IV SA/Wa 901/17

WyrokWSA w Warszawie2017-08-11

Skład orzekający: Anna Szymańska, Joanna Borkowska, Katarzyna Golat

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można zmienić użytek gruntowy w operacie ewidencji gruntów i budynków z "lasy" (Ls VI) na "użytki kopalne" (K) w sytuacji, gdy działka jest porośnięta drzewostanem i nie wydano decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntu z produkcji leśnej lub na wydobycie kopalin?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły zmiany użytku gruntowego z "lasy" na "użytki kopalne". Działka nadal spełnia kryteria gruntu leśnego zgodnie z ustawą o lasach, a brak wydanych decyzji zezwalających na wyłączenie gruntu z produkcji leśnej lub na wydobycie kopalin uniemożliwia zmianę klasyfikacji. Sam fakt występowania drzewostanu, nawet tymczasowy brak roślinności leśnej, nie jest podstawą do przeklasyfikowania gruntu leśnego na nieleśny, co byłoby sprzeczne z celem ochrony gruntów leśnych.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się zmiany użytku gruntowego w operacie ewidencji gruntów i budynków z "lasy" (Ls VI) na "użytki kopalne" (K) dla działki ewidencyjnej nr [...]. Organy administracji odmówiły tej zmiany, wskazując, że działka nadal spełnia kryteria gruntu leśnego, a brak jest podstaw do uznania jej za użytek kopalny. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak rzetelnego zebrania dowodów i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących ewidencji gruntów i ochrony lasów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi M. M. i S. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków oddala skargę Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego ( dalej organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania S. i M.M., (dalej skarżący), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m. W. (dalej organ I instancji) z dnia [...] października 2016 r., nr [...], odmawiającą aktualizacji wpisów w operacie ewidencji gruntów i budynków, w odniesieniu do nieruchomości zlokalizowanej na terenie Dzielnicy [...] m. W. , przy ul. [...] , oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], polegającej na zmianie wpisu dotyczącego użytku gruntowego występującego na ww. działce z dotychczas ujawnionego, oznaczonego symbolem "Ls VI" (lasy) na użytek "K" ( użytki kopalne) wykazanej w opracowaniu przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i zaewidencjonowanego pod nr [...]. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wnioskiem z dnia 30 września 2015 r. Skarżący wystąpili do Prezydenta m.W. o ujawnienie w operacie ewidencji gruntów i budynków podziału nieruchomości zgodnie z opracowaniem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i zaewidencjonowanego pod nr [...] w dniu [...] września 2015r. ( podział działki nr [...] z obrębu [...] na działki [...] i [...] ) oraz ujawnienie w rejestrze gruntów zmian podmiotowych wynikających z treści załączonego do wniosku odpisu aktu notarialnego sporządzonego w dniu [...] września 2015r. za nr Rep. [...], dotyczącego zniesienia współwłasności nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...] i [...] z obrębu [...]. Ww opracowanie zawierało m.in. wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących dawnej działki [...], tj. weryfikację użytku gruntowego występującego na obszarze tej działki ( z użytku "Ls VI" - lasy na użytek "K" - użytki kopalne) i podział tej działki. Mając na uwadze treść wniosku z dnia 30 września 2015r., organ I instancji w pierwszej kolejności ujawnił w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany wynikające z poddziału nieruchomości oraz zmiany podmiotów wynikające z treści aktu notarialnego. Kwestia zmiany użytku została objęta odrębnym postępowaniem. W związku z odmiennym stanem prawnym nieruchomości oznaczonych jako działki ewidencyjne nr [...] i [...] z obrębu [...] zostały objęte odrębnymi postępowaniami. Niniejsza sprawa dotyczy działki nr [...]. Organ I instancji ustalił m.in. : - dla obszaru urbanistycznego "[...] " obejmującego m.in. obszar obecnej działki [...] z obrębu [...] w dniu [...] września 1977r. została wydana decyzja zatwierdzająca gleboznawczą klasyfikację gruntów nr [...]. Jak wynika z treści załącznika graficznego do tej decyzji dla gruntu obejmującego obszar obecnej działki nr [...] określono kontur klasyfikacyjny o symbolu "363-LSIV-a" tj. użytek o symbolu LsVI ( lasy). Powyższa decyzja jest prawomocna i podlegająca wykonaniu, a do dnia wydania decyzji przez organ I instancji nie uległa zmianie jej treść ani nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, - przedmiotowa nieruchomość porośnięta jest zwartym drzewostanem obejmującym cały obszar działki nr [...], - z treści opracowania przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i zaewidencjonowanego pod nr [...] w dniu [...] września 2015r. wynika, że zmiana użytku gruntowego została zaprojektowana na podstawie załączonych do operatu kopii ekspertyzy z dnia 8 listopada 2012r. dotyczącej uwarunkowań morfologicznych i złożowych terenów wydm na działkach [...] i dawnej [...] z obrębu [...] oraz opinii z dnia 4 lutego 2004r. dotyczącej wariantów zagospodarowania działki nr [...], - zgodnie ze stanowiskiem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w W. ( pisma z dnia 8 kwietnia 2016r. oraz 22 sierpnia 2016r. ) dla obszaru działki nr [...] z obrębu [...] nie wydawano decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntu z produkcji leśnej, - zgodnie ze stanowiskiem Biura Ochrony Środowiska m.W. ( pisma z dnia 17 listopada 2015r. i 1 kwietnia 2016r. ) dla przedmiotowego obszaru został zaprojektowany uproszczony plan urządzania lasu, który ze względu na konieczność rozpatrzenia złożonych zastrzeżeń nie został jeszcze zatwierdzony. Ustalono także, że obszar działki nr [...] porośnięty jest drzewostanem leśnym. - zgodnie ze stanowiskiem Biura Ochrony Środowiska m.W. ( pismo z dnia 22 kwietnia 2016r. ) dla obszaru działki ewidencyjnej [...] z obrębu [...] nie wydano zgody na wydobycie kopalin, jak również zgodnie z treścią "studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m.W. " na obszarach Systemu Przyrodniczego Miasta ustala się zakaz wydobywania kopalin do celów gospodarczych z wyjątkiem kolejowych korytarzy wymiany powietrza, przy czym obszar działki ewidencyjnej nr [...] leży poza tego typu obszarem, - zgodnie ze stanowiskiem Wojewody [...] działającego za pomocą Geologa Wojewódzkiego ( pismo z dnia 30 maja 2016r. ) dla obszaru działki nr [...] nie wydawano zgody na wydobycie kopalin, jak również brak jest możliwości prowadzenia wydobycia kopalin na tym obszarze, - zgodnie ze stanowiskiem Państwowego Instytutu Geologicznego ( pismo z dnia 7 czerwca 2016r.) działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] znajduje się na obszarze nieeksploatowanego złoża piasków kwarcowych "[...] ". Decyzją Prezydenta m. W. z dnia [...] października 2016 r., nr [...], odmówiono aktualizacji wpisów w operacie ewidencji gruntów i budynków, w odniesieniu do nieruchomości zlokalizowanej na terenie Dzielnicy [...] m. W. , przy ul. [...] , oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], polegającej na zmianie wpisu dotyczącego użytku gruntowego występującego na ww. działce z dotychczas ujawnionego, oznaczonego symbolem "Ls VI" (lasy) na użytek "K" ( użytki kopalne) wykazanej w opracowaniu przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i zaewidencjonowanego pod nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz dokonywania w niej zmian w zakresie przedmiotowym regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne ( dalej "ustawa") oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( dalej "rozporządzenie"). Ewidencję gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających nimi. Zgodnie z art. 20 ust.1 pkt 1 ustawy ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, przy czym w części dotyczącej lasów, ewidencję prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Zaliczanie gruntów do odpowiednich użytków gruntowych określa załącznik nr 6 do rozporządzenia. Jakkolwiek o zaliczeniu gruntów do poszczególnych rodzajów użytków decyduje faktyczny sposób wykorzystania gruntów ustalony w oparciu o kryteria wymienione w powołanym załączniku, tym niemniej grunty rolne i leśne podlegają szczególnej ochronie prawnej, mającej na celu uniemożliwienie dokonywania niekontrolowanych zmian sposobu zagospodarowania tych gruntów. Zgodnie z treścią w/w załącznika nr 6 do rozporządzenia do gruntów leśnych zalicza się grunty określone jako "las" w ustawie z dnia 28 września 1991r. o lasach, tj. grunty : 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c) wpisany do rejestru zabytków; 2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Zgodnie z treścią art. 7 ustawy z dnia 3 lutego 1955r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych przeznaczenia gruntów leśnych na cele nierolnicze i nieleśne dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, z kolei zgodnie z art. 11 ust.1 tej ustawy faktyczne wyłączenie z produkcji gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne - może nastąpić dopiero po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie. Jak wynika z treści załącznika nr 6 do rozporządzenia, do użytków kopalnych zalicza się grunty : 1. Zajęte przez czynne odkrywkowe kopalnie, w których odbywa się wydobycie kopalin, 2. Wyrobiska po wydobyciu kopalin, 3. Zapadliska i tereny po działalności górniczej. Zgodnie z treścią art. 21 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze działalność w wydobywania kopalin ze złóż może być wykonywana po uzyskaniu koncesji, przy czym zgodnie z art. 7 tej ustawy podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dozwolone tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona przeznaczenia nieruchomości określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz w odrębnych przepisach. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dopuszczalne tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona sposobu wykorzystywania nieruchomości ustalonego w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz w odrębnych przepisach. W tak ustalonym stanie sprawy organ I instancji uznał, że dla obszaru działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] brak jest podstaw do przyjęcia, że użytek dotychczas wykazany w operacie ewidencji gruntów i budynków jako "Ls" ( lasy), został błędnie określony lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające jego zmianę na użytek "K" ( użytki kopalne). W opinii organu grunt ten nadal spełnia kryteria określone w art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, pozwalające na zaliczenie go do użytku o symbolu "Ls" ( lasy). W sprawie nie udokumentowano również, aby w przedmiotowym obszarze w przeszłości lub aktualnie prowadzona była działalność związana z wydobyciem kopalin lub by na tym obszarze występowały wyrobiska po uprzednio prowadzonej działalności wydobywczej, co mogłoby uzasadniać zmianę użytku gruntowego. Skarżący złożyli odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc że organ powołuje się na opracowania nie mające mocy prawnej tj. projekt uproszczonego planu urządzania lasu jak również studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m.W. Zarzucili również brak przeprowadzenia rzetelnego wywiady terenowego, co potwierdziłoby istnienie na tym obszarze starych wyrobisk spowodowanych prowadzoną działalnością wydobywczą. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2017r. organ lI instancji utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.W. z dnia [...] października 2016 r., nr [...], odmawiającą aktualizacji wpisów w operacie ewidencji gruntów i budynków, w odniesieniu do nieruchomości zlokalizowanej na terenie Dzielnicy [...] m. W. , przy ul. [...] , oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], polegającej na zmianie wpisu dotyczącego użytku gruntowego występującego na ww. działce z dotychczas ujawnionego, oznaczonego symbolem "Ls VI" (lasy) na użytek "K" ( użytki kopalne) wykazanej w opracowaniu przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i zaewidencjonowanego pod nr [...], w pełni podzielając zawarte w niej stanowisko. S.M. i M.M. zaskarżyli w całości decyzję z dnia [...] lutego 2017 r., zarzucając: - naruszenie art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez orzeczenie na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w sytuacji gdy nie jest ono źródłem prawa miejscowego, - naruszenie § 45 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez jego niezastosowanie i niedokonanie aktualizacji, a tym samym pozostawienia danych które są niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym pomimo spełnienia wymogów przez opracowanie geodezyjne przyjęte do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, - naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez brak zawiadomienia odwołujących się o wszczęciu i zakończeniu postępowania przed organem odwoławczym, co spowodowało niezapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu oraz uniemożliwiło im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów w sprawie. - naruszenie art. 73 kpa przez brak zapewnienia stronom dostępu do akt sprawy - naruszenie art. 6 i art.9 kpa przez nienależyte poinformowanie stron, brak niezbędnych wyjaśnień, pouczeń i wskazówek o sposobie wadzenia do pozytywnego rozpatrzenia sprawy - naruszenie art. 8 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez niezawieszenie postępowania w sprawie do czasu przeprowadzenia procedury związanej z wyłączeniem przedmiotowego gruntu z produkcji leśnej - naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegającej na przyjęciu za podstawę, że ktokolwiek i kiedykolwiek miał zamiar prowadzić działalność związana z wydobyciem, a także że nigdy takie wydobycie nie było prowadzone w sytuacji gdy obowiązek koncesji wprowadzony został dopiero w 1953r. - naruszenie art. 7, w zw. z art. 8 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez niepodjęcie czynności celem dokładnego wyjaśnienia sprawy i jej załatwienia. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie od organu kosztów procesu. W uzasadnieniu skargi rozwinięto podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko, zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 tj.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlegała oddaleniu, bowiem Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanym postępowaniu dopuszczono się uchybień wskazanych w skardze, jak również innych naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, które Sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718). Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym zaskarżoną decyzją orzekł [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, była aktualizacja na wniosek skarżących ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do należącej do nich działki w zakresie zmiany wpisu dotyczącego użytku gruntowego występującego na ww. działce z dotychczas ujawnionego, oznaczonego symbolem "Ls VI" (lasy) na użytek "K" ( użytki kopalne) wykazanej w opracowaniu przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zasady prowadzenia przez właściwe organy ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ), zwana dalej ustawą oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zwanego dalej rozporządzeniem. Zgodnie z art. 20 ust.1 pkt 1 ustawy ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych. Zaliczanie gruntów do odpowiednich użytków gruntowych określa załącznik nr 6 do rozporządzenia. Zgodnie natomiast z art. 24 ust. 2 a powołanej ustawy informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Treść art.20 ust. 3a ustawy nakazuje ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzić się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Aktualizację ewidencji gruntów i budynków przeprowadza się na zasadach wskazanych w szczególności w §§ 44 pkt 2, 45, 46, 47 rozporządzenia. W myśl § 45 ust.1 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, 3) wyeliminowania danych błędnych. Wskazać przy tym należy, że wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków może nastąpić w trybie czynności materialno - technicznej poprzez wprowadzenie do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany, o którym organ tylko zawiadamia strony, bądź w trybie decyzji administracyjnej wprowadzającej zmiany lub odmawiającej wprowadzenia żądanej zmiany (§ 47 ust. 3 rozporządzenia). Zgodnie z przepisem § 59 pkt 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków danymi dotyczącymi gruntów są m.in. dane dotyczące użytków gruntowych i klas gleboznawczych. W myśl § 66 ust. 1 danymi ewidencyjnymi dotyczącymi użytków gruntowych i klas gleboznawczych są: 1) numeryczne opisy konturów tych użytków i klas, 2) oznaczenia użytków gruntowych i klas gleboznawczych w granicach poszczególnych konturów oraz numery tych konturów. W sprawie niniejszej miała miejsce odmowa aktualizacji wpisów w operacie ewidencji gruntów i budynków, w odniesieniu do nieruchomości zlokalizowanej na terenie Dzielnicy [...] m. W. , przy ul. [...] , oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], polegającej na zmianie wpisu dotyczącego użytku gruntowego występującego na ww. działce z dotychczas ujawnionego, oznaczonego symbolem "Ls VI" (lasy) na użytek "K" ( użytki kopalne) wykazanej w opracowaniu przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i zaewidencjonowanego pod nr [...]