każdym czasie dokonać ich wyrejestrowania. Niedopełnienie tego wymogu oznaczało, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwał do końca obowiązywania ustawy z dnia 2 grudnia
1960 r.
W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 1993 r., Nr 7 poz. 34) Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Ponieważ w tej ustawie z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych, pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji obowiązek taki ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. W takiej sytuacji znajdowały się osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy o radiofonii i telewizji miały zarejestrowane odbiorniki RTV. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.
Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa abonamentowa. Również i ta ustawa nie zawierała przepisów intertemporalnych, a zatem znajduje bezpośrednie zastosowanie także do spraw "w toku". W tym stanie rzeczy obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciąży m.in. na podmiotach, które w dacie jej wejścia w życie miały zarejestrowany odbiornik.
Kwestia opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (LEX nr 564548) orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika".
Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej).
Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej.
Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1676).
Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa – z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej – powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych.
Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.
Skarżący dokonał rejestracji odbiorników radiowo -telewizyjnych, co wynika z dowodu w postaci wniosków o wydanie książeczek opłat za używanie odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego z dnia 28 stycznia 1988 r. oraz 2 listopada 1994 r., których poświadczone przez notariusza za zgodność z oryginałem odpisy znajdują się w aktach wierzyciela.
Należy podkreślić, że Poczta Polska, nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie, zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342) zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Trzeba również wskazać, iż zgodnie z § 5 ust. 2 zdanie drugie powyższego rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru),na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia.
Skarżący, będąc użytkownikiem zarejestrowanych odbiorników RTV został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w dniu 11 lipca 2008 r., czego dowodem jest duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Poczta Polska nie odnotowała zwrotu przesyłki listowej zawierającej zawiadomienie, co pozwoliło na przyjęcie, że zostało ono skutecznie przesłane skarżącemu.
Sąd w pełni aprobuje pogląd wyrażony w wyroku tut. Sądu z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt I SA/GI 518/14, że: "dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przesłanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia."
Podkreślić należy, że skarżący nie wyrejestrował zarejestrowanych przez siebie odbiorników. Także twierdzenie, że skarżący powiadomił właściwą jednostkę pocztową o kradzieży odbiornika RTV nie zostało poparte żadnym dowodem. Skarżący nie posiada bowiem żadnego stosownego dokumentu, co więcej takiego dokumentu nie posiada także Poczta Polska S.A. Ciężar dowodowy spoczywa na skarżącym. Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje wprawdzie kwestii ciężaru dowodu w postępowaniu. Niemniej znajduje tutaj zastosowanie ogólna reguła z art. 6 kodeksu cywilnego, zgodnie z którą, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Tylko wyrejestrowanie odbiorników RTV zwalniałoby skarżącego od ponoszenia opłat abonamentowych. Dokument urzędowy, na który powołuje się pełnomocnik skarżącego w postaci postanowienia z dnia [...] r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży z włamaniem z powodu niewykrycia sprawcy przestępstwa potwierdza fakt dokonania na szkodę skarżącego przestępstwa i utratę m.in. telewizora. Niemniej dokument ten nie ma znaczenia dla istnienia obowiązku uiszczania przez skarżącego opłat abonamentowych. Z dokumentu tego nie można bowiem zasadnie wywodzić korzystnych dla skarżącego skutków prawnych w postaci braku obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Wierzyciel szczegółowo wyjaśnił kwestię uiszczania opłat abonamentowych w zaskarżonym postanowieniu.
Całkowicie chybione są więc wywody pełnomocnika skarżącego, że w stosunku do skarżącego nie powstał pod rządami ustawy abonamentowej obowiązek uiszczania opłat abonamentowych.
Na marginesie Sąd zauważa, że utrata w wyniku kradzieży z włamaniem odbiornika telewizyjnego przez skarżącego w 2000 r. w żaden sposób nie przesądza, że skarżący nie posiadał w okresie objętym tytułami wykonawczymi żadnego odbiornika telewizyjnego czy radiofonicznego.
Bezzasadny okazał się zatem zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt. 1 u.p.e.a.)
Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego zaskarżone postanowienie nie zapadło z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, w tym ustawy abonamentowej i jej aktów wykonawczych.
W żaden sposób nie zostało także naruszone prawo procesowe. Sformułowane przez pełnomocnika skarżącego zarzuty naruszenia prawa procesowego: art. 7, 76 § 1 i 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. okazały się całkowicie chybione. Nie została bowiem naruszona zasada praworządności. Wierzyciel zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w sprawie. Ponadto Dyrektor COF ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Trzeba także wskazać, że art. 18 u.p.e.a. odsyła w sposób ogólny do stosowania k.p.a., a zatem wszystkich przepisów tej ustawy, bez wyjątku. Dlatego też każdorazowo należy dokonać oceny w zakresie możliwości odpowiedniego zastosowania norm prawnych zawartych w poszczególnych przepisach k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym. Przepisy k.p.a. mają jedynie posiłkowe zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym. Stosuje się je jedynie w sprawach nieuregulowanych "inaczej" w u.p.e.a. Zatem rozwiązania wynikające z przepisów u.p.e.a. mają pierwszeństwo przed regulacjami k.p.a. Przepisy k.p.a. mogą jedynie mieć zastosowanie, jeżeli określone zagadnienie nie jest w ogóle uregulowane w tej ustawie bądź też nie jest uregulowane w sposób wyczerpujący.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło