II SA/Wr 193/17

Dnia 17 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant referent Ewa Trojan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi W. Z. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku gospodarczego oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję nakazującą skarżącemu na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 p.b. rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku gospodarczego i samowolnie nadbudowanej jego ściany szczytowej o 12 cm. Jak podał organ, postępowanie w sprawie samowoli budowlanej zostało wszczęte w 2010 r. W trakcie oględzin ustalono przedmiot samowoli i usytuowanie dobudowy względem granic działek sąsiednich (w części w granicy działki, w części około 1,3 m) oraz jej wykonanie w 2001 r. bez pozwolenia na budowę. Do akt dołączono pismo wójta poświadczające zgodność rozbudowy z ustaleniami planu miejscowego. W 2011 r. wydano postanowienie legalizacyjne (art. 48 ust. 3 p.b.). Skarżący w terminie złożył projekt budowlany, jednak niezgodny z przepisami i odebrał go w celu uzupełnienia, które nastąpiło dopiero w 2012 r. po ponagleniu organu. W 2013 r. skarżący dołączył postanowienie straży pożarnej i ekspertyzę zatwierdzoną przez organ PSP, potwierdzające zgodność obiektu z wymogami ochrony przeciwpożarowej. Postanowieniem z dnia [...] 2013 r. ponownie zobowiązano skarżącego do poprawienia dokumentacji projektowanej. Skarżący zwrócił projekt budowlany, którego treść nie nawiązywała do uzgodnień PSP. Postanowieniem z dnia [...] 2013 r. kolejny raz zobowiązano skarżącego do usunięcia szczegółowo opisanych nieprawidłowości. Skarżący odebrał projekt budowlany i do tej pory go nie zwrócił, jak też nie złożył nowej dokumentacji poprawionej według treści postanowienia. Na prośby skarżącego organ kilkakrotnie przesuwał termin dostarczenia poprawionego projektu, ostatnio do dnia 13 czerwca 2014 r., jednak i ten termin upłynął bezskutecznie. Dlatego organ pierwszej instancji w dniu 9 lutego 2016 r. zapowiedział wydanie decyzji. Skarżący skorzystał z uprawnienia do zapoznania się z aktami sprawy, lecz nie podjął żadnych czynności procesowych. W tym stanie sprawy organ ten nakazał rozbiórkę. W odwołaniu skarżący wyraził wolę kontynuowania procesu legalizacji samowoli. W uzupełnieniu odwołania wskazał, że na rozbudowę uzyskał zgodę sąsiadów, a następnie został wprowadzony w błąd o możliwości rozpoczęcia rozbudowy, nie miał zamiaru dopuścić się samowoli budowlanej. Obecnie prowadzi produkcję kabin toaletowych, zaś dobudówka służy jako magazyn. Produkcja jest niezwykle potrzebna. Rozbiórka doprowadzi do bankructwa firmy. W ocenie organu z treści art. 48 ust. 4 p.b. niewątpliwie wynika, że niewykonanie obowiązków legalizacyjnych przez inwestora wywołuje obowiązek wydania decyzji o rozbiórce (tak wyrok VII SA/Wa 2081/08). Argumentacja odwołania była bez znaczenia. W pierwszej instancji umożliwiono skarżącemu zalegalizowanie samowoli, że czego w okresie pięciu lat nie skorzystał. Legalizacja samowoli jest jedynie uprawnieniem inwestora. Organ omówił przepisy art. 28 i art. 48 p.b., które w okolicznościach nin. sprawy uzasadniały wydany nakaz. W skardze do sądu administracyjnego inwestor zarzucił naruszenie art. 48 ust. 1 pkt 1, art. 49 ust. 1, art. 48 ust. 2 p.b. w związku z § 2 ust. 2 warunków technicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422) oraz art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. ewentualnie w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji i art. 15 k.p.a. W uzasadnieniu skarżący nie kwestionował ustaleń faktycznych organu i przebiegu procedury legalizacyjnej. Twierdził jednak, że została ona zakończona przedwcześnie, bowiem przesłanki zalegalizowania samowoli istniały. Organ zakwestionował jedynie projekt budowlany, ale przecież jego braki mogły być uzupełnione. Z dołączonych dokumentów wynikało niewątpliwie, że inwestycja jest zgodna z przepisami nawet przed uzupełnieniem projektu budowlanego. Skarżący w toku postępowania lojalnie współpracował z organem, stąd decyzja narusza zaufanie skarżącego do państwa, podobnie jak jej lakoniczne uzasadnienie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Uczestnicy postępowania w piśmie procesowym wnieśli o oddalenie skargi, gdyż działalność produkcyjna skarżącego jest uciążliwa dla otoczenia i przez to niezgodna z planem miejscowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 48 ust. 4 p.b. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332) "w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1". Wskazany ustęp 1 przewiduje wydanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, zaś ustęp 3 przewiduje nałożenie przez właściwy organ obowiązku przedstawienia m.in. dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1,2 i 4. Ten ostatni zaś przepis nakazuje inwestorowi dołączyć cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami ... (pkt 1 przepisu). Do wydania nakazu rozbiórki uprawnia więc właściwy organ stwierdzenie niewykonania przez sprawcę samowoli budowlanej obowiązku przedstawienia projektu budowlanego, przy czym równoznaczne z tym będzie przedstawienie projektu budowlanego nie spełniającego prawidłowo wskazanych przez organ wymogów ustawowych, do których dopełnienia inwestor został skutecznie wezwany. Uzasadnienie rozstrzygnięcia ma być zwięzłą syntezą istotnych w sprawie okoliczności faktycznych i prawnych. O ile skarżący kwestionuje lakoniczność uzasadnienie zaskarżonej decyzji, to dla Sądu jest ono raczej zbyt rozwlekłe, bowiem zawiera obszerne relacje czy dywagacje nie służące uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Stanowi szkodliwą manierę licznych organów pisanie uzasadnień, traktowanych jako drobiazgowy i w układzie chronologicznym opis wszystkich czynności procesowych organów i stron oraz przeprowadzonych dowodów (częstokroć sprzecznych między sobą, co narusza art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.). W nin. sprawie organ miał stwierdzić, czy skarżący został prawidłowo wezwany do uzupełnienia projektu budowlanego i czy wezwanie to wykonał, jeżeli nie, to miał nakazać rozbiórkę. Uzasadnienie tych stwierdzeń wręcz powinno być lakoniczne, aby wypełnić wymagane jasności. Można przypomnieć, że w dniu 27.01.2011 r. doręczono skarżącemu postanowienie nr [...] nakładające na niego obowiązek dostarczenia projektu budowlanego. Zawierało ono pouczenie o opłacie legalizacyjnej w kwocie 25,000 zł oraz o nakazaniu rozbiórki w przypadku niewykonania obowiązku. Skarżący oświadczył wówczas, że w jego ocenie opłata jest w nadmiernej wysokości i nie będzie w stanie jej zapłacić. W dniu 17.10.2012 r. właściwy organ wezwał skarżącego do dołączenia poprawionego projektu i ponownie pouczył o treści art. 48 ust. 4 p.b. W dniu 20.02.2013 r. doręczono skarżącemu postanowienie nr [...] wzywające go do uzupełnienia projektu budowlanego w opisany szczegółowo sposób w nawiązaniu do przepisów rozporządzenia MI z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, pod rygorem nakazania rozbiórki (nieprecyzyjnie wskazano podstawę prawną nakazu). Skarżący nie podważa w skardze prawidłowości tego postanowienia, zaś Sąd nie stwierdził, aby naruszało ono prawo. W dniu 18.04.2013 r. skarżący ponownie otrzymał wezwanie do dołączenia poprawionego projektu, pod rygorem stosowania art. 48 ust. 4 p.b. W dniu 31.10.2013 r. doręczono skarżącemu kolejne postanowienie nr [...] wzywające go ponownie do poprawienia projektu budowlanego, tym razem z jeszcze bardziej szczegółowym opisem nieprawidłowości według konkretnych przepisów nowego rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. (przepisy § 8 ust. 1, § 10, §7, § 5, § 4 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia). Także i w tym przypadku skarżący nie kwestionuje tego postanowienia, zaś Sąd nie stwierdził, aby naruszało ono prawo. Postanowienie zawiera pouczenie o rozbiórce. Na prośbę skarżącego organ przedłużył termin do dnia 13 czerwca 2014 r. Można zaznaczyć, że w pierwszej instancji pełnomocnikiem skarżącego był projektant budowlany. Skarżący nie wykonał postanowienia. Organ łaskawie odczekał dwa lata i nakazał rozbiórkę. Należy przyznać rację skarżącemu, że prawdopodobnie obiekt nadawał się do legalizacji. Nie nastąpiła ona dlatego, że skarżący nie wykonał prawidłowo nałożonego obowiązku. Nie ma żadnych podstaw do zarzucania organom naruszenia wskazanych w skardze zasad ogólnych lub konstytucyjnych. Jedyną przyczyną wydania nakazu rozbiórki było zaniechanie wykonania obowiązku legalizacyjnego, czego z kolei przyczyną był zamiar uniknięcia opłaty legalizacyjnej, co skarżący przyznał na piśmie. Skarżący zachował się przyzwoicie, skoro mógłby dalej przedłużać wydanie nakazu rozbiórki (art. 49 ust. 1 – zażalenie, art. 49 ust. 3, art. 49c p.b.), chociaż z kolei mogła budzić wątpliwość zgodność samowoli z przepisami technicznymi, czego organ do końca nie wyjaśnił. Zaskarżona decyzja nie naruszała więc prawa w stopniu istotnym i dlatego oraz zgodnie z art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.