. Odnosząc się do najistotniejszego zarzutu, że przedmiotowy grunt winien być zaliczony do użytków kopalnych, tj. że nie ma on charakteru lasu w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach, należy w pierwszej kolejności dokonać analizy pojęcia las. Definicja tego pojęcia zawarta jest w art. 3 ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 r. (tekst jednolity Dz.U. 2011, nr 12, poz.59). Lasem w rozumieniu ustawy jest grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c) wpisany do rejestru zabytków; 2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. W kwestii wykładni cytowanego przepisu nadal aktualny jest wyrok SN z dnia 28.01.2009 (IV CSK 353/08, LEX 527250), zgodnie z którym lasem jest także grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną, drzewami i krzewami oraz runem leśnym. W cytowanym wyroku SN podkreślił, że las nie musi spełniać żadnego dodatkowego kryterium z art. 3 pkt 1 lit. a, b czy c ustawy o lasach. Dodatkowe kryteria, wskazane w tym przepisie, dotyczą gruntów o obszarze co najmniej 0,10 ha, przejściowo pozbawionych roślinności leśnej. Trafny jest też pogląd, że przeznaczenie do produkcji leśnej nie wyklucza zaliczenia do lasów również takich gruntów, o których mowa w art. 3 pkt 1, dla których inwentaryzacja stanu lasów nie została jeszcze wykonana i decyzja określająca zadania z zakresu gospodarki leśnej nie została jeszcze wydana. Również – wbrew zarzutowi skargi - brak uproszczonego planu urządzenia lasu dla danego terenu nie powoduje, że grunty tracą charakter gruntów leśnych. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że na badanej działce stwierdzono występowanie drzewostanu. Również oświadczenie skarżącego złożone do protokołu rozprawy sądowoadministracyjnej z dnia 11 sierpnia 2017r. potwierdza występowanie drzewostanu leśnego. Podsumowując poczynione wyżej uwagi Sąd za słuszne uznał ustalenia organów, że grunt, na którym położone są działki skarżącego ma charakter leśny. Nawet jeśli z jakichkolwiek przyczyn działki skarżącego pozbawione zostałyby drzewostanu, nie prowadzi to do utraty przez nie leśnego charakteru i nie może stanowić podstawy do dokonania zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Co więcej, z art. 24 ustawy z 1991 r. o lasach wynika ciążący na właścicielu lasu obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lasu poprzez ponowne wprowadzenie roślinności leśnej (upraw leśnych) i doprowadzenia np. do odtworzenia leśnego charakteru gruntu (np. runa leśnego). Czasowy brak roślinności leśnej nie jest podstawą do przeklasyfikowania gruntu leśnego na nieleśny. Gdyby dopuścić taką możliwość, każdy właściciel lasu poprzez wykarczowanie go (pozbawienie lasu roślinności) mógłby doprowadzić swój teren do utraty charakteru leśnego. Taka sytuacja z punktu widzenia ratio legis ustawy o lasach jest niedopuszczalna. Podkreślenia wymaga, że obowiązujące ustawodawstwo stoi na gruncie restrykcyjnego reżimu ochrony gruntów leśnych, służącego zapobieganiu samowolnemu zmienianiu przeznaczenia gruntu na nieleśne. Reżim ten wynika łącznie zarówno z przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, jak i z ustawy o lasach. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy wyjaśniły tę kwestię w sposób wyczerpujący. Z akt sprawy należy wnosić, że przedmiotowa działka nie jest objęta planem urządzania lasu. Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela jednakże w całości stanowisko wyrażone w wyroku tut. Sądu z dnia 18 maja 2011 r. IV SA/Wa 540/11, publ. LEX (przywołanym w skardze), w myśl którego: 1. Przeznaczenia do produkcji leśnej nie wyklucza zaliczenie do lasów również takich gruntów, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z 1991 r. o lasach, dla których inwentaryzacja stanu lasów nie została jeszcze wykonana i decyzja określająca zadania z zakresu gospodarki leśnej nie została jeszcze wydana. Również brak uproszczonego planu urządzenia lasu dla danego terenu nie powoduje, że grunty tracą charakter gruntów leśnych. Nie ma również znaczenia przeznaczenie gruntów w planie miejscowym na cele inne niż leśne: nie stanowi to o pozbawieniu tych gruntów ich faktycznego, dotychczasowego charakteru. 