II GZ 550/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Po 334/17 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Po 334/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), odmówił wstrzymania, na wniosek A. Sp. z o.o. z siedzibą w R., wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że zaskarżoną w rozpoznawanej sprawie decyzją Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] marca 2016 r. o wymierzeniu A. Sp. z o.o. kary pieniężnej w wysokości 36.000 zł. W skardze na powyższą decyzję został zawarty wniosek o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku spółka podniosła, że wykonanie decyzji mogłoby spowodować szkodę o nieodwracalnych skutkach, gdyż oznacza konieczność zapłaty wysokiej kwoty pieniężnej, co negatywnie wpłynie na kondycję prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżąca podała, że nie wykonuje obecnie sprzedaży paliw, a jedynie prowadzi wulkanizację, która jest znacznie mniej dochodowa. Utrata płynności finansowej możliwa w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji skutkować będzie niemożliwością prowadzenia działalności gospodarczej i w efekcie grozi upadłością. Spółka stwierdziła, że nie posiada gotówki, ani innych praw majątkowych. Zajęcie i sprzedaż urządzeń do wulkanizacji doprowadzi do upadłości oraz spowoduje konieczność zwrotu kwoty dotacji z Unii Europejskiej w wysokości 99.180 zł. Do wniosku strona dołączyła dokumenty obrazujące jej sytuację finansową, tj.: zestawienia bilansowe, wykaz środków trwałych oraz umowę przyznania pomocy z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie wykazała przesłanek dla udzielenia jej ochrony tymczasowej przed wykonaniem zaskarżonej decyzji. Analiza dokumentów dotyczących sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej nie świadczy bowiem o braku możliwości zgromadzenia środków pieniężnych na dobrowolne wykonanie zaskarżonej decyzji. Przedłożone dokumenty nie pozwalają dokonania oceny aktualnej sytuacji finansowej skarżącej. Brak wyciągu z kont bankowych uniemożliwia weryfikację prawdziwości twierdzeń skarżącej o braku posiadania jakichkolwiek środków finansowych. Ponadto z przedstawionego zestawienia bilansowego wynika, że skarżąca na dzień 31 grudnia 2016 r. posiadała 72.000,00 zł środków oznaczonych jako rezerwy na zobowiązania. W tej sytuacji, zdaniem Sądu I instancji, spółka nie może zasadnie twierdzić, że dobrowolne wykonanie zaskarżonej decyzji - w kontekście wysokości wymierzonej kary pieniężnej - może prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a, poprzez niewstrzymanie wykonania w całości lub w części zaskarżonej decyzji, mimo podniesionych przez skarżącą istotnych okoliczności przemawiających za jej wstrzymaniem, przez co doszło do narażenia spółki na wystąpienie trudnych do odwrócenia dla niej skutków finansowych oraz znacznego pogorszenia płynności finansowej, które to warunki na dzień wniesienia zażalenia nie straciły na aktualności. W uzasadnieniu zażalenia spółka podniosła, że utrata płynności, możliwa w związku z egzekwowaniem wykonalnych decyzji ostatecznych, w istocie skutkuje niemożnością prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie grozi jej upadłością. Jedynym majątkiem skarżącej są de facto urządzenia do wulkanizacji nabyte na podstawie umowy o dotację z UE. Spółka podniosła, że Sąd I instancji błędnie zinterpretował pozycję B.2 Bilansu, przyjmując, iż stanowi ona zapis bilansowy pieniężnej rezerwy na ewentualne kary, dostępnej do wykorzystania przez skarżącą spółkę. Tymczasem jest to wyłącznie zapis księgowy wskazujący, jakie w przyszłości może powstać zobowiązanie, które obecnie jest sporne. Zapisowi temu nie odpowiada po stronie aktywów pozycja pieniężna, mająca zabezpieczać płatność rezerwy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tych przyczyn podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji w przedmiocie wymierzenia skarżącej spółce kary pieniężnej w wysokości 36000 zł. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Sąd wziął pod uwagę załączone do wniosku dokumenty: zestawienie bilansowe oraz rachunek zysków i strat za 31 grudnia 2015 r. oraz 31 grudnia 2016 r., a także listę środków trwałych oraz listę wartości niematerialnych i prawnych na dzień 31 stycznia 2017 r., a także umowę przyznania pomocy z Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jednak zasadnie przyjął, że w związku z niewykazaniem okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., wniosek o jej wstrzymanie nie mógł zostać uwzględniony. Podzielając stanowisko Sądu I instancji należy dodać, że przedstawione dokumenty nie uprawdopodobniają twierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do upadłości spółki. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że samo wykazanie straty z działalności gospodarczej nie stanowi wystarczającej przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Strata powstaje bowiem wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie w jednym roku rozliczeniowym straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Dla oceny skutków wykonania zaskarżonej decyzji bardziej miarodajna może być wysokość przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej, która w przypadku skarżącej spółki za 2016 r. wyniosła 1.804.371,48 zł, zaś w 2015 r. wyniosła 7.230.147,97 zł. Trudno zatem uznać, by uiszczenie kary pieniężnej w wysokości 36.000 zł mogło skutkować koniecznością zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżąca, ograniczając się jedynie do twierdzeń o charakterze ogólnym, nie określiła, jakie konkretnie skutki albo jaką szkodę może wywołać wykonanie decyzji, nie sposób więc uznać, żeby uprawdopodobniła wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., warunkujących zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do dodatkowych dokumentów nadesłanych przez stronę skarżącą wraz z zażaleniem należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny w ramach postępowania zażaleniowego ocenia legalność działania Sądu I instancji w związku z wydanym postanowieniem. Nie rozpatruje natomiast powtórnie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Nie sposób w związku z tym podważyć zaskarżonego postanowienia z tego powodu, że Sąd I instancji nie uwzględnił w nim okoliczności, które strona przedstawia dopiero na etapie postępowania zażaleniowego (por. postanowienie NSA z dnia 27 lipca 2005 r., sygn. akt II FZ 450/05, niepubl.). Z podanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.