II FSK 3829/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Bogdan Lubiński po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. F.-N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 sierpnia 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 615/17 w sprawie ze skargi K. F.-N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 28 kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 615/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę K. F.-N. (zwanej dalej "Skarżącą") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 28 kwietnia 2017 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 25 marca 2015 r., sygn. III SA/Łd 103/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 5 listopada 2014 r. w części, uchylającej postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego L.-S. z dnia 11 marca 2014 r. oraz orzekającej o uznaniu braku wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi o numerach [...],[...],[...],[...] za nieuzasadniony, oddalił skargę w pozostałym zakresie oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi na rzecz Skarżącej kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2017 r., po rozpatrzeniu zażalenia, w części dotyczącej zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, na postanowienie z dnia 11 marca 2014 r., którym Naczelnik Urzędu Skarbowego L.-S., zajmując jako wierzyciel stanowisko w sprawie ww. zarzutu na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 24 grudnia 2013 r. o numerach: [...],[...],[...] i [...] obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za okres od lutego do kwietnia i od czerwca do grudnia 2008 r., uznał zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego jako bezzasadny, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła Skarżąca. Sąd pierwszej instancji uznał skargę za niedopuszczalną, gdyż zaskarżone postanowienie dotyczy stanowiska wierzyciela, odnośnie zgłoszonego zarzutu, z tego więc względu wniesiona skarga na to rozstrzygnięcie nie podlega kognicji Sądu, w związku z czym podlega ona odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej "P.p.s.a."). Powyższe postanowienie zostało zaskarżone w całości skargą kasacyjną Skarżącej, która wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie z jednoczesnym zawiadomieniem pełnomocnika o terminie rozprawy co najmniej 2 miesiące przed terminem rozprawy, uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz o zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie: I) przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 P.p.s.a., a w szczególności: 1) art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie i odrzucenie skargi, 2) art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. z 2015 r., poz. 658 - zwanej dalej "ustawą zmieniającą"), poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie na skutek przyjęcia, że nowelizacja przepisu art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. dotyczy także postępowania administracyjnego wszczętego wniesieniem zarzutów w dniu 4 lutego 2014 r., tj. przed wejściem w życie ww. ustawy, II) przepisów art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez pozbawienie Skarżącej prawa do sądu w zakresie, w jakim umożliwia Sądowi odrzucenie skargi z powodu braku kognicji sądu w sprawach postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu w sprawach będących w toku. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósl o odrzucenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nieważność postępowania w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł o niedopuszczalności skargi w rozpoznawanej sprawie, wniesionej po 15 sierpnia 2015 roku, na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, wskazując na art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 roku. Od tej daty, w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają postanowienia, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których, jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. To ostanie postanowienie jest przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie. Ustawa zmieniająca z dnia 9 kwietnia 2015 r. dokonała nowelizacji art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. polegającej na wyłączeniu możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W uzasadnieniu projektu do ustawy zmieniającej podkreślono, że postanowienia te mają charakter incydentalny. Ponadto wskazano, że w tych wypadkach w pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej, to jest postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Należy podkreślić, że treść art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. w brzmieniu mającym zastosowanie w analizowanym stanie faktycznym, to znaczy od 15 sierpnia 2015 roku, stanowi jedyną podstawę zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (por. A. Kabat, Komentarz do art. 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2016). Odrzucenie skargi na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym w przedmiocie stanowiska wierzyciela nie pozbawia strony skarżącej prawa do sądu i nie uniemożliwia kontroli sądowej podniesionych w sprawie zarzutów. W świetle art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm.), postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela ma charakter jedynie incydentalny. W jego następstwie zostanie bowiem wydane odrębne postanowienie organu egzekucyjnego, które objęte jest kognicją sądu, a zatem może zostać zaskarżone. W razie wniesienia skargi na postanowienie organu egzekucyjnego, sąd administracyjny podda kontroli zarówno stanowisko wierzyciela jak i odwołujące się do tego stanowiska postanowienie organu egzekucyjnego. Skoro zatem przepis art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 roku wyraźnie wyłącza istnienie drogi sądowej w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, których przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawach zgłoszonego zarzutu, a tej kwestii dotyczy skarga złożona w rozpoznawanej sprawie, to Sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. uznając skargę za niedopuszczalną oraz orzekając o jej odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W tym miejscu należy przypomnieć, że skarga na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 28 kwietnia 2017 r. została wniesiona 9 czerwca 2017 r. Wobec powyższego bezzasadne są pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 oraz art. 182 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego, ponieważ w art. 209 P.p.s.a. przyjęto unormowanie, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 P.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Żaden z tych przepisów nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego kończące postępowanie w sprawie (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 4/07, CBOSA). [pic]