2. Nawet jeśli z jakichkolwiek przyczyn las utracił niektóre swoje cechy, takie jak np. drzewostan czy runo leśne, las nie traci przez to swego charakteru: zmiany o charakterze faktycznym nie mogą stanowić podstawy do dokonania zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów. W świetle powyższego nie można podzielić stanowiska wyrażonego w skardze, że sam fakt wykorzystywania gruntu leśnego na cele nieleśne upoważnia do zaewidencjonowania tego gruntu (w odniesieniu do kwestii użytku gruntowego) zgodnie z sugerowanym sposobem wykorzystania gruntu bez wchodzenia w ocenę, czy jest to stan legalny. Nie zasługuje też na uwagę zarzut naruszenia przez organy art. 8 k.p.a. Organy trafnie bowiem uznały, iż przedłożone opracowanie przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i zaewidencjonowane pod nr [...] nie może stanowić podstawy do zmiany obowiązującej klasyfikacji gruntów, ani do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków, mimo przyjęcia go do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Samo przyjęcie opracowania do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego ma jedynie charakter techniczny, ewidencjonujący złożoną dokumentację. Oceniając stan sprawy, jak trafnie zauważyły organy, należy brać pod uwagę, że użytek "lasy" występuje również na innych sąsiadujących działkach, tworząc powierzchnie wielokrotnie większe niż 0,10 ha. Opis gleby w protokole i opisie odpowiada kategorii las klasy VI. Decydującym czynnikiem jest więc powierzchnia ogólna gruntów zadrzewionych, wśród których znajdują się działki skarżących – w tym działka nr [...] z obrębu [...] objęta niniejszym postępowaniem. Nie można powierzchni tej rozpatrywać wyłącznie w odniesieniu do działek skarżącego, w oderwaniu od terenu, na którym one występują. Nie można uznawać, że działka skarżącego powierzchnię tę wyczerpuje, skoro z materiału w sprawie zgromadzonego wynika, że również działki sąsiednie spełniają kryteria zakwalifikowania ich do użytku "lasy". Skarżący błędnie uznaje za podstawę do zmiany gleboznawczej klasyfikacji gruntów w wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej lub leśnej, okoliczność, że w II połowie lat 40 – tych XX w. wydobywano na jego działce piasek kwarcowy. Nawiasem mówiąc, poza własnymi twierdzeniami, nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających te praktyki. Sąd podziela stanowisko organów, że bez przeprowadzenia stosownych procedur, tj. uzyskania zgody właściwego organu na przeznaczenie terenu leśnego na cele nieleśne, decyzyjnego wyłączenia gruntu spod gospodarki leśnej i dokonania zmian w ewidencji gruntów (następczego), formalnie nie może dojść do utraty przez działkę statusu prawnego lasu. Skarżący nie przedłożyli żadnych dokumentów potwierdzających, że grunty, na których jest położona działka nr [...] z obrębu [...] są użytkami kopalnymi w rozumieniu załącznika nr 6 do rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. W sprawie takiej jak niniejsza, zainicjowanej przez wnioskodawców, inicjatywa dowodowa – wbrew zarzutom skargi - siłą rzeczy musi spoczywać na stronie w zakresie wykazania przesłanek do aktualizacji. Trudno bowiem skutecznie zarzucić organowi brak właściwego wyjaśnienia sprawy w sytuacji, gdy sama strona posiada zbyt mało danych. Poprzestanie natomiast jedynie na twierdzeniach samej strony zainteresowanej godziłoby z zasadę obiektywności i dążenia organu do wyjaśnienia rzeczywistego stanu rzeczy. Organ należycie zebrał, omówił i ocenił materiał dowodowy w sprawie. Wywiódł z niego uprawniony w ocenie Sądu wniosek, że brak podstaw do aktualizacji wpisów w operacie ewidencji gruntów i budynków. Taka ocena mieści się w ramach przepisów regulujących postępowanie dowodowe. Wbrew twierdzeniem skargi organ nie naruszył art. 7, art. 73, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, a dokonana ocena znajduje usprawiedliwienie w charakterze oraz treści uzyskanych od uprawnionych podmiotów informacji. Wbrew temu co wskazano w skardze organy na bieżąco informowały skarżących o kolejnych czynnościach i etapach postępowania – co czyni nieuzasadnionym zarzut naruszenia przez nie art. 10 kpa. W ocenie Sądu nie zaistniały także przesłanki do zawieszenia postępowania w sprawie do czasu przeprowadzenia procedury związanej z wyłączeniem przedmiotowego gruntu z produkcji leśnej tj. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa Powyższe ustalenia doprowadziły organy do słusznego w ocenie Sądu wniosku, że, grunt objęty wnioskiem nadal spełnia kryteria określone w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach, co pozwala na zaliczenie go do użytku o symbolu "Ls" i uzasadnia na mocy art. 20 ust. 3a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne wydanie decyzji odmownej. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na mocy art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło