IV SAB/Wa 195/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie rozpatrzenia wystąpienia o pośmiertne nadanie orderu oraz udzielenia odpowiedzi na pismo postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 10 kwietnia 2017 r. J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, polegającą na braku podjęcia działań w sprawie rozpatrzenia wystąpienia Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pośmiertne nadanie orderu Z. K. oraz braku udzielenia odpowiedzi na pismo. W odpowiedzi na skargę Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wniosła o odrzucenie skargi. Wskazała, że dla stwierdzenia bezczynności organu konieczne jest stwierdzenie istnienia określonego prawem obowiązku przypisanego organowi, natomiast wniesiona skarga nie dotyczy żadnej z form działania administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Mając na uwadze przedmiot niniejszej sprawy, wskazać należy, że normy kształtujące podstawy systemu sądownictwa zawarte w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. zakładają określenie właściwości sądów administracyjnych przez ustawodawcę w sposób pozytywny. Zgodnie z art. 175 ust. 1 ustawy zasadniczej, wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne. Ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed nimi określają ustawy (art. 176 ust. 2). Sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów (art. 177). Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej (art. 184). Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Z kolei art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych przepisach. W niniejszej sprawie zarzucana przez skarżącego bezczynność Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej nie należy do żadnego z przypadków określonych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. Wskazać należy, że organ pomocniczy, jakim jest Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, został powołany jako zorganizowana struktura urzędnicza do świadczenia pomocy Prezydentowi RP w zakresie wykonywania wszelkich jego kompetencji czy uprawnień. Zgodnie z art. 143 Konstytucji RP, Prezydent RP nadaje statut Kancelarii oraz powołuje i odwołuje Szefa Kancelarii Prezydenta RP. Statut Kancelarii został nadany zarządzeniem Prezydenta RP z dnia 7 sierpnia 2015 r. w sprawie nadania statutu Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. z 2015 r., poz. 762 ze zm.). Zgodnie z § 1 statutu, Kancelaria jest organem pomocniczym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Kancelaria wykonuje zadania wynikające z kompetencji Prezydenta RP określone w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i w innych ustawach oraz działa zgodnie z decyzjami i poleceniami Prezydenta. Powyższe przepisy sytuują Kancelarię Prezydenta RP poza strukturą administracji publicznej. Niemożliwość zakwalifikowania Kancelarii Prezydenta RP do kategorii organów administracji oraz niewykonywanie przez Kancelarię Prezydenta RP zadań z zakresu administracji publicznej skutkuje zaś brakiem kognicji sądów administracyjnych. Ponadto należy zauważyć, że zgodnie z art. 138 Konstytucji RP, Prezydent RP nadaje ordery i odznaczenia. Również stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 października 1992 r. o orderach i odznaczeniach (Dz. U. z 2015 r. poz. 475 ze zm.), ordery i odznaczenia nadaje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Prezydent nadaje odznaczenia z własnej inicjatywy lub na wniosek Prezesa Rady Ministrów, ministrów, kierowników urzędów centralnych oraz wojewodów, a w przypadku odznaczenia, o którym mowa w art. 15a, na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (art. 3 ust. 3 cytowanej ustawy). Nadawanie orderów i odznaczeń jest jedną z prerogatyw Prezydenta (art. 144 ust. 3 pkt 16 Konstytucji RP), co oznacza, że nadawanie orderów i odznaczeń mieści się w grupie samodzielnych i samoistnych kompetencji Prezydenta, a decyzja w sprawie nadania orderu czy odznaczenia jest aktem podejmowanym dyskrecjonalnie. Prezydent dysponuje pełną samodzielnością w prowadzeniu polityki odznaczeniowej oraz w całym procesie decyzyjnym dotyczącym nadania poszczególnego orderu lub odznaczenia. Aby zatem mogło dojść do bezczynności w zarzucanym przez skarżącego zakresie, musiałby istnieć przepis zobowiązujący Kancelarię Prezydenta RP lub Prezydenta RP do wydania decyzji o odmowie przyznania danej osobie odznaczenia przez Prezydenta RP. Stwierdzić należy, że nie ma przepisów, które zobowiązywałyby Prezydenta RP lub organ pomocniczy - Kancelarię Prezydenta RP do odmowy nadania odznaczenia w formie decyzji administracyjnej czy postanowienia bądź też innego aktu z zakresu administracji publicznej. Nie można zatem skutecznie zarzucić Kancelarii Prezydenta RP bezczynności w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę postanowieniem, przy czym odